"Dân vận số" được xác định không chỉ qua các chỉ số thống kê mà cốt lõi là xây dựng niềm tin sâu sắc, chuyển hóa tương tác ảo thành sức mạnh thực của cộng đồng công dân số kiên cường bản lĩnh chính trị. Sứ mệnh trọng yếu của nó là kiến tạo niềm tin, sự thấu hiểu và khơi dậy đồng lòng để ý chí của Đảng hòa quyện thành sức mạnh đại đoàn kết, biến không gian số thành thành trì lòng dân. Để hiện thực hóa mục tiêu này, bài báo đề xuất các giải pháp chính gồm: thiết lập niềm tin số dựa trên minh bạch và trách nhiệm giải trình, tối ưu hóa khả năng tiếp cận và nâng cao nhận thức chính trị của nhân dân thông qua nền tảng số. Đồng thời, cần xây dựng lực lượng "chiến sĩ số" từ lòng dân và kết hợp chặt chẽ dân vận số với dân vận trực tiếp để giải quyết triệt để các vấn đề từ cơ sở, củng cố vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên số.
Trong bối cảnh không gian mạng đầy rẫy biến động cùng vô vàn hiểm họa và cạm bẫy, công tác “dân vận số” không thể chỉ đo lường bằng các chỉ số thống kê cơ học như lượt tương tác hay số người tiếp cận. Bản chất cốt lõi của “dân vận số” không nằm ở sự phổ quát của công nghệ, mà chính là ở chiều sâu của niềm tin được xây dựng. Mỗi lượt nhấp chuột đồng tình, mỗi bình luận kiên định bảo vệ lẽ phải, mỗi phản bác đanh thép trước luận điệu xuyên tạc của thế lực thù địch, hay mỗi chia sẻ hình ảnh tích cực… đều là những viên gạch vững chắc kiến tạo nên thế trận lòng dân bền chặt.
Thách thức hàng đầu của công tác “dân vận số” hiện nay là khả năng chuyển hóa “tương tác ảo” thành “sức mạnh thực” – sức mạnh của cộng đồng công dân số sở hữu bản lĩnh chính trị kiên cường, năng lực tự đề kháng cao và tinh thần sẵn sàng trở thành “chiến sĩ” trên mặt trận tư tưởng. Để hiện thực hóa điều này, “dân vận số” gánh vác sứ mệnh trọng yếu: kiến tạo niềm tin, sự thấu hiểu nơi nhân dân làm nền tảng vững chắc; đồng thời khơi dậy sự đồng lòng để ý chí của Đảng hòa quyện thành sức mạnh vô địch của khối đại đoàn kết toàn dân tộc trong kỷ nguyên số. Đây là bước chuyển mình chiến lược từ quá trình “vận động” sang “tự giác”, biến “địa bàn số” thành “thành trì lòng dân” bất khả xâm phạm.
 |
| Cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng sát cánh phổ cập kỹ năng số cho đồng bào vùng biên (Nguồn: Báo Đà Nẵng online) |
Với đặc tính vận động và biến đổi không ngừng của không gian số, các giải pháp “dân vận số” đòi hỏi sự kết hợp hài hòa giữa tầm nhìn chiến lược dài hạn và khả năng linh hoạt, phản ứng nhanh nhạy về công nghệ. Mục tiêu là biến mỗi hạ tầng số thành một nhịp cầu nhân văn, gắn kết ý Đảng với lòng dân một cách sâu sắc và bền vững. Dưới đây là một số giải pháp cốt yếu nhằm khai mở tối đa sức mạnh nội sinh của “thế trận lòng dân” thông qua “chìa khóa vàng” mang tên “dân vận số” trong kỷ nguyên mới:
Thứ nhất, thiết lập “niềm tin số” dựa trên sự minh bạch và trách nhiệm giải trình.
Giữa môi trường mạng dày đặc “cạm bẫy thông tin” và nhiễu loạn tin giả, niềm tin của nhân dân nổi lên như “màng lọc” tự nhiên hiệu quả nhất. Để kiến tạo và củng cố vững chắc niềm tin số này, giải pháp then chốt là phải minh bạch hóa thông tin, đồng thời đảm bảo sự nhất quán tuyệt đối giữa những cam kết trên không gian số và hành động thực tiễn.
Minh bạch hóa thông tin chính là “vắc-xin” đặc hiệu chống lại mọi thông tin xuyên tạc, bịa đặt và sự hoài nghi thường phát sinh từ “khoảng trống thông tin”. Vì vậy, các cơ quan Đảng và Nhà nước cần chủ động công khai quy trình, chính sách, đặc biệt là những vấn đề nhạy cảm liên quan đến cán bộ, ngân sách và đất đai, trên các nền tảng số. Khi thông tin chính thống được cung cấp kịp thời, đầy đủ và dễ tiếp cận, những luận điệu sai lệch sẽ mất đi không gian tồn tại. Minh bạch không chỉ thể hiện trách nhiệm giải trình mà còn là sự tôn trọng quyền được biết của nhân dân, từ đó củng cố niềm tin rằng Đảng không có bất cứ điều gì cần che giấu.
Sự nhất quán giữa “lời nói” và “việc làm” trên không gian mạng: Niềm tin số cực kỳ mong manh và dễ dàng sụp đổ nếu tồn tại mâu thuẫn giữa những tuyên bố trực tuyến và hành động thực thi tại địa phương. Giải pháp đặt ra là phải đồng bộ hóa dữ liệu và quy trình xử lý. Khi cán bộ phản hồi dân trên hệ thống tương tác số, kết quả giải quyết ngoài thực tế cần phải tương xứng và đúng thời hạn. Sự nhất quán này giúp nhân dân nhận thấy môi trường số không phải là sàn “trình diễn” chính trị, mà là một kênh làm việc nghiêm túc, hiệu quả, lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo giá trị cốt lõi.
Bảo vệ nhân dân trên không gian mạng: Niềm tin chỉ được củng cố khi người dân cảm thấy an toàn, quyền lợi, thông tin cá nhân và danh dự được bảo vệ khỏi các cuộc tấn công mạng hay lừa đảo trực tuyến. Việc triển khai các hệ thống như VNeID, các cổng dịch vụ công an toàn, hay trang thông tin của Cục An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an) là minh chứng rõ nét cho thấy Đảng và Nhà nước đang thực hiện sứ mệnh bảo vệ “công dân số”. Thực tiễn cho thấy: Việc các tỉnh, thành công khai chỉ số hài lòng của người dân (SIPAS) và kết quả xử lý đơn thư khiếu nại trên các trang thông tin điện tử đã thổi luồng sinh khí mới. Người dân không còn phải phỏng đoán tiến độ công việc mà có thể trực tiếp theo dõi kết quả thông qua những “con số biết nói”. Chính sự minh bạch này đã chuyển hóa mỗi người dân từ vị thế quan sát sang vị thế tin tưởng, sẵn sàng đồng hành cùng Đảng bảo vệ nền tảng tư tưởng trước mọi luồng thông tin độc hại.
Thứ hai, tối ưu hóa khả năng tiếp cận và nâng cao nhận thức chính trị của nhân dân thông qua nền tảng số.
Nếu minh bạch thông tin là điều kiện cần để nhân dân tin tưởng, thì đổi mới phương thức truyền tải chính là điều kiện đủ để nhân dân thấu hiểu. Trong kỷ nguyên số, với lượng thông tin khổng lồ bủa vây người dùng từng giây, công tác “dân vận số” sẽ khó thành công nếu vẫn duy trì các mệnh lệnh hành chính khô khan hay bài viết lý luận dài dòng, khó tiếp cận. Do đó, việc hình ảnh hóa, trực quan hóa và đơn giản hóa lý luận là thiết yếu. Để nhân dân “hiểu” rõ các chủ trương, chính sách, đặc biệt là những vấn đề cốt lõi trong bảo vệ nền tảng tư tưởng trên môi trường số, nội dung cần được chuyển hóa thành các định dạng hiện đại như Infographic, Motion Graphics, Short-video (TikTok, Reels) hoặc E-magazine sinh động. Việc “mềm hóa” những vấn đề chính trị phức tạp này giúp nhân dân tiếp cận nội dung một cách tự nhiên, dễ ghi nhớ, dễ hiểu, từ đó tăng cường khả năng nhận diện bản chất đúng – sai trước các luồng thông tin đa chiều.
Xây dựng mạng lưới “người dẫn dắt dư luận” (KOLs chính thống): Để nhân dân tiếp nhận thông tin chuẩn xác, cần có những cá nhân uy tín, có khả năng truyền cảm hứng mạnh mẽ trên không gian mạng. Đó có thể là các nhà khoa học, trí thức, nghệ sĩ hoặc những cán bộ tâm huyết với kỹ năng sử dụng mạng xã hội sắc bén. Những cá nhân này đóng vai trò như “bộ lọc” đáng tin cậy, giúp nhân dân giải mã các âm mưu “ngụy dân chủ”, “bẫy thông tin” từ thế lực thù địch, phản động bằng những phân tích logic, có cơ sở thực chứng và gần gũi, thay vì chỉ đơn thuần phê phán một chiều.
Thực tiễn minh chứng rõ rệt: các Fanpage chính thống như Trang Thông tin Chính phủ thu hút 9,6 triệu người theo dõi với hàng trăm nghìn lượt tương tác mỗi bài viết; các trang của Ban Tuyên giáo hay lực lượng vũ trang triển khai chuỗi video ngắn bằng ngôn ngữ trẻ trung, hiện đại đạt hàng triệu lượt xem. Điều này khẳng định rằng, khi Đảng truyền đạt bằng ngôn ngữ mà nhân dân mong muốn lắng nghe, giải thích những vấn đề mà nhân dân đang băn khoăn, “khoảng trống thông tin” sẽ được lấp đầy, nhường chỗ cho sự thấu hiểu và đồng thuận sâu sắc.
Thiết lập cơ chế “phản hồi ngược” nhằm hiệu chỉnh nhận thức: Nhân dân thấu hiểu không đồng nghĩa với việc thụ động tiếp nhận thông tin. “Dân vận số” cần kiến tạo không gian để nhân dân được đặt câu hỏi và nhận lời giải đáp thỏa đáng cho những băn khoăn về chính sách. Khi mọi thắc mắc được giải quyết triệt để bằng lập luận khoa học và thái độ chân thành, sự “hiểu” của nhân dân sẽ chuyển hóa từ nhận thức cảm tính sang bản lĩnh chính trị lý tính vững vàng.
 |
| Đẩy mạnh phổ cập kỹ năng số cho người dân (Nguồn: Trang Thông tin điện tử xã Cần Giuộc – Tỉnh Tây Ninh) |
Thứ ba, xây dựng lực lượng “chiến sĩ số” từ lòng dân và các phong trào thi đua yêu nước trên không gian mạng.
Khi nhân dân đã trao trọn niềm tin theo Đảng, thấu hiểu bản chất các vấn đề và nhận diện rõ âm mưu xuyên tạc của thế lực thù địch, sự đồng lòng sẽ trở thành “chất xúc tác” mạnh mẽ, biến hàng chục triệu người dùng Internet thành những chủ thể tích cực trong việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Từ vị trí tiếp nhận thông tin, nhân dân vươn lên trở thành người trực tiếp kiến tạo không gian số quốc gia trong sạch.
Minh chứng sinh động là những làn sóng tích cực từ “Trend yêu nước” với hình ảnh avatar cờ đỏ sao vàng, những giai điệu nhạc cách mạng lan tỏa khắp không gian mạng, khơi dậy tình yêu nước sâu sắc trong mỗi trái tim. Gần đây nhất, “chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” đã nhận được sự quan tâm và chia sẻ rộng rãi từ đông đảo nhân dân. Thông qua không gian mạng, nhiều người dân và cựu chiến binh đã tích cực cung cấp thông tin, chia sẻ những câu chuyện xúc động, góp phần tri ân các anh hùng, liệt sĩ đã hi sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Xây dựng “thế trận lòng dân” bằng mạng lưới cộng tác viên nhân dân: Sự đồng lòng không thể có được từ mệnh lệnh áp đặt, mà phải xuất phát từ sự tự nguyện sâu sắc. Cần phát huy vai trò nòng cốt của Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ và các tổ chức chính trị – xã hội để kiến tạo các nhóm “chiến sĩ số” ngay từ cấp cơ sở. Khi mỗi cá nhân chủ động chia sẻ những câu chuyện đẹp, những chính sách nhân văn và trực tiếp phản bác các luận điệu sai trái bằng chính trải nghiệm thực tiễn của mình, sức mạnh lan tỏa sẽ được nhân lên gấp bội.
Lấy “cái đẹp” đẩy lùi “cái xấu”, phát huy sức mạnh lan tỏa tích cực: Đồng lòng trên không gian số là cùng nhau xây dựng một môi trường mạng trong sạch, lành mạnh. Khi không gian mạng ngập tràn những giá trị nhân văn, sự đồng thuận về đạo đức và tư tưởng sẽ tự động thu hẹp không gian hoạt động của tin tức độc hại. Đây chính là phương thức sử dụng “áp lực số” tích cực để lấn át và triệt tiêu các luồng tư tưởng phản động.
Xây dựng cơ chế tương tác và bảo vệ nhân dân khi tham gia đấu tranh: Để nhân dân vững tâm đồng lòng, Đảng và Nhà nước cần thiết lập cơ chế bảo vệ danh tính, an toàn thông tin cho những cá nhân tích cực đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái. Đồng thời, cần có sự phối hợp nhịp nhàng giữa lực lượng chuyên trách và quần chúng nhân dân: Khi người dân phát hiện và báo cáo (report) các nội dung xấu độc qua các ứng dụng giám sát, cơ quan chức năng phải xử lý quyết liệt và công khai kết quả. Sự tương tác hai chiều này sẽ củng cố vững chắc ý chí nhân dân, đồng lòng cùng Đảng giữ sạch môi trường số.
Thứ tư, kết hợp chặt chẽ giữa dân vận số và dân vận trực tiếp để giải quyết triệt để các vấn đề từ cơ sở.
Mặc dù khẳng định sức mạnh to lớn của công nghệ số, chúng ta vẫn phải nhận thức rằng công nghệ không thể thay thế được sự chân thành từ trái tim và sức mạnh của sự hiện diện trực tiếp. Do đó, công tác dân vận cần thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa địa bàn thực và địa bàn số.
“Dân vận số” và dân vận truyền thống là hai khía cạnh không thể tách rời của một quá trình thống nhất. Mọi vấn đề phát sinh trên không gian mạng đều có cội rễ từ thực tiễn đời sống, và ngược lại, những bức xúc ngoài đời thực có thể nhanh chóng bùng phát thành “điểm nóng” trên mạng. Bởi vậy, cần tận dụng không gian số để lan tỏa chủ trương, chính sách của Đảng, đồng thời dùng thực địa để củng cố niềm tin và giải quyết triệt để gốc rễ của mọi vấn đề.
Tăng cường đối thoại trực tiếp tại “điểm nóng”: Đối với những vụ việc phức tạp, nhạy cảm liên quan đến quyền lợi thiết thân của nhân dân, không gian mạng chỉ đóng vai trò là kênh nắm bắt dư luận và định hướng thông tin ban đầu. Để giải quyết dứt điểm, cán bộ phải “đi tận ngõ, gõ tận nhà”, trực tiếp gặp gỡ, đối thoại và lắng nghe nguyện vọng của nhân dân. Chỉ có sự tiếp xúc trực tiếp mới giúp người dân cảm nhận được trách nhiệm và sự thấu cảm mà không một công cụ công nghệ nào, dù hiện đại đến đâu, có thể thay thế. Dân vận khéo là nghệ thuật biết dùng công nghệ để mở đường và dùng tình cảm chân thành để thu phục lòng người. Dù công nghệ có phát triển vượt bậc, bản chất cốt lõi của cách mạng vẫn luôn là cuộc chiến giành lấy trái tim và khối óc của quần chúng.
“Chìa khóa vàng” mang tên “dân vận số” chỉ thực sự phát huy tối đa tác dụng khi mỗi cán bộ, đảng viên không chỉ coi không gian mạng là một công cụ đơn thuần, mà còn là một địa bàn chiến lược để thực hành dân chủ, để thực chất “trọng dân, gần dân, hiểu dân”, và để kiến tạo nên sự “dân tin, dân hiểu, dân đồng lòng”.
“Dân vận số” chính là “vũ khí chiến lược” giúp Đảng ta chủ động chiếm lĩnh trận địa tư tưởng. Mỗi tài khoản của người dân trở thành một “pháo đài thép”, mỗi dòng trạng thái tích cực là một viên gạch vững chắc xây dựng thế trận lòng dân. Khi ý Đảng và lòng dân đã hòa quyện làm một, trên cả môi trường thực và không gian số, đó chính là nền tảng kiên cố nhất để bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và thực hiện thắng lợi sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên phát triển rực rỡ của dân tộc./.
