Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa vừa ban hành Quyết định số 64/2026/QĐ-UBND, thiết lập khung pháp lý toàn diện cho việc thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn xây dựng, đồng thời mở rộng quản lý đến bùn thải từ bể phốt và hệ thống thoát nước. Quy định mới yêu cầu phân loại chất thải tại nguồn, đặc biệt là tách riêng chất thải nguy hại, nhằm tối ưu hóa việc tái sử dụng, tái chế và xử lý an toàn phần còn lại. Quyết định cũng siết chặt việc quản lý phương tiện vận chuyển, nghiêm cấm đổ thải trái phép ra đường, sông, kênh, rạch, và buộc các công trình phải lập kế hoạch quản lý chất thải chi tiết. Mục tiêu chính là định hướng một quy trình quản lý chất thải khép kín, đồng bộ, đẩy mạnh tái sử dụng và tái chế, đồng thời phân định rõ trách nhiệm để bảo vệ môi trường sinh thái và thúc đẩy phát triển bền vững của tỉnh. Sở Xây dựng được giao chủ trì phối hợp để triển khai hiệu quả quy định này.
Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa vừa chính thức ban hành Quyết định số 64/2026/QĐ-UBND ngày 17 tháng 08 năm 2026, thiết lập khung pháp lý toàn diện cho công tác thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn xây dựng, đồng thời quy hoạch các địa điểm đổ thải phù hợp. Quyết định này cũng mở rộng phạm vi quản lý đến bùn thải từ bể phốt, hầm cầu và hệ thống thoát nước trên toàn địa bàn tỉnh, hướng tới một môi trường bền vững.
 |
|
Hình ảnh điển hình về một điểm đổ thải sai quy định tại khu vực Nam Nha Trang, minh chứng cho sự cấp thiết của các biện pháp quản lý chất thải mới. |
Văn bản pháp quy mới này định hướng thiết lập một quy trình quản lý chất thải xây dựng khép kín và đồng bộ, từ giai đoạn phát sinh, phân loại, lưu giữ, thu gom, vận chuyển cho đến tái sử dụng, tái chế và xử lý cuối cùng. Trong bối cảnh Khánh Hòa đang chứng kiến sự tăng trưởng mạnh mẽ của các hoạt động xây dựng, chỉnh trang đô thị và phát triển hạ tầng, việc kiểm soát chặt chẽ dòng chất thải này mang ý nghĩa chiến lược đối với công tác bảo vệ môi trường sinh thái.
Theo tinh thần của quy định, mọi chất thải rắn xây dựng phát sinh từ các hoạt động khảo sát, xây dựng mới, cải tạo, sửa chữa, di dời, tu bổ, phục hồi, phá dỡ và bảo trì công trình đều phải được phân loại ngay tại nguồn. Mục tiêu của việc phân loại này là nhằm tối ưu hóa việc thu hồi các vật liệu có khả năng tái sử dụng, tái chế, đồng thời đảm bảo rằng phần chất thải không thể tái sử dụng được xử lý một cách phù hợp và an toàn.
Một điểm nhấn quan trọng trong quy định là yêu cầu bắt buộc phân loại riêng chất thải nguy hại trong suốt quá trình quản lý chất thải xây dựng. Trong trường hợp chất thải rắn xây dựng bị lẫn với chất thải nguy hại, chủ nguồn thải có trách nhiệm thực hiện phân tách. Nếu việc phân tách không khả thi, toàn bộ hỗn hợp đó sẽ phải được quản lý và xử lý theo các quy định nghiêm ngặt dành cho chất thải nguy hại.
Quy định này có vai trò then chốt trong việc kiểm soát hiệu quả nguy cơ phát tán các thành phần gây ô nhiễm từ các hoạt động phá dỡ, sửa chữa và xây dựng công trình. Việc nhận diện và tách biệt chất thải nguy hại ngay từ nguồn không chỉ giảm thiểu khả năng lây nhiễm sang các dòng chất thải thông thường, vốn gây phức tạp cho công tác xử lý, mà còn hạn chế đáng kể các tác động tiêu cực tiềm ẩn đối với đất, nước và môi trường tự nhiên.
Song song với việc phân loại tại nguồn, tỉnh Khánh Hòa cũng ban hành các quy định chi tiết về phương tiện thu gom, vận chuyển chất thải rắn xây dựng. Các phương tiện này phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn về trật tự và an toàn giao thông đường bộ. Đặc biệt, thời gian hoạt động vận chuyển phải tuân thủ nghiêm ngặt phương án phân luồng và tổ chức giao thông do Ủy ban nhân dân cấp xã ban hành, đảm bảo an toàn và giảm thiểu tác động giao thông.
Ngay cả đối với các hộ gia đình và cá nhân thực hiện cải tạo hoặc phá dỡ công trình, chất thải phát sinh cũng phải được thu gom, vận chuyển và xử lý theo đúng quy định. Một điểm đặc biệt nhấn mạnh là nghiêm cấm mọi hành vi đổ chất thải ra đường, sông, suối, kênh, rạch và các nguồn nước mặt, nhằm bảo vệ môi trường và cảnh quan.
Yêu cầu này mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc trong việc phòng ngừa ô nhiễm môi trường, đặc biệt từ các công trình quy mô nhỏ. Thực trạng chất thải xây dựng bị đổ tự phát không chỉ gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến mỹ quan đô thị, mà còn tiềm ẩn nguy cơ cản trở dòng chảy, gây tắc nghẽn hệ thống thoát nước, suy giảm chất lượng nguồn nước và làm phát sinh các điểm tập kết chất thải trái phép, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống cộng đồng.
Đối với các công trình xây dựng không thuộc loại hình nhà ở, chủ nguồn thải bắt buộc phải lập Kế hoạch quản lý chất thải rắn xây dựng chi tiết trước khi khởi công. Theo đó, chủ đầu tư hoặc chủ nguồn thải có trách nhiệm toàn diện trong việc tổ chức thu gom, lưu giữ, vận chuyển, tái sử dụng, tái chế và xử lý tất cả chất thải phát sinh trong phạm vi công trường.
Cùng với đó, chủ nguồn thải phải thiết lập văn bản thỏa thuận hoặc hợp đồng chính thức với đơn vị thu gom, vận chuyển và đơn vị xử lý chất thải được cấp phép. Quy định này đóng vai trò quan trọng trong việc phân định rõ ràng trách nhiệm của từng chủ thể trong chuỗi quản lý chất thải, qua đó ngăn chặn hiệu quả tình trạng chất thải sau khi rời công trường bị thất thoát kiểm soát về địa điểm và phương thức xử lý.
Tỉnh Khánh Hòa cũng đã ban hành các quy định rõ ràng về những khu vực tuyệt đối không được phép đổ chất thải rắn xây dựng. Cụ thể, nghiêm cấm đổ thải trên vỉa hè, lòng đường, các không gian công cộng, sông ngòi, kênh, rạch, nguồn nước mặt, hệ thống thoát nước hoặc trộn lẫn vào chất thải rắn sinh hoạt, nhằm bảo vệ môi trường và trật tự đô thị.
Quy định nghiêm cấm đổ chất thải xây dựng vào hệ thống thoát nước và các nguồn nước mặt được xem là một trong những nội dung then chốt trong chiến lược bảo vệ môi trường của tỉnh. Trong bối cảnh đô thị hóa diễn ra nhanh chóng, khối lượng phế thải xây dựng có xu hướng gia tăng, bao gồm đất đá, bê tông, gạch và nhiều vật liệu khác. Nếu không được kiểm soát chặt chẽ, chúng có thể gây áp lực cực lớn lên hệ thống hạ tầng thoát nước và môi trường đô thị, dẫn đến nhiều hệ lụy nghiêm trọng.
Về công tác xử lý, tất cả các cơ sở xử lý chất thải rắn xây dựng phải được đầu tư và xây dựng theo đúng quy hoạch đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt, đồng thời phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định hiện hành về bảo vệ môi trường. Tương tự, các địa điểm đổ chất thải xây dựng cũng phải được xác định và vận hành dựa trên các quy hoạch đã được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận.
Ủy ban nhân dân cấp xã được giao trách nhiệm then chốt trong việc rà soát và bố trí quỹ đất dành cho việc tập kết chất thải từ hoạt động xây dựng, tích hợp vào kế hoạch sử dụng đất của địa phương. Đây là nền tảng vững chắc để từng bước hình thành một hệ thống các điểm tập kết và xử lý chất thải được quy hoạch bài bản, phù hợp với điều kiện thực tế, thay vì duy trì tình trạng chất thải phát sinh được vận chuyển và đổ thải một cách tự phát, không kiểm soát.
Điểm đặc biệt đáng chú ý là quy định mới không chỉ đơn thuần tập trung vào các giải pháp xử lý chất thải cuối cùng, mà còn đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu về tái sử dụng và tái chế. Đây là một định hướng phù hợp với xu thế phát triển kinh tế tuần hoàn, nơi các vật liệu có khả năng thu hồi từ hoạt động xây dựng cần được tận dụng tối đa giá trị trước khi được xem xét đưa đi xử lý, góp phần bảo tồn tài nguyên.
Đối với một địa phương đang trong giai đoạn tăng tốc phát triển đô thị, hạ tầng và các công trình phục vụ kinh tế – xã hội như Khánh Hòa, việc quản lý chất thải xây dựng một cách hiệu quả sẽ có tác động đa chiều. Nó không chỉ giảm đáng kể áp lực lên các khu xử lý hiện hữu, mà còn hạn chế tối đa việc khai thác tài nguyên mới và giảm thiểu nguy cơ phát sinh các điểm ô nhiễm môi trường, tạo tiền đề cho sự phát triển bền vững.
Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa đã giao Sở Xây dựng chủ trì, phối hợp chặt chẽ với Sở Nông nghiệp và Môi trường, UBND cấp xã cùng các cơ quan, đơn vị có liên quan, nhằm tham mưu cho UBND tỉnh trong công tác triển khai quản lý chất thải rắn xây dựng và tổ chức hướng dẫn thực hiện quy định mới một cách đồng bộ và hiệu quả.
Đồng thời, Sở Xây dựng cũng đảm nhiệm vai trò chủ trì trong việc rà soát, đề xuất cập nhật quy hoạch tổng thể của tỉnh. Nhiệm vụ này bao gồm việc tích hợp quy hoạch hạ tầng kỹ thuật cho việc thu gom và xử lý chất thải, cụ thể hóa các địa điểm đổ chất thải từ hoạt động xây dựng, bùn thải từ bể phốt, hầm cầu và bùn thải từ hệ thống thoát nước, nhằm đảm bảo sự phù hợp với điều kiện thực tế và định hướng phát triển bền vững của địa phương.
Sự ra đời của quy định mới này cung cấp một nền tảng vững chắc, giúp Khánh Hòa nâng cao đáng kể hiệu quả quản lý chất thải phát sinh từ quá trình phát triển hạ tầng. Khi trách nhiệm được phân định rõ ràng từ chủ nguồn thải, các đơn vị thu gom, vận chuyển cho đến cơ sở xử lý và chính quyền cấp cơ sở, công tác kiểm soát chất thải xây dựng sẽ có bước chuyển mình mạnh mẽ, từ phương thức xử lý bị động sang một hệ thống quản lý chủ động, xuyên suốt toàn bộ vòng đời chất thải.
Đây được xem là một bước tiến chiến lược, gắn kết chặt chẽ hoạt động phát triển xây dựng với công tác bảo vệ môi trường, thúc đẩy mạnh mẽ các sáng kiến tái sử dụng và tái chế vật liệu, đồng thời hạn chế tối đa tình trạng đổ thải sai quy định. Thông qua đó, quy định góp phần kiến tạo môi trường đô thị và nông thôn của Khánh Hòa ngày càng xanh, sạch, đẹp và phát triển bền vững trong tương lai.
