Khói thuốc lá, đặc biệt là khói thuốc thụ động, là sát thủ thầm lặng với hơn 70 chất gây ung thư, cướp đi sinh mạng của hơn 8 triệu người toàn cầu mỗi năm, trong đó có hơn 1,3 triệu nạn nhân của khói thuốc thụ động. Việt Nam đang nỗ lực củng cố khung pháp lý phòng chống tác hại thuốc lá, đáng chú ý là Luật Phòng chống tác hại của thuốc lá 2012 và đặc biệt là Nghị quyết cấm hoàn toàn thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng từ năm 2025. Xã Phú Thiện (Gia Lai) đã trở thành hình mẫu tiên phong trong việc xây dựng môi trường làm việc không khói thuốc, nơi lãnh đạo và cán bộ gương mẫu tạo dựng nếp sống văn hóa lành mạnh. Mô hình này không chỉ giúp nâng cao nhận thức mà còn đặt mục tiêu nhân rộng, góp phần kiến tạo một cộng đồng khỏe mạnh, bền vững. Điều này thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của Việt Nam trong việc bảo vệ sức khỏe cộng đồng và thế hệ tương lai khỏi tác hại của thuốc lá.
Tưởng chừng vô hình, khói thuốc lá ẩn chứa một kho chất độc khổng lồ, với hơn 70 hợp chất được xác định là tác nhân gây ung thư. Đáng chú ý, chỉ khoảng 15% lượng khói được người hút trực tiếp hấp thụ. Phần lớn, 85%, khuếch tán vào không khí, biến những người xung quanh thành nạn nhân bất đắc dĩ của khói thuốc thụ động – một “sát thủ thầm lặng” ít được nhận diện.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) công bố con số đáng báo động: hơn 8 triệu sinh mạng trên toàn cầu bị cướp đi mỗi năm bởi các bệnh liên quan đến thuốc lá. Trong số đó, hơn 1,3 triệu người là nạn nhân của khói thuốc thụ động, chưa từng cầm điếu thuốc. Tại Việt Nam, bất chấp những nỗ lực nâng cao nhận thức, hình ảnh người hút thuốc tại công sở, quán cà phê, và các không gian công cộng vẫn còn phổ biến, đặt ra thách thức lớn.
Với tầm nhìn rõ ràng về mối hiểm họa này, Việt Nam đã và đang tích cực củng cố khung pháp lý, hướng tới xây dựng một môi trường sống trong lành, hoàn toàn không khói thuốc.
Các cột mốc pháp lý quan trọng bao gồm Luật Phòng chống tác hại của thuốc lá năm 2012, và gần đây là Chiến lược quốc gia về phòng, chống tác hại của thuốc lá đến năm 2030 do Chính phủ phê duyệt. Các văn bản này kiên quyết đặt ra mục tiêu kép: giảm đáng kể tỷ lệ sử dụng thuốc lá và loại bỏ tối đa nguy cơ phơi nhiễm thụ động.
Đối mặt với làn sóng thuốc lá thế hệ mới và những hiểm họa tiềm ẩn, Quốc hội Việt Nam đã có một động thái quyết liệt: ban hành Nghị quyết số 173/2024/QH15, chính thức cấm sản xuất, kinh doanh và sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng kể từ năm 2025. Đây là minh chứng hùng hồn cho quyết tâm sắt đá trong việc bảo vệ thế hệ tương lai khỏi ma lực nicotine và những tác hại khôn lường của chúng.
Trong bức tranh toàn cảnh đó, xã Phú Thiện, tỉnh Gia Lai nổi lên như một hình mẫu tiên phong, kiến tạo môi trường xanh, sạch, và hoàn toàn không khói thuốc. Tại đây, việc không hút thuốc trong môi trường làm việc đã vượt lên thành một nếp sống văn hóa, khẳng định quyết tâm mãnh liệt của toàn thể lãnh đạo và cán bộ trong công cuộc bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Trụ sở Đảng ủy và UBND xã Phú Thiện giờ đây đã hoàn toàn vắng bóng khói thuốc lá.
Các biển báo “Cấm hút thuốc” được bố trí trang trọng tại những vị trí dễ quan sát, đồng thời đội ngũ cán bộ, công chức gương mẫu tuân thủ nghiêm ngặt. Đặc biệt, khu vực tiếp công dân luôn được trang bị những biển cấm như lời nhắc nhở tinh tế, góp phần xây dựng một không gian làm việc trong lành, chuyên nghiệp và đầy văn minh.
Chia sẻ với phóng viên, ông Nguyễn Hoài Nam – Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Phú Thiện – nhấn mạnh: “Nhận diện sâu sắc tác hại của thuốc lá, chúng tôi kiên định coi đây là một nhiệm vụ trọng yếu, không chỉ để bảo vệ sức khỏe cho đội ngũ cán bộ và nhân dân, mà còn để kiến tạo một môi trường làm việc trong lành, văn minh và bền vững.”
Thay đổi một thói quen cố hữu, đặc biệt là thói quen hút thuốc đã ăn sâu vào cộng đồng, chưa bao giờ là điều đơn giản. Tuy nhiên, nhờ sự kiên trì không ngừng và quyết tâm sắt đá của tập thể lãnh đạo cùng đội ngũ cán bộ xã Phú Thiện, nhận thức của người dân về hiểm họa thuốc lá đang từng bước được cải thiện rõ rệt.
Trong lộ trình sắp tới, xã Phú Thiện sẽ không ngừng duy trì và nhân rộng mô hình “Môi trường không khói thuốc”. Tiêu chí “nói không với thuốc lá” sẽ được tích hợp vào hệ thống đánh giá thi đua hàng năm của cán bộ, công chức. Đồng thời, xã sẽ đẩy mạnh vận động các cơ quan, trường học, trạm y tế và toàn thể các thôn làng cùng chung tay thực hiện. Mục tiêu cao nhất là kiến tạo một cộng đồng khỏe mạnh, trong lành, vì một tương lai sức khỏe bền vững cho mỗi người dân.
Với tinh thần trách nhiệm cao độ và sự gương mẫu từ mỗi cán bộ, xã Phú Thiện đang kiến tạo một hình mẫu thuyết phục: môi trường làm việc không khói thuốc không chỉ đơn thuần là sự tuân thủ pháp luật, mà còn là biểu trưng của một nét văn hóa tiến bộ, của tình yêu thương và sự tôn trọng sâu sắc đối với sức khỏe cộng đồng.
Kiến tạo môi trường không khói thuốc là trách nhiệm chung của toàn xã hội, nhưng cốt lõi nằm ở ý thức tự giác của mỗi cá nhân. Mỗi điếu thuốc được dập tắt là một bước tiến vững chắc hướng tới một cộng đồng khỏe mạnh, văn minh. Với những nỗ lực không mệt mỏi từ lãnh đạo và nhân dân, chúng ta hoàn toàn có cơ sở để tin tưởng rằng xã Phú Thiện sẽ sớm trở thành điểm sáng, là địa phương tiêu biểu trong phong trào xây dựng “môi trường không khói thuốc”, góp phần bảo vệ bầu không khí trong lành cho các thế hệ mai sau.
Hãy cùng nhau hành động quyết liệt – kiên quyết nói không với thuốc lá – vì một tương lai xanh, một cuộc sống khỏe mạnh và hạnh phúc trọn vẹn cho tất cả mọi người.
