Công ty Cổ phần Môi trường Đô thị Đà Nẵng ghi nhận tăng trưởng bền vững về doanh thu và lợi nhuận trong ba năm gần nhất, đạt gần 288,3 tỷ đồng doanh thu và hơn 10,2 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế vào năm 2025. Sự tăng trưởng này đến từ việc gia tăng khối lượng công việc theo đà phát triển đô thị, khẳng định tính thiết yếu của các dịch vụ công ích môi trường. Tuy nhiên, hiệu suất sử dụng vốn của công ty còn khiêm tốn do đặc thù ngành thâm dụng lao động, chi phí vận hành cao và hạn chế về cơ chế giá. Để giải quyết thách thức này, công ty đang nỗ lực tinh gọn bộ máy, tối ưu hóa quy trình thông qua cơ giới hóa, đồng thời tìm kiếm động lực tăng trưởng mới bằng cách đầu tư công nghệ và phát triển các dịch vụ môi trường giá trị gia tăng cao hơn. Đây là bài toán chiến lược nhằm cân bằng nhiệm vụ công ích và mục tiêu tăng trưởng trong tương lai.
Doanh thu tăng trưởng bền vững theo đà phát triển đô thị
Phân tích báo cáo tài chính của Công ty Cổ phần Môi trường Đô thị Đà Nẵng (Môi trường Đô thị Đà Nẵng) trong giai đoạn ba năm gần nhất cho thấy một quỹ đạo tăng trưởng ổn định. Cụ thể, doanh thu năm 2023 đạt xấp xỉ 258,9 tỷ đồng, tăng lên hơn 270,1 tỷ đồng vào năm 2024 và chạm mốc gần 288,3 tỷ đồng trong năm 2025. Như vậy, chỉ trong hai năm, Môi trường Đô thị Đà Nẵng đã ghi nhận mức tăng doanh thu gần 30 tỷ đồng, tương đương tỷ lệ tăng trưởng trên 10%. Mặc dù con số này có thể chưa thực sự ấn tượng so với các doanh nghiệp niêm yết khác, song đối với một đơn vị hoạt động trong lĩnh vực công ích môi trường, đây là một thành quả đáng khích lệ.
 |
| Hình minh họa |
Không như các đơn vị sản xuất hay bán lẻ, đà tăng trưởng doanh thu của Môi trường Đô thị Đà Nẵng không xuất phát từ việc mở rộng thị trường hoặc giới thiệu sản phẩm mới. Nguồn thu chính của công ty vẫn tập trung vào các dịch vụ cốt lõi như thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải, duy trì vệ sinh và vận hành các hệ thống môi trường trên khắp địa bàn Đà Nẵng. Điều này khẳng định sự gắn kết chặt chẽ giữa hiệu suất doanh thu của công ty và tiến trình đô thị hóa của thành phố.
Báo cáo hoạt động cho thấy khối lượng chất thải được thu gom, vận chuyển và xử lý liên tục gia tăng trong các năm qua. Cụ thể, từ hơn 502 nghìn tấn vào năm 2023, con số này đã vượt 520 nghìn tấn vào năm 2025. Sự gia tăng khối lượng công việc này đã thiết lập một nền tảng vững chắc, tạo điều kiện cho doanh thu của công ty duy trì mức tăng trưởng tương đối ổn định.
Có thể nói, Môi trường Đô thị Đà Nẵng nắm giữ một lợi thế cạnh tranh đặc thù: nhu cầu thị trường mang tính thường xuyên và không thể thiếu. Trong khi các đô thị có thể điều chỉnh hoặc cắt giảm đầu tư công, thậm chí giảm tốc độ xây dựng, thì hoạt động thu gom và xử lý chất thải là không thể ngừng lại. Điều này khẳng định tính thiết yếu của công ty và khả năng ít bị ảnh hưởng bởi biến động chu kỳ kinh tế so với nhiều ngành khác. Song, tăng trưởng doanh thu ổn định chỉ là một khía cạnh của bức tranh tổng thể.
Lợi nhuận khả quan nhưng hiệu suất sử dụng vốn còn bỏ ngỏ
Nghiên cứu sâu hơn báo cáo tài chính, tình hình lợi nhuận của Môi trường Đô thị Đà Nẵng bộc lộ cả tín hiệu tích cực lẫn những vấn đề về hiệu quả sử dụng vốn. Lợi nhuận trước thuế của công ty đạt khoảng 6,9 tỷ đồng vào năm 2023, tăng lên gần 7,9 tỷ đồng trong năm 2024 và vượt mốc 10,2 tỷ đồng vào năm 2025. Xét về tốc độ tăng trưởng, đây là một kết quả ấn tượng. Đáng chú ý, năm 2025 ghi nhận mức tăng lợi nhuận nhanh hơn tốc độ tăng doanh thu, minh chứng cho những nỗ lực cải thiện hiệu quả vận hành của doanh nghiệp.
 |
| Các chỉ tiêu tăng trưởng |
Các chỉ số sinh lời cũng thể hiện rõ xu hướng tích cực này: ROA của đơn vị đã tăng từ 3,71% năm 2023 lên 4,32% năm 2024 và đạt 6,38% vào năm 2025. Tương tự, ROE cũng có sự cải thiện đáng kể, từ 7,54% lên 8,73% và chạm mức 12,55%. Đây là một bước tiến đáng ghi nhận cho một doanh nghiệp công ích với đặc thù biên lợi nhuận thấp. Tuy nhiên, khi so sánh với nhiều doanh nghiệp môi trường hoặc hạ tầng khác đã niêm yết, hiệu suất sử dụng vốn của Môi trường Đô thị Đà Nẵng vẫn còn tương đối khiêm tốn.
Mặc dù ROE trên 12% là một bước nhảy vọt so với lịch sử hoạt động của chính doanh nghiệp, con số này vẫn thấp hơn mức sinh lời phổ biến ở nhiều công ty cấp nước, hạ tầng hoặc môi trường đang vận hành theo mô hình thương mại hóa cao. Gốc rễ của vấn đề nằm ở đặc thù ngành: môi trường đô thị là lĩnh vực đòi hỏi thâm dụng cả lao động và vận hành. Để đảm bảo vận hành liên tục hệ thống thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải cho toàn thành phố, Môi trường Đô thị Đà Nẵng phải duy trì một đội ngũ nhân sự quy mô lớn cùng với hệ thống phương tiện, máy móc và thiết bị chuyên dụng.
Hệ quả là chi phí vận hành của công ty luôn ở mức cao. Hơn nữa, không giống các doanh nghiệp thương mại có thể linh hoạt điều chỉnh giá bán theo biến động chi phí, phần lớn hoạt động của đơn vị này gắn liền với các dịch vụ công ích và bị chi phối đáng kể bởi cơ chế giá dịch vụ công. Điều này có nghĩa là, dù công ty có thể tăng khối lượng xử lý chất thải hay mở rộng phạm vi công việc, việc chuyển toàn bộ chi phí gia tăng sang khách hàng không phải là điều dễ dàng. Đây chính là nguyên nhân cốt lõi khiến doanh thu duy trì tăng trưởng ổn định nhưng biên lợi nhuận lại luôn ở mức khiêm tốn.
Trách nhiệm công ích: Động lực và thách thức mới cho doanh nghiệp môi trường
Điểm đáng lưu tâm nhất trong các báo cáo tài chính của Môi trường Đô thị Đà Nẵng có lẽ không phải là tốc độ tăng trưởng doanh thu hay lợi nhuận, mà là những dấu hiệu rõ nét về một giai đoạn chuyển đổi mô hình hoạt động. Trong đó, nổi bật là xu hướng tinh giản lực lượng lao động trong khi doanh thu vẫn liên tục gia tăng.
Từ hơn 1.100 lao động vào năm 2023, số lượng nhân sự đã giảm xuống dưới 1.000 người vào năm 2025. Trong khi đó, doanh thu và khối lượng công việc vẫn tiếp tục tăng. Thực trạng này minh chứng cho những nỗ lực của Môi trường Đô thị Đà Nẵng trong việc nâng cao năng suất lao động thông qua đẩy mạnh cơ giới hóa và tối ưu hóa quy trình vận hành.
Tuy nhiên, đây là một thách thức không hề đơn giản, bởi lĩnh vực môi trường đô thị vốn đã phải đương đầu với bài toán thiếu hụt lao động trầm trọng. Bản chất công việc nặng nhọc, điều kiện làm việc đặc thù cùng áp lực vận hành không ngừng đã khiến công tác tuyển dụng ngày càng gặp khó khăn. Đồng thời, thu nhập của người lao động cũng phải được điều chỉnh để bắt kịp mặt bằng kinh tế chung. Mức thu nhập bình quân của nhân sự tại đơn vị đã liên tục được cải thiện trong các năm gần đây và dự kiến sẽ tiếp tục tăng trong giai đoạn tiếp theo.
Thực trạng này tạo ra một áp lực kép đáng kể cho doanh nghiệp. Một mặt, công ty phải duy trì một lực lượng lao động đủ lớn để đảm bảo chất lượng dịch vụ môi trường thiết yếu cho thành phố. Mặt khác, sự gia tăng không ngừng của chi phí nhân công đang làm thu hẹp đáng kể dư địa cải thiện lợi nhuận. Hơn thế nữa, các báo cáo từ Hội đồng quản trị cũng phản ánh rằng ban lãnh đạo đã nhận diện được những giới hạn nội tại của mô hình kinh doanh hiện hành.
Các kế hoạch chiến lược về đầu tư phương tiện mới, nâng cấp năng lực xử lý chất thải, cải thiện hệ thống điều hành sản xuất, điều chỉnh đơn giá dịch vụ và ứng dụng công nghệ ngày càng được nhấn mạnh. Đây là minh chứng cho một thực tế trọng yếu: mô hình thu gom, vận chuyển và xử lý truyền thống đang tiệm cận giới hạn phát triển.
Để đạt được tốc độ tăng trưởng vượt trội trong tương lai, công ty cần chủ động tìm kiếm các động lực mới thay vì chỉ phụ thuộc vào việc gia tăng khối lượng xử lý chất thải. Các hướng đi tiềm năng bao gồm phát triển các dịch vụ môi trường giá trị gia tăng cao hơn, triển khai các mô hình tái chế và kinh tế tuần hoàn, hoặc ứng dụng những giải pháp xử lý chất thải tiên tiến, phù hợp với xu hướng ESG và phát triển bền vững toàn cầu.
Xét trên bức tranh tổng thể, trường hợp của Môi trường Đô thị Đà Nẵng minh họa rõ nét thực trạng chung của nhiều doanh nghiệp môi trường đô thị tại Việt Nam. Đây là một lĩnh vực có nhu cầu công việc gần như không ngừng tăng, tỷ lệ thuận với sự phát triển của đô thị. Tuy nhiên, cũng chính vì đặc thù công ích, ngành này khó có thể tạo ra mức sinh lời vượt trội do phần lớn giá trị tạo ra cần được phân bổ cho các nhiệm vụ phục vụ cộng đồng.
Do đó, điểm mấu chốt nhất trong báo cáo tài chính của Môi trường Đô thị Đà Nẵng không phải là việc doanh thu tiệm cận 300 tỷ đồng hay lợi nhuận vượt 10 tỷ đồng vào năm 2025. Quan trọng hơn, đó là nỗ lực của doanh nghiệp nhằm tạo ra doanh thu cao hơn với lực lượng lao động tinh gọn hơn, đồng thời nâng cao hiệu suất sử dụng vốn và từng bước chuyển đổi mô hình kinh doanh nhằm thích ứng với những yêu cầu ngày càng cao của một đô thị hiện đại. Đây mới thực sự là bài toán chiến lược mà đơn vị cần phải giải quyết trong những năm sắp tới.
Bên cạnh việc hài hòa giữa nhiệm vụ công ích và mục tiêu tăng trưởng, việc tinh gọn bộ máy, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ trong quản lý, điều hành, cùng với tối ưu hóa vận hành dòng tiền cũng là những yếu tố cần được đặc biệt chú trọng. Bởi lẽ, việc quản lý thu chi minh bạch và tuân thủ pháp luật là nền tảng sống còn cho mọi doanh nghiệp, đặc biệt khi quốc gia đang hướng tới một nền kinh tế minh bạch hơn, sẵn sàng vươn tầm trong kỷ nguyên phát triển mới.
