Trang trại nuôi heo Măng Đen tại xã Kon Braih, Quảng Ngãi, bị phát hiện vi phạm nghiêm trọng các quy định về bảo vệ môi trường và không tuân thủ Báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) đã được phê duyệt. Biên bản kiểm tra của UBND xã Kon Braih chỉ ra nhiều hạng mục hệ thống xử lý nước thải được xây dựng sai thiết kế, ví dụ bể khử trùng không phải bê tông mà là đắp đất, và quy mô các bể chứa, lắng, hồ sinh học không đúng chuẩn.
Đặc biệt, trang trại đã sử dụng nước thải chưa qua xử lý đầy đủ theo tiêu chuẩn Cột A để tưới cây, và chưa xuất trình được hồ sơ xử lý chất thải nguy hại cùng kết quả quan trắc môi trường định kỳ. Tình trạng nước thải màu đen chảy tràn ra môi trường do chủ trang trại thừa nhận bơm nước sau bể Biogas tưới cây tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm. Thực trạng này đòi hỏi chủ cơ sở khẩn trương khắc phục và các cơ quan chức năng cần tăng cường kiểm tra, giám sát để đảm bảo tuân thủ môi trường và phát triển bền vững.
 |
| Biểu đồ hệ thống xử lý nước thải do Phòng Kinh tế và Môi trường xã Kon Braih cung cấp, khi đối chiếu với thực trạng hạ tầng và cơ cấu vận hành, đã lộ rõ sự thiếu nhất quán giữa tài liệu phê duyệt và thực tế triển khai. |
Theo biên bản kiểm tra của UBND xã Kon Braih (tỉnh Quảng Ngãi) vào ngày 17/09/2026, Dự án Đầu tư trại nuôi heo gia công Măng Đen tại thôn 12, xã Kon Braih – được phê duyệt Báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) theo Quyết định số 567/QĐ-UBND ngày 11/06/2018 của UBND tỉnh Kon Tum – đã bộc lộ nhiều điểm không tuân thủ đầy đủ các quy định về bảo vệ môi trường đã cam kết.
Mặc dù hộ kinh doanh đang tiến hành hoạt động chăn nuôi và vận hành hệ thống xử lý nước thải, cuộc kiểm tra đã phát hiện hàng loạt vi phạm nghiêm trọng trong việc xây dựng, vận hành hệ thống xử lý nước thải và các hạng mục khác, không đúng với Báo cáo ĐTM đã được phê duyệt. Các tồn tại cụ thể bao gồm:
Bể khử trùng (900m³) chưa được xây dựng bằng bê tông mà vẫn ở dạng bể đắp đất. Nước thải chưa qua xử lý đầy đủ theo tiêu chuẩn Cột A đã được sử dụng để tưới cây và giảm bụi. Nhiều hạng mục như bể chứa, bể lắng, hồ sinh học có quy mô, diện tích và khối lượng không đúng thiết kế. Đặc biệt, hộ kinh doanh chưa xuất trình được hồ sơ xử lý chất thải nguy hại và kết quả quan trắc môi trường định kỳ năm 2026.
Dự án chăn nuôi heo thịt quy mô 2400 con này thuộc sở hữu của hộ kinh doanh Măng Đen, tọa lạc tại thôn 12, xã Kon Braih, tỉnh Quảng Ngãi. Báo cáo đánh giá tác động môi trường của dự án đã được UBND tỉnh phê duyệt theo Quyết định số 576/QĐ-UBND ngày 11/06/2018, cùng với Giấy chứng nhận đủ điều kiện chăn nuôi số 62/003/2021/ĐKCN do Sở Nông nghiệp & PTNT tỉnh Kon Tum cấp ngày 01/07/2021.
Trong cuộc trao đổi với phóng viên, ông Trần Ngọc Vũ, đại diện chủ trang trại, thừa nhận đã bơm nước từ khu vực bể chứa sau bể Biogas để tưới cho các luống cây cao su trong dự án. Ông cho biết, do lượng mưa lớn, phần nước tưới dư thừa đã chảy tràn xuống các bể xử lý nước thải nằm gần khu vực vườn cao su.
 |
| Trang trại đã sử dụng máy bơm để chuyển nước từ hồ sau bể Biogas lên khu vực vườn cao su. Quan sát cho thấy nước có màu đen, chảy tràn trên mặt đất và một phần đã đi vào các hố đất được đào gần đó, tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm. |
| Theo báo cáo đánh giá tác động môi trường của dự án trại heo hộ kinh doanh Măng Đen do Phòng Xây dựng, Nông nghiệp và Môi trường xã Kon Braih cung cấp, hệ thống xử lý nước thải được thiết kế với các thông số sau:
Nước thải sau xử lý phải đạt tiêu chuẩn Cột A – QCVN 62-MT:2016/BTNMT (Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải chăn nuôi). Thông số kỹ thuật các hạng mục công trình của hệ thống xử lý nước thải bao gồm: 1) Hầm Biogas: Kích thước bể: F = 25m x 15m x 4,6m, được xây dựng dạng hồ đắp đất, phủ và lót HDPE; 2) Bể điều hòa: Kích thước bể: F = 25m x 10m x 5m, kết cấu dạng hồ đắp đất, lót bạt chống thấm; 3) Bể sinh học thiếu khí: Kích thước bể: F = 25m x 10m x 5m, kết cấu dạng hồ đắp đất, lót bạt chống thấm; 4) Bể sinh học hiếu khí: Kích thước bể: L x B = 25m x 15m x 6m, kết cấu dạng hồ đắp đất, lót bạt chống thấm; 5) Bể lắng: Kích thước bể: L x B = 25m x 15m x 4m, kết cấu dạng bể bê tông; 6) Sân phơi bùn: Kích thước: F = 670m2; 7) Hồ sinh học: Kích thước hồ: F = 35m x 15m x 5,5m, kết cấu dạng hồ đắp đất; 8) Bể khử trùng: Kích thước hồ: F = 15m x 15m x 4m, kết cấu dạng bể bê tông; 9) Bể chứa nước tái sử dụng: Nước thải sau xử lý được dẫn vào bể chứa nước tái sử dụng để nuôi cá, tưới cây, giảm bụi trong khuôn viên dự án. Kích thước hồ: F = 50m x 10m x 4m; 10) Bể sự cố: Kích thước bể: F = 15m x 20m x 5m, được xây dựng dạng hồ đắp đất, lót bạt. |
Đối với một dự án chăn nuôi quy mô hàng nghìn con heo, hệ thống thu gom, xử lý nước thải và các công trình bảo vệ môi trường đóng vai trò tối quan trọng. Nước thải chăn nuôi, với hàm lượng chất hữu cơ cao, nếu không được thu gom, xử lý và quản lý nghiêm ngặt theo quy trình, sẽ gây ra mùi hôi khó chịu, tác động tiêu cực đến nguồn nước, đất đai và môi trường sống của cộng đồng.
Những tồn tại mà UBND xã Kon Braih đã ghi nhận không chỉ đặt ra yêu cầu cấp bách cho hộ kinh doanh Măng Đen phải khẩn trương khắc phục, hoàn thiện các công trình bảo vệ môi trường theo đúng hồ sơ đã phê duyệt, mà còn là lời cảnh báo về sự cần thiết phải tăng cường công tác kiểm tra, giám sát toàn diện đối với quá trình vận hành các dự án chăn nuôi trên địa bàn.
Một hệ thống xử lý chất thải dù được thiết kế hoàn hảo trên giấy tờ cũng chỉ thực sự mang lại giá trị khi các công trình được xây dựng đúng quy cách, đạt đủ công suất và được vận hành liên tục, hiệu quả. Đối với các hạng mục xây dựng hoặc vận hành không tuân thủ ĐTM đã được phê duyệt, các cơ quan chức năng cần nhanh chóng làm rõ mức độ vi phạm, yêu cầu chủ cơ sở khắc phục triệt để và xử lý nghiêm theo quy định pháp luật nếu phát hiện sai phạm.
Thực tế tại trang trại chăn nuôi Măng Đen minh chứng rõ ràng sự cần thiết của việc UBND xã Kon Braih tăng cường kiểm tra, đối chiếu sát sao giữa hồ sơ môi trường đã phê duyệt và tình hình xây dựng, vận hành thực tế. Hoạt động này không chỉ giúp phát hiện và khắc phục kịp thời các tồn tại, ngăn ngừa nguy cơ ô nhiễm, mà còn là yếu tố then chốt để định hướng chăn nuôi phát triển bền vững, hài hòa giữa hiệu quả kinh tế và trách nhiệm bảo vệ môi trường vì mục tiêu chung của địa phương.
