Thành phố Hồ Chí Minh đã triển khai Chương trình Bảo vệ môi trường giai đoạn 2026-2030 với tầm nhìn chiến lược nhằm kiềm chế ô nhiễm, nâng cao chất lượng sống và chủ động ứng phó biến đổi khí hậu. Đến năm 2030, Thành phố cam kết đạt 22 chỉ tiêu trọng yếu, nổi bật là 100% khu công nghiệp có hệ thống quan trắc tự động, 80% nước thải đô thị được xử lý, toàn bộ xe buýt/taxi dùng năng lượng sạch và tăng tỷ trọng năng lượng tái tạo lên 25%. Đặc biệt, HCMC sẽ xử lý triệt để 100% chất thải y tế, nguy hại, thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt đô thị/nông thôn, đồng thời chấm dứt đốt rác ngoài trời trái phép và thúc đẩy tái chế chất thải rắn. Để hiện thực hóa các mục tiêu, Thành phố sẽ triển khai 26 dự án ưu tiên, tăng cường đầu tư công nghệ hiện đại, hoàn thiện cơ chế chính sách, và đặc biệt là đẩy mạnh nâng cao nhận thức, huy động sự tham gia của toàn thể cộng đồng. Mục tiêu cuối cùng là định hình Thành phố Hồ Chí Minh trở thành một đô thị kiểu mẫu: sáng – xanh – sạch – đẹp, văn minh, hiện đại và phát triển bền vững.
Kiểm soát ô nhiễm, nâng tầm chất lượng cuộc sống và chủ động ứng phó biến đổi khí hậu
Chương trình Bảo vệ môi trường giai đoạn 2026 – 2030 của thành phố Hồ Chí Minh đặt ra tầm nhìn chiến lược nhằm kiềm chế đà gia tăng ô nhiễm, cấp bách xử lý các thách thức môi trường hiện hữu, đồng thời từng bước nâng tầm chất lượng môi trường sống. Mục tiêu cụ thể bao gồm quản lý tối ưu chất lượng không khí, tài nguyên nước, hệ thống chất thải và kiên quyết thích ứng với những biến đổi khí hậu.
Hướng đến năm 2030, Thành phố Hồ Chí Minh cam kết hoàn thành 22 chỉ tiêu cốt yếu. Nổi bật, 100% các khu công nghiệp và cơ sở bắt buộc sẽ trang bị hệ thống quan trắc nước thải, khí thải tự động, tích hợp trực tiếp với cơ quan quản lý. Toàn bộ phương tiện xe buýt và taxi sẽ chuyển đổi sang sử dụng năng lượng sạch, và 80% lượng nước thải đô thị sẽ được thu gom, xử lý tập trung theo quy chuẩn.
 |
| Thành phố Hồ Chí Minh đang nỗ lực đạt được 22 chỉ tiêu trọng yếu, bao gồm việc 100% khu công nghiệp và các cơ sở bắt buộc phải lắp đặt hệ thống quan trắc nước thải và khí thải tự động, kết nối trực tiếp với cơ quan quản lý nhà nước. |
Thành phố cũng kiên quyết phấn đấu đạt 100% chất thải y tế và chất thải nguy hại được xử lý theo quy chuẩn nghiêm ngặt. Hơn 90% chất thải rắn sinh hoạt sẽ được tái chế hoặc ứng dụng công nghệ xử lý tiên tiến. Đặc biệt, mục tiêu là chấm dứt hoàn toàn tình trạng đốt rác và phụ phẩm nông nghiệp ngoài trời trái quy định.
Về chiến lược thích ứng với biến đổi khí hậu, Thành phố Hồ Chí Minh cam kết duy trì tỷ lệ che phủ rừng ở mức khoảng 11%, đồng thời tăng cường tỷ trọng năng lượng tái tạo trong tổng cơ cấu cung ứng và tiêu thụ điện từ 15 – 18% lên mục tiêu 25%. Cùng với đó, công tác nâng cao nhận thức cộng đồng về tầm quan trọng của bảo vệ môi trường và bảo tồn đa dạng sinh học sẽ được đẩy mạnh.
Nhằm hiện thực hóa Chương trình, Thành phố sẽ triển khai 26 chương trình, đề án và dự án ưu tiên. Trọng tâm đầu tư bao gồm hệ thống quan trắc môi trường tự động, quy trình thu gom và xử lý nước thải tiên tiến, phát triển công nghệ xử lý chất thải hiện đại, phục hồi các hệ thống sông, kênh, rạch và đẩy mạnh mô hình kinh tế tuần hoàn. Chương trình cũng phác thảo năm nhóm giải pháp chiến lược: hoàn thiện khung cơ chế, chính sách; nâng cao ý thức cộng đồng; gia tăng nguồn lực đầu tư; thúc đẩy ứng dụng khoa học – công nghệ và mở rộng hợp tác cả trong và ngoài nước về lĩnh vực bảo vệ môi trường.
Khuyến khích và huy động toàn thể cộng đồng chung tay bảo vệ môi trường
Vượt ra ngoài việc chủ động kiểm soát ô nhiễm, nâng cao chất lượng cuộc sống và ứng phó với biến đổi khí hậu, Thành phố Hồ Chí Minh kiên định xem bảo vệ môi trường là trách nhiệm xuyên suốt của toàn bộ hệ thống chính trị và cộng đồng xã hội. Mỗi cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, hộ gia đình và cá nhân đều đóng vai trò then chốt trong việc giảm thiểu nguồn phát thải, thực hiện phân loại rác tại nguồn, thu gom, tái sử dụng, tái chế và xử lý chất thải theo đúng quy định. Song song đó, việc đẩy mạnh ứng dụng khoa học – công nghệ, thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn và từng bước cắt giảm tỷ lệ chôn lấp chất thải là ưu tiên hàng đầu.
Những nội dung trên được cụ thể hóa trong Quyết định về Kế hoạch hành động triển khai Nghị quyết số 394/NQ-CP ngày 3/12/2025 của Chính phủ. Nghị quyết này phát động phong trào toàn dân tích cực tham gia bảo vệ môi trường, hướng tới mục tiêu giảm thiểu phát sinh, phân loại, thu gom và xử lý rác thải một cách hiệu quả, nhằm kiến tạo một Việt Nam sáng – xanh – sạch – đẹp trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn 2026 – 2030.
Kế hoạch này đã cụ thể hóa các mục tiêu và nhiệm vụ trọng tâm của Nghị quyết số 394/NQ-CP, điều chỉnh phù hợp với đặc thù thực tiễn của Thành phố Hồ Chí Minh. Đồng thời, nó góp phần nâng cao ý thức và trách nhiệm của các sở, ban, ngành, chính quyền địa phương cùng toàn thể cộng đồng trong việc quản lý chất thải rắn sinh hoạt. Từ đó, từng bước định hình Thành phố Hồ Chí Minh trở thành một đô thị kiểu mẫu: sáng – xanh – sạch – đẹp, phát triển bền vững và đặc biệt thân thiện với môi trường.
 |
| Phát động và triển khai rộng rãi phong trào toàn dân tham gia bảo vệ môi trường; tích cực giảm thiểu phát sinh, phân loại, thu gom, và xử lý rác thải nhằm xây dựng một Việt Nam sáng – xanh – sạch – đẹp trên địa bàn TP.HCM trong giai đoạn 2026 – 2030. |
Đến năm 2030, Thành phố Hồ Chí Minh đặt ra mục tiêu cao nhất: 100% cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang, đoàn viên, hội viên sẽ được quán triệt sâu sắc và tiên phong tham gia phong trào bảo vệ môi trường. Tất cả các xã, phường, đặc khu sẽ đồng loạt tổ chức các đợt ra quân tổng vệ sinh môi trường định kỳ hàng tháng; triển khai mạnh mẽ việc phân loại rác thải sinh hoạt tại nguồn đến từng hộ gia đình; đồng thời tăng cường công tác kiểm tra, giám sát để đảm bảo việc phân loại và chuyển giao rác được thực hiện đúng quy định.
Song song đó, 100% khu dân cư sẽ tích hợp các điều khoản bảo vệ môi trường vào hương ước, quy ước cộng đồng; đồng thời xây dựng và phát triển các mô hình tự quản về môi trường. Thành phố kiên quyết phấn đấu đạt 100% rác thải sinh hoạt tại cả khu vực đô thị và nông thôn được thu gom, xử lý triệt để theo quy định. 100% các bãi chôn lấp rác thải phải tuân thủ nghiêm ngặt công tác bảo vệ môi trường, tuyệt đối không để tái diễn hoặc phát sinh các “điểm nóng” ô nhiễm môi trường.
100% các phường, xã, đặc khu sẽ chủ động phối hợp chặt chẽ với các sở, ban, ngành của Thành phố để huy động tối đa nguồn lực. Mục tiêu là đầu tư, xây dựng và phát triển đồng bộ các phương tiện, trang thiết bị, cùng hạ tầng kỹ thuật phục vụ việc phân loại, thu gom, vận chuyển, tái sử dụng, tái chế và xử lý rác thải. Song song đó, công tác đào tạo và nâng cao năng lực nguồn nhân lực chuyên trách về quản lý rác thải cũng sẽ được chú trọng.
100% hệ thống siêu thị, trung tâm thương mại, cửa hàng tiện lợi, nhà sách và các cơ sở tương tự sẽ chuyển đổi sang sử dụng bao bì thân thiện với môi trường. Đồng thời, các tiểu thương tại chợ dân sinh sẽ cam kết giảm thiểu 80% việc sử dụng túi ni lông khó phân hủy trong hoạt động đóng gói và cung cấp sản phẩm cho khách hàng.
Nhằm hiện thực hóa các mục tiêu đã đề ra, Thành phố Hồ Chí Minh sẽ tăng cường mạnh mẽ công tác tuyên truyền, vận động cộng đồng thay đổi thói quen tiêu dùng, hạn chế tối đa sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần và túi ni lông khó phân hủy; khuyến khích mạnh mẽ việc sử dụng sản phẩm tái chế và thân thiện với môi trường. Song song đó, Thành phố sẽ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, vận hành hiệu quả các phần mềm tiếp nhận phản ánh từ người dân về hành vi gây ô nhiễm môi trường; đồng thời khai thác triệt để hệ thống camera giám sát để kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm minh các trường hợp vi phạm theo đúng quy định pháp luật.
UBND Thành phố Hồ Chí Minh cũng ban hành yêu cầu nghiêm ngặt đối với các cơ quan, đơn vị: không sử dụng chai nhựa đựng nước uống đóng sẵn và các sản phẩm nhựa dùng một lần trong tất cả các cuộc họp, hội nghị, hội thảo và sự kiện do đơn vị chủ trì. Đồng thời, duy trì thường xuyên các hoạt động trồng cây xanh, tổng vệ sinh môi trường, làm sạch đường phố, kênh rạch và tích cực lồng ghép nội dung giáo dục bảo vệ môi trường, phân loại rác tại nguồn vào chương trình giảng dạy tại các cơ sở giáo dục.
Sở Nông nghiệp và Môi trường được ủy quyền chủ trì tham mưu hoàn thiện toàn diện các cơ chế, chính sách liên quan đến bảo vệ môi trường. Đơn vị này cũng chịu trách nhiệm hướng dẫn chi tiết và đẩy mạnh công tác tuyên truyền về phân loại rác tại nguồn, tái chế, tái sử dụng, đồng thời giảm thiểu tối đa rác thải nhựa.
UBND Thành phố Hồ Chí Minh cũng kiến nghị Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Thành phố cùng các tổ chức chính trị – xã hội phát huy tối đa vai trò giám sát, đồng thời tăng cường công tác tuyên truyền, vận động đoàn viên, hội viên và toàn thể nhân dân tích cực hưởng ứng các phong trào bảo vệ môi trường. Mục tiêu là xây dựng và nhân rộng các mô hình cộng đồng tự quản, góp phần kiến tạo một nếp sống văn minh, xanh và bền vững cho đô thị.
Thông qua việc triển khai đồng bộ và quyết liệt các nhiệm vụ, giải pháp, cùng sự chung tay của toàn bộ hệ thống chính trị và đông đảo Nhân dân, Chương trình bảo vệ môi trường giai đoạn 2026 – 2030 và Kế hoạch hành động triển khai Nghị quyết số 394/NQ-CP ngày 3/12/2025 của Chính phủ được kỳ vọng mạnh mẽ sẽ tạo nên những chuyển biến đột phá trong công tác quản lý chất thải. Điều này sẽ góp phần nâng tầm chất lượng môi trường sống, kiến tạo Thành phố Hồ Chí Minh ngày càng sáng – xanh – sạch – đẹp, văn minh, hiện đại và phát triển bền vững trong tương lai.
