Nhà máy điện rác Sóc Sơn đã đón tiếp phóng viên tham quan quy trình vận hành, giới thiệu công nghệ lò đốt ghi cơ học Waterleau của Bỉ xử lý khoảng 5.000 tấn rác thải sinh hoạt mỗi ngày để phát điện. Nhà máy áp dụng quy trình khép kín, xử lý nghiêm ngặt khí thải và nước thải đạt chuẩn cao, có thể tái sử dụng. Tuy nhiên, người dân phản ánh về việc tập kết cốt liệu, tro đáy sau xử lý tại các khu vực ngoài khuôn viên nhà máy, gây lo ngại về môi trường và tính pháp lý. Công ty Thiên Ý Hà Nội giải thích đây là cốt liệu tái chế và thừa nhận các địa điểm tập kết tạm này chưa có văn bản thỏa thuận rõ ràng, yêu cầu đơn vị vận chuyển siết chặt quản lý. Bài báo nhấn mạnh sự cần thiết của các cơ quan chức năng trong việc kiểm tra, xác minh để làm rõ trách nhiệm và đảm bảo minh bạch trong toàn bộ quá trình quản lý chất thải sau xử lý.
Nhằm cung cấp góc nhìn đa chiều và khách quan về công nghệ xử lý chất thải cũng như công tác bảo vệ môi trường, lãnh đạo Công ty Cổ phần Năng lượng Môi trường Thiên Ý Hà Nội đã trực tiếp đón tiếp và đưa phóng viên tham quan toàn bộ quy trình vận hành tại Nhà máy điện rác Sóc Sơn. Hành trình bao gồm từ khu vực tiếp nhận rác, lò đốt phát điện, đến hệ thống xử lý khí thải, nước thải và quy trình quản lý tro đáy phát sinh trong quá trình hoạt động.
Theo thông tin từ doanh nghiệp, Nhà máy điện rác Sóc Sơn áp dụng công nghệ lò đốt ghi cơ học (ghi di động) Waterleau của Bỉ để xử lý rác thải sinh hoạt có thu hồi năng lượng. Công nghệ này được thiết kế đặc biệt phù hợp với đặc tính rác sinh hoạt có độ ẩm cao và nhiệt trị thấp của Hà Nội, cho phép xử lý rác theo quy trình khép kín mà không yêu cầu phân loại đầu vào. Nhà máy có công suất tiếp nhận khoảng 5.000 tấn rác sinh hoạt mỗi ngày, với 5 lò đốt và 3 tổ máy phát điện tổng công suất 90 MW.
Tại khu vực vận hành, phóng viên đã được giới thiệu chi tiết quy trình tiếp nhận rác qua hệ thống cân điện tử, sau đó rác được đưa vào hố chứa kín với áp suất âm nhằm ngăn chặn mùi phát tán ra môi trường. Rác tiếp tục được cẩu tự động đảo trộn và cấp vào lò đốt Waterleau. Trong lò đốt, rác được xử lý ở nhiệt độ cao khoảng 950–1.000°C, thu hồi nhiệt để tạo hơi nước vận hành tua-bin phát điện và hòa vào lưới điện quốc gia.
Đại diện doanh nghiệp khẳng định, toàn bộ khí thải phát sinh sau quá trình đốt đều trải qua nhiều công đoạn xử lý nghiêm ngặt, bao gồm khử NOx, trung hòa khí axit, hấp phụ dioxin và kim loại nặng, cùng với lọc bụi. Sau đó, khí thải được xả ra môi trường thông qua hệ thống quan trắc tự động hoạt động liên tục 24/7, đảm bảo giám sát chặt chẽ các thông số môi trường.
Bên cạnh dây chuyền xử lý rác, đại diện Công ty Thiên Ý Hà Nội còn giới thiệu hệ thống xử lý nước rỉ rác và nước thải sản xuất của nhà máy.
Theo doanh nghiệp, nước rỉ rác được xử lý qua quy trình nhiều cấp, kết hợp công nghệ sinh học với màng lọc Nano và màng thẩm thấu ngược RO trước khi khử trùng. Sau xử lý, nước đạt quy chuẩn cột A theo giấy phép môi trường và được tái sử dụng cho nhiều hoạt động nội bộ như rửa xe vận chuyển rác, vệ sinh thiết bị, tưới cây, phun sương giảm bụi và bổ sung nước kỹ thuật.
Đại diện doanh nghiệp cũng nhấn mạnh rằng nước sau hệ thống RO có độ tinh khiết rất cao và có thể uống được, nhằm minh chứng cho hiệu quả công nghệ xử lý. Tại đây, phóng viên Tạp chí điện tử Môi trường và Cuộc sống đã trực tiếp uống nước sau khi qua hệ thống xử lý để ghi nhận thực tế quy trình vận hành và chất lượng nước. Tuy nhiên, doanh nghiệp khẳng định mục tiêu chính của hệ thống là tái sử dụng nước trong sản xuất và bảo vệ môi trường.
Về các phản ánh của người dân liên quan đến việc tập kết cốt liệu, tro đáy tại khu vực Núi Sẻ, thôn Xuân Bảng và khu vực nghĩa trang Đông Hạ, thôn Nam Sơn, TP. Hà Nội, nằm ngoài khuôn viên nhà máy, gây lo ngại về nguy cơ phát tán bụi và nước mưa cuốn trôi vật liệu ra môi trường xung quanh, cùng với nghi vấn về việc lưu giữ, quản lý sản phẩm sau xử lý có đảm bảo đúng quy định hay không. Những phản ánh này đòi hỏi các cơ quan chức năng cần kiểm tra, xác minh và làm rõ công tác quản lý, lưu giữ, cũng như xử lý tro xỉ phát sinh trong quá trình vận hành nhà máy.
Để đảm bảo thông tin đa chiều và khách quan, phóng viên Tạp chí điện tử Môi trường và Cuộc sống đã có buổi làm việc với Ban lãnh đạo Công ty Cổ phần Năng lượng Môi trường Thiên Ý Hà Nội. Tham dự buổi làm việc có ông Cừu Đức Thanh, Phó Tổng Giám đốc; ông Đỗ Tiến Dũng, Phó Tổng Giám đốc Công ty, cùng đại diện các phòng, ban chuyên môn liên quan.
Tại buổi làm việc, đại diện doanh nghiệp đã cung cấp thông tin chi tiết về quá trình phát sinh, quản lý và tập kết cốt liệu, tro đáy trong quá trình vận hành Nhà máy điện rác Sóc Sơn. Đồng thời, doanh nghiệp cũng phản hồi các nội dung mà người dân đã phản ánh liên quan đến việc tập kết tro đáy tại khu vực Núi Sẻ và nghĩa trang Đông Hạ.
Trao đổi với phóng viên, ông Đỗ Tiến Dũng, Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Năng lượng Môi trường Thiên Ý Hà Nội, khẳng định rõ rằng hai khu vực mà người dân phản ánh không phải là nơi chôn lấp chất thải, mà chỉ là địa điểm tập kết tạm thời.
Ông Dũng nhấn mạnh: “Đây không phải là nơi chôn lấp, mà chỉ là khu vực tập kết tạm thời. Hai khái niệm này hoàn toàn khác nhau về bản chất và mục đích sử dụng”.
Theo lời ông Dũng, vật liệu mà người dân phản ánh và phóng viên ghi nhận tại hiện trường không phải là xỉ lò nguyên chất, mà là cốt liệu đã được tạo ra từ tro đáy sau quá trình tái chế. Đây là sản phẩm đầu ra của quá trình xử lý tro đáy và được phép sử dụng làm cốt liệu theo quy định.
Liên quan đến hai địa điểm tập kết tạm này, ông Đỗ Tiến Dũng cho biết Công ty đã tiến hành kiểm tra ngay sau khi tiếp nhận thông tin phản ánh. Kết quả kiểm tra cho thấy việc thỏa thuận sử dụng hai khu vực này không có bất kỳ hồ sơ hay văn bản cụ thể nào.
Đại diện Thiên Ý Hà Nội cho biết, Công ty đã yêu cầu Công ty TNHH Công nghệ Bảo vệ môi trường Bầu Trời Xanh Việt Nam cung cấp các tài liệu liên quan đến việc thỏa thuận sử dụng địa điểm tập kết cốt liệu, tro đáy. Tuy nhiên, đơn vị này không thể cung cấp văn bản mà chỉ giải trình rằng có sự thỏa thuận bằng miệng.
Ông Dũng thông tin thêm, hai khu vực nêu trên nằm trong phạm vi vành đai 500 m của Khu liên hợp xử lý chất thải Nam Sơn. Theo thông tin mà Công ty nắm được, các hộ dân trong khu vực đã nhận tiền bồi thường, hỗ trợ, do đó việc quản lý khu đất thuộc về Nhà nước và chính quyền địa phương, không còn thuộc quyền quản lý của người dân.
“Vì vậy, việc thỏa thuận với người dân để sử dụng khu vực này là không phù hợp với quy định”, ông Đỗ Tiến Dũng nhấn mạnh.
Đại diện Công ty Thiên Ý Hà Nội cho biết, ngay sau khi sự việc được phản ánh, doanh nghiệp đã chủ động phối hợp với UBND xã Trung Giã, Phòng Kinh tế xã, Công an xã và Công an TP Hà Nội để kiểm tra hiện trường và lấy mẫu cốt liệu, tro đáy phục vụ phân tích.
Tại buổi làm việc, ông Nguyễn Thiện Nhân, Giám đốc Chi nhánh Hà Nội của Công ty TNHH Công nghệ Bảo vệ môi trường Bầu Trời Xanh Việt Nam – đơn vị chịu trách nhiệm tiếp nhận, xử lý tro đáy của Công ty Thiên Ý Hà Nội – khẳng định doanh nghiệp luôn thực hiện việc tiếp nhận, xử lý và vận chuyển sản phẩm theo đúng quy định pháp luật.
“Chúng tôi cam kết làm việc luôn tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của pháp luật. Hàng hóa trước khi rời khỏi nhà máy luôn được kiểm tra chặt chẽ về chất lượng và quy cách”, ông Nhân phát biểu.
Liên quan đến phản ánh về việc tập kết tạm thời cốt liệu, tro đáy tại khu vực Núi Sẻ và nghĩa trang Đông Hạ, ông Nhân cho biết doanh nghiệp không hề nắm được thông tin cụ thể. Theo ông, từ năm 2024, Bầu Trời Xanh đã ký hợp đồng với Công ty Cổ phần Xây dựng Thương mại 7979 Hưng Yên để thu gom, vận chuyển cốt liệu; sau đó đơn vị này tiếp tục chuyển giao cho Hợp tác xã Hòa Bình. Do đó, Bầu Trời Xanh không trực tiếp giám sát quá trình tập kết sau khi sản phẩm rời khỏi nhà máy.
“Chúng tôi đã ký hợp đồng với đơn vị thu gom, vận chuyển chuyên nghiệp. Họ có trách nhiệm thông báo kế hoạch và thời gian lấy hàng để đảm bảo không ảnh hưởng đến hoạt động của nhà máy. Còn việc họ cung cấp hoặc tập kết hàng ở đâu thì chúng tôi không có ràng buộc về mặt hợp đồng và không nắm được thông tin chi tiết”, ông Nhân làm rõ.
Cũng tại buổi làm việc, ông Cừu Đức Thanh, Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Năng lượng Môi trường Thiên Ý Hà Nội, cho biết sau vụ việc này, doanh nghiệp đã yêu cầu Bầu Trời Xanh rà soát và tăng cường giám sát đối với các đơn vị ký hợp đồng thu gom, vận chuyển tro đáy.
Theo lời ông Thanh, Công ty sẽ siết chặt công tác quản lý chuỗi đầu ra của cốt liệu, tro đáy nhằm đảm bảo việc vận chuyển, tập kết và sử dụng sản phẩm sau tái chế được thực hiện tuân thủ đúng quy định pháp luật, hạn chế tối đa việc phát sinh những phản ánh tương tự trong thời gian tới.
Qua ghi nhận thực tế tại Nhà máy điện rác Sóc Sơn, Công ty Cổ phần Năng lượng Môi trường Thiên Ý Hà Nội đã cung cấp thông tin chi tiết về công nghệ xử lý rác, hệ thống xử lý khí thải, nước thải và quy trình quản lý tro đáy theo mô hình vận hành khép kín. Doanh nghiệp cũng đã đưa ra quan điểm và giải trình về nguồn gốc cốt liệu, tro đáy cùng trách nhiệm của các đơn vị trong chuỗi thu gom, vận chuyển sau khi sản phẩm rời khỏi nhà máy.
Tổng kết từ ghi nhận thực tế tại Nhà máy điện rác Sóc Sơn, doanh nghiệp đã cung cấp thông tin và giới thiệu quy trình xử lý rác, khí thải, nước thải theo mô hình khép kín. Đồng thời, doanh nghiệp cũng đã đưa ra phản hồi đối với những nội dung người dân phản ánh về việc tập kết cốt liệu, tro đáy ngoài khuôn viên nhà máy.
Tuy nhiên, việc người dân phản ánh về cốt liệu, tro đáy được tập kết tại khu vực Núi Sẻ và nghĩa trang Đông Hạ cho thấy vẫn còn những vấn đề cần được làm rõ trong công tác quản lý đầu ra của sản phẩm sau xử lý. Đặc biệt là trách nhiệm của các đơn vị tham gia thu gom, vận chuyển, tập kết và tính pháp lý của việc sử dụng các địa điểm tập kết tạm thời.
Đối với một nhà máy có khả năng xử lý khoảng 5.000 tấn rác sinh hoạt mỗi ngày của Thủ đô, yêu cầu bảo vệ môi trường không chỉ dừng lại ở việc vận hành dây chuyền công nghệ bên trong nhà máy, mà còn phải được kiểm soát chặt chẽ xuyên suốt toàn bộ quá trình lưu giữ, vận chuyển và sử dụng tro đáy sau xử lý. Việc các cơ quan chức năng kiểm tra, xác minh và công khai kết quả xử lý sẽ là cơ sở quan trọng để làm rõ trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân liên quan, đồng thời góp phần đảm bảo tính minh bạch trong quản lý chất thải, tạo sự đồng thuận và củng cố niềm tin của người dân đối với hoạt động xử lý rác và bảo vệ môi trường.
