Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) vừa công bố báo cáo đột phá về các rủi ro an toàn thực phẩm tiềm ẩn từ việc sử dụng nhựa tái chế và vật liệu thay thế bền vững trong bao bì thực phẩm, đặc biệt khi thị trường này đang bùng nổ. FAO ủng hộ chuyển đổi sang nhựa tái chế để giảm rác thải nhưng kiên quyết rằng các mục tiêu môi trường phải đi đôi với cam kết đảm bảo an toàn sức khỏe cộng đồng. Báo cáo cảnh báo về hai nhóm rủi ro chính: nhiễm hóa chất từ nhựa tái chế nếu quy trình không đạt chuẩn, và nguy cơ từ vật liệu bao bì sinh học (như ngô, sắn) có thể chứa dư lượng thuốc bảo vệ thực vật hoặc độc tố tự nhiên. Ngoài ra, báo cáo còn nhấn mạnh rủi ro từ vật liệu nano, sự thiếu hụt phương pháp phân tích chuẩn hóa vi nhựa/hạt nano và kêu gọi hài hòa khung pháp lý để hỗ trợ đánh giá rủi ro khoa học, thúc đẩy sử dụng vật liệu an toàn.
Từ Rome, Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) vừa phát hành một báo cáo đột phá, tập trung phân tích các rủi ro tiềm tàng đối với an toàn thực phẩm trong bối cảnh xu hướng toàn cầu về sử dụng nhựa tái chế và vật liệu thay thế bền vững ngày càng chiếm ưu thế.
Công trình này, mang tựa đề “Hệ lụy an toàn thực phẩm của nhựa tái chế và các vật liệu tiếp xúc với thực phẩm thay thế”, ra mắt đúng thời điểm ngành công nghiệp bao bì thực phẩm toàn cầu đang trải qua giai đoạn tăng trưởng bùng nổ.
Các nhà phân tích dự báo, quy mô thị trường bao bì thực phẩm toàn cầu sẽ chứng kiến sự mở rộng ấn tượng, từ 505,27 tỷ USD vào năm 2024 lên mức 815,51 tỷ USD vào năm 2030. Động lực chính cho sự tăng trưởng này được xác định là nhu cầu bùng nổ đối với thực phẩm chế biến sẵn và sự chuyển dịch trong mô hình tiêu dùng hiện đại.
FAO công nhận việc chuyển đổi sang sử dụng nhựa tái chế là một định hướng chiến lược thiết yếu nhằm giảm thiểu gánh nặng rác thải nhựa. Tuy nhiên, tổ chức này kiên quyết khẳng định rằng các mục tiêu bảo vệ môi trường phải song hành và không tách rời khỏi cam kết đảm bảo an toàn sức khỏe cộng đồng.
Theo lời bà Corinna Hawkes, đại diện FAO, việc đẩy mạnh các sáng kiến tái chế cần được triển khai đồng thời với việc củng cố các quy định kiểm soát an toàn. Điều này nhằm mục đích ngăn chặn sự xuất hiện của những rủi ro mới, đe dọa trực tiếp đến chất lượng thực phẩm và sức khỏe của người tiêu dùng.
Báo cáo chuyên sâu của FAO đã phân loại rõ hai nhóm rủi ro an toàn thực phẩm chủ yếu liên quan đến Vật liệu Tiếp xúc Thực phẩm (FCM).
Nhóm rủi ro đầu tiên là sự nhiễm hóa chất từ nhựa tái chế. FAO cảnh báo rằng, nếu quy trình tái chế không tuân thủ các tiêu chuẩn kiểm soát nghiêm ngặt, các hợp chất hóa học độc hại có thể di chuyển và thấm vào thực phẩm. Thực trạng đáng lo ngại là việc phân loại chất thải theo mã nhựa và các phương pháp xử lý làm sạch hóa chất vẫn chưa được áp dụng một cách nhất quán và toàn diện tại nhiều quốc gia.
Thứ hai là các rủi ro phát sinh từ vật liệu bao bì có nguồn gốc sinh học. Mặc dù được ca ngợi về tính thân thiện với môi trường, các sản phẩm bao bì làm từ nguyên liệu như ngô, mía hoặc sắn vẫn tiềm ẩn nguy cơ chứa đựng dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, độc tố tự nhiên, hoặc các chất gây dị ứng, có thể ảnh hưởng đến người tiêu dùng.
Bên cạnh đó, FAO cũng đưa ra cảnh báo về việc tích hợp vật liệu nano để tăng cường độ bền cho bao bì. Tổ chức này nhấn mạnh rằng nếu các hạt nano này di chuyển vào thực phẩm, chúng có thể gây ra những hệ quả đối với sức khỏe con người mà hiện tại vẫn chưa được nghiên cứu và đánh giá một cách toàn diện.
Báo cáo chỉ ra một thách thức then chốt hiện nay là sự thiếu hụt các phương pháp phân tích tiêu chuẩn hóa để định danh và định lượng chính xác vi nhựa cũng như hạt nhựa nano. Hạn chế này gây ra trở ngại đáng kể trong việc đánh giá toàn diện mức độ ảnh hưởng của chúng đến sức khỏe con người.
FAO cũng đồng thời khẳng định tầm quan trọng của việc hài hòa khung pháp lý giữa các quốc gia. Mục tiêu là nhằm hỗ trợ quá trình đánh giá rủi ro dựa trên nền tảng khoa học vững chắc, kiến tạo môi trường thương mại công bằng và khuyến khích việc áp dụng rộng rãi các vật liệu tái chế an toàn trong tương lai.
