Cơ sở giết mổ Đồng Tâm Food tại Ninh Bình, hoạt động giữa khu dân cư, đang gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng do xả thải trực tiếp ra sông và tạo tiếng ồn lớn, trong khi hoạt động vượt quá công suất cho phép và giấy phép đã hết hiệu lực. Chính quyền địa phương đã biết về các vi phạm này gần một thập kỷ nhưng thừa nhận thiếu thẩm quyền và trang thiết bị để kiểm soát hiệu quả, dẫn đến việc chưa từng xử phạt hành chính dù có báo cáo yêu cầu khắc phục. Phóng viên đã xác nhận tình trạng ô nhiễm và sự lộn xộn, thiếu vệ sinh tại cơ sở này. Trước tình hình đó, địa phương đang yêu cầu cơ sở di dời và hướng tới xây dựng các khu giết mổ tập trung để quản lý môi trường tốt hơn, đảm bảo hài hòa giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường.
Thông tin từ người dân địa phương cho thấy, trong nhiều năm qua, tại cơ sở giết mổ gia súc Đồng Tâm Food (đội 1 Đô Lương, xã Hồng Phong, tỉnh Ninh Bình) đã thực hiện giết mổ hàng chục con gia súc mỗi ngày. Điều đáng nói là, dù tọa lạc giữa khu dân cư sầm uất, cơ sở này vẫn bộc lộ nhiều dấu hiệu tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn môi trường, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống sinh hoạt của cộng đồng.
“Nước thải từ hoạt động giết mổ trực tiếp xả thẳng vào dòng sông phục vụ sinh hoạt của xã. Âm thanh giết mổ vang vọng giữa đêm khuya đã trở thành nỗi ám ảnh dai dẳng đối với cư dân địa phương”, nội dung phản ánh nhấn mạnh.
Nhằm kiểm chứng thông tin, phóng viên Tạp chí Công nghiệp Môi trường đã tiến hành thị sát trực tiếp tại cơ sở giết mổ nêu trên và xác nhận rằng các phản ánh của người dân là hoàn toàn có căn cứ.
 |
| Cơ sở giết mổ Đồng Tâm Food hoạt động trong khu dân cư. |
Hoạt động không tuân thủ các điều kiện quy định
Trong vai khách hàng có nhu cầu sử dụng dịch vụ giết mổ gia súc, phóng viên đã tiếp cận cơ sở Đồng Tâm Food. Quan sát tại chỗ cho thấy, luôn có khoảng 4-5 nhân viên luân phiên thực hiện công việc xẻ thịt và tiếp đón khách hàng, từ buổi sáng sớm cho đến tận chiều tối.
“Mỗi ngày, chúng tôi giết mổ khoảng 20-30 con lợn, chưa kể các loại gia súc khác như trâu, bò hay dê do nhu cầu tiêu thụ ít hơn và chỉ thực hiện khi có khách đặt. Chỉ trong một tiếng đồng hồ từ 9 giờ sáng, chúng tôi đã hoàn tất việc mổ 3 con lợn”, một nữ nhân viên tại cơ sở cho biết.
Theo thông tin từ nhân viên này, cơ sở Đồng Tâm Food tiến hành giết mổ hai khung giờ mỗi ngày: vào lúc 2 giờ sáng và 15 giờ chiều. Số lượng gia súc được giết mổ có sự dao động tùy thuộc vào từng ngày.
 |
| Luôn có từ 5-7 nhân viên thay phiên nhau xẻ thịt và tiếp đón khách hàng. |
Qua ghi nhận, cơ sở này đã đặt biển cấm khách hàng tiếp cận khu vực giết mổ gia súc. Tuy nhiên, bên trong khu vực này, các lồng nhốt và trang thiết bị được bố trí lộn xộn, và khi đến gần, một mùi hôi thối nồng nặc, khó tả bốc lên.
Khu vực giết mổ được bố trí quay lưng về phía dòng sông Bình Hải I, với hàng loạt ống nhựa dẫn nước thải được lắp đặt để xả trực tiếp xuống dòng nước này.
Trong buổi làm việc với UBND xã Hồng Phong, ông Hoàng Quang Tuyến – Phó Chủ tịch UBND xã – đã xác nhận rằng những phản ánh của người dân về các sai phạm của cơ sở Đồng Tâm Food đã được gửi đến các cơ quan quản lý nhà nước từ gần một thập kỷ trước.
“Các phản ánh liên quan đến cơ sở giết mổ Đồng Tâm Food, do ông Nguyễn Văn Điệp làm chủ, đã bắt đầu từ trước thời điểm tổ chức chính quyền hai cấp được triển khai. Khi đó, với vai trò là Phó Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, tôi đã trực tiếp tiếp nhận và xử lý vụ việc này”, ông Tuyến cho hay.
 |
| Khu vực giết mổ không cho phép khách hàng ra vào. |
Đại diện xã thông tin, cơ sở này từng được Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Nam Định cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện giết mổ. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, giấy chứng nhận đó đã hết hiệu lực. Sau khi cơ chế quản lý thay đổi, việc cấp phép không còn nằm trong thẩm quyền của Chi cục Chăn nuôi và Thú y.
Theo các quy định hiện hành, với quy mô của Đồng Tâm Food, công tác quản lý chỉ dừng lại ở mức độ cam kết bảo vệ môi trường. Trước khi cơ sở hoàn thiện cam kết này, chính quyền địa phương đã nhiều lần kiểm tra, đồng thời hướng dẫn về việc xây dựng hệ thống giết mổ, thu gom nước thải và thực hiện các yêu cầu bảo vệ môi trường.
Tuy nhiên, ông Tuyến cũng thẳng thắn thừa nhận rằng, cấp xã hiện không đủ điều kiện, trang thiết bị cũng như thẩm quyền chuyên môn để tiến hành phân tích chất lượng nước thải đầu ra, qua đó chứng minh hành vi vi phạm môi trường của cơ sở. Địa phương đã nhiều lần đề xuất cấp trên hỗ trợ lấy mẫu và kiểm tra chất lượng nước thải tại các cơ sở giết mổ cùng các điểm xả thải tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm, song đến nay vẫn chưa nhận được sự hỗ trợ đầy đủ.
Do đó, chính quyền địa phương chủ yếu tập trung áp dụng các biện pháp nhằm giảm thiểu tiếng ồn, mùi hôi và hạn chế nguy cơ xả thải trực tiếp ra môi trường.
 |
| Bên trong khu vực giết mổ, trang thiết bị bố trí lộn xộn, thiếu vệ sinh. |
Tiếp theo, ông Tuyến đã cung cấp một bản báo cáo từ UBND xã Hồng Phong liên quan đến việc xác minh các vi phạm tại cơ sở kinh doanh này. Văn bản chỉ rõ: “Đoàn kiểm tra đã tiến hành làm việc và lập biên bản kiểm tra với hộ ông Nguyễn Văn Điệp vào ngày 5/9/2025, với kết quả như sau:
Hiện trạng cơ sở đã trang bị hầm Bioga với thể tích khoảng 5m³, tuy nhiên không đáp ứng đủ các tiêu chuẩn môi trường theo quy định hiện hành.
Khu vực nuôi nhốt, chất thải của lợn bị xả thẳng ra dòng sông Bình Hải I.
Đoàn kiểm tra đã yêu cầu ông Nguyễn Văn Điệp lắp đặt bổ sung hố Bioga nhằm thu gom và xử lý nước thải, chất thải trước khi xả ra môi trường. Đồng thời, cơ sở cần nghiêm chỉnh chấp hành công tác vệ sinh bên trong và bên ngoài khu vực giết mổ, thường xuyên tiến hành vệ sinh, khử trùng theo quy định, và xây dựng phương án kiểm soát, hạn chế tiếng ồn gây ảnh hưởng đến các hộ dân lân cận.
Ngày 15/9/2025, Đoàn kiểm tra đã thực hiện tái kiểm tra và ghi nhận hộ ông Nguyễn Văn Điệp đã hoàn thành việc lắp đặt các hố Bioga theo đúng yêu cầu của Đoàn (có biên bản làm việc và hình ảnh minh chứng kèm theo).”
Mặc dù văn bản báo cáo nêu trên đã được ban hành, nhưng khi được hỏi về việc cơ sở đã từng chịu hình thức xử phạt nào chưa, đại diện xã lại khẳng định rằng cơ sở này chưa từng bị xử phạt hành chính.
Ngoài ra, ông Tuyến cũng thừa nhận rằng, dù quy mô được cấp phép cho phép giết mổ chỉ từ 5-7 con gia súc mỗi ngày, nhưng thực tế con số này có thể cao hơn đáng kể. “Tôi đã từng kiểm tra số lượng gia súc được giết mổ theo sổ sách và nhận thấy thực tế cơ sở này giết mổ hơn 10 con lợn mỗi ngày”, ông Tuyến chia sẻ thêm.
 |
| Hàng loạt ống dẫn nước thải từ cơ sở giết mổ được xả thẳng xuống dòng sông. |
Kiên quyết yêu cầu di dời cơ sở đến khu vực đáp ứng điều kiện giết mổ
Về định hướng giải pháp lâu dài, ông Hoàng Quang Tuyến cho biết xã đã xác định rõ rằng cơ sở này không còn phù hợp để duy trì hoạt động tại vị trí hiện tại. Chính quyền địa phương đã làm việc với chủ cơ sở, yêu cầu xây dựng lộ trình di dời và đồng thời giảm công suất hoạt động nhằm hạn chế tối đa tác động tiêu cực đến môi trường.
Đại diện xã thừa nhận rằng việc cơ sở nằm sát khu dân cư, gần quốc lộ đã tạo ra nhiều thách thức trong công tác quản lý. Theo ông, đây không phải là một trường hợp đơn lẻ mà là thực trạng phổ biến của nhiều cơ sở giết mổ nhỏ lẻ đang hoạt động tại các vùng nông thôn.
Ông Tuyến thông tin, hiện tại, giải pháp trọng tâm là hướng dẫn cơ sở áp dụng các biện pháp nhằm giảm thiểu ô nhiễm. Tuy nhiên, việc đánh giá mức độ đạt hay không đạt các quy chuẩn môi trường yêu cầu sự tham gia và hỗ trợ từ các cơ quan chuyên môn cấp trên.
Theo đại diện xã, cơ sở Đồng Tâm Food hiện là một trong những cơ sở giết mổ có quy mô lớn nhất tại địa phương. Đây cũng là nơi thường xuyên nhận được nhiều phản ánh nhất về các vấn đề liên quan đến môi trường.
“Ngoài cơ sở giết mổ này, địa phương còn phải giải quyết nhiều vấn đề phức tạp khác, điển hình là các trang trại chăn nuôi trong khu dân cư. Trong quá trình điều chỉnh quy hoạch, chúng tôi đang hướng tới việc xây dựng các cơ sở giết mổ tập trung, nhằm từng bước loại bỏ mô hình giết mổ nhỏ lẻ tồn tại trong các khu dân cư.
Mục tiêu cuối cùng là đảm bảo sự hài hòa giữa phát triển kinh tế và công tác bảo vệ môi trường, từ đó nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân”, ông Tuyến khẳng định.
