Đà Nẵng đang triển khai dự án gần 20 tỷ đồng để xây dựng "lá chắn số" kiên cố, nhằm bảo vệ và phát triển rừng bền vững trước nguy cơ cháy rừng cao do nắng nóng gay gắt. Thành phố tiên phong ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) vào công tác quản lý, giám sát rừng, số hóa dữ liệu và sử dụng ảnh viễn thám, vệ tinh để theo dõi biến động, dự báo nguy cơ cháy rừng hiệu quả. Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền đã nâng cao đáng kể ý thức cộng đồng, khuyến khích người dân chủ động tuân thủ quy định và cùng chung tay bảo vệ rừng. Sự kết hợp hài hòa giữa công nghệ hiện đại và tinh thần đồng lòng của cộng đồng nhằm nâng cao độ che phủ, ngăn chặn suy giảm diện tích, bảo tồn đa dạng sinh học và phát triển kinh tế xanh bền vững.
 |
| Nền tảng vững chắc cho công tác bảo vệ và phát triển rừng bền vững đang được kiến tạo thông qua số hóa quản lý, giám sát đa dạng sinh học, cùng sự kết hợp hài hòa giữa công nghệ tiên tiến và tinh thần cộng đồng |
Đà Nẵng Kiến Tạo “Lá Chắn Số” Kiên Cố, Bảo Vệ Rừng Trước Nguy Cơ Hỏa Hoạn
Đà Nẵng đang đối mặt với giai đoạn thời tiết nắng nóng gay gắt, với dự báo năm 2026 sẽ chứng kiến những diễn biến khí hậu phức tạp, khó lường và nền nhiệt có xu hướng tăng cao hơn hẳn so với các năm trước. Mùa khô hạn từ tháng 3 đến tháng 8, đặc biệt cao điểm từ tháng 5 đến tháng 8, là thời điểm tiềm ẩn nguy cơ cháy rừng cao nhất trên địa bàn. Trước tình hình đó, lực lượng kiểm lâm đã chủ động phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương, triển khai đồng bộ các phương án phòng, chống cháy rừng, trong đó đặc biệt chú trọng ứng dụng công nghệ số để bảo vệ tuyệt đối diện tích rừng hiện hữu.
Trong dòng chảy mạnh mẽ của chuyển đổi số, công tác tuyên truyền và bảo vệ rừng tại Đà Nẵng đã có những bước tiến đột phá. Thành phố hiện đang dồn lực triển khai dự án chiến lược: “Đầu tư hệ thống bảo vệ, phát triển rừng và phòng cháy, chữa cháy rừng thông minh”, với tổng nguồn vốn gần 20 tỷ đồng. Tham vọng của dự án là nâng cao đáng kể độ che phủ rừng, kiến tạo nền tảng vững chắc cho việc bảo vệ và phát triển bền vững tài nguyên rừng, ngăn chặn hiệu quả tình trạng suy giảm diện tích và nguy cơ hỏa hoạn, đồng thời góp phần quan trọng vào việc bảo tồn đa dạng sinh học và ổn định khí hậu.
 |
| Đà Nẵng đầu tư gần 20 tỷ đồng, tiên phong ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong công tác phòng ngừa và ứng phó với cháy rừng, suy thoái rừng |
Hạt Kiểm lâm liên xã Khu vực 2, thuộc Chi cục Kiểm lâm thành phố Đà Nẵng, đặt trụ sở tại xã miền núi Đông Giang, đang gánh vác sứ mệnh quản lý, gìn giữ, phát triển và phòng chống cháy rừng trên một diện tích rộng lớn gần 55.000 héc ta, trải dài qua địa bàn của bốn xã trọng yếu: Sông Vàng, Sông Kôn, Đông Giang và Bến Hiên.
Giữa những ngày tháng 7 khắc nghiệt, cái nắng gay gắt thiêu đốt khiến mặt đất nứt nẻ, thảm thực vật khô giòn dưới từng bước chân. Trong bối cảnh diện tích rừng rộng lớn nhưng lực lượng kiểm lâm còn mỏng, việc áp dụng các giải pháp công nghệ tiên tiến vào công tác quản lý và bảo vệ rừng trở thành một ưu tiên chiến lược. Đây được coi là chìa khóa then chốt để nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát và bảo vệ tài nguyên rừng, đặc biệt trong giai đoạn cao điểm của mùa khô hạn.
Trong suốt các tháng cao điểm phòng cháy rừng, những chiến sĩ kiểm lâm không ngừng nghỉ thực hiện ca trực 24/24, miệt mài tuần tra, quan sát, luôn trong tư thế sẵn sàng cao nhất cho công tác phòng cháy, chữa cháy. Mỗi chuyến tuần tra sâu trong lòng rừng già là một thử thách cam go, đòi hỏi họ phải bộ hành hàng giờ, vượt qua vô số con suối hiểm trở và chinh phục những dốc núi dựng đứng. Đặc biệt, nhiều vị trí hiểm yếu chỉ có thể tiếp cận bằng đường thủy hoặc những lối mòn dân sinh cheo leo, hiểm trở.
 |
| Kiểm lâm viên ứng dụng hiệu quả phần mềm di động để giám sát biến động rừng và tích cực tuyên truyền cộng đồng tuân thủ quy định đốt thực bì an toàn |
Ông Huỳnh Đức Vũ, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm liên xã Khu vực 2, thuộc Chi cục Kiểm lâm TP Đà Nẵng, chia sẻ: “Khi dự báo nắng nóng đạt cấp độ 4 – 5, đơn vị chúng tôi đã chủ động gửi thông báo đến các chủ rừng và các ngành chức năng, đồng thời khuyến cáo cộng đồng dân cư nghiêm cấm việc đốt dọn thực bì trong thời điểm cao điểm này. Nhờ đẩy mạnh công tác tuyên truyền, ý thức của người dân đã được nâng cao rõ rệt, và đáng mừng là cho đến nay, trên địa bàn quản lý của chúng tôi vẫn chưa ghi nhận bất kỳ vụ cháy rừng nào xảy ra.
Hiện tại, nhằm tối ưu hóa việc cập nhật dữ liệu rừng, thay thế cho phương pháp truyền thống sử dụng bản đồ giấy và thiết bị GPS cầm tay, các đơn vị đã tiên phong triển khai số hóa toàn diện dữ liệu. Một cơ sở dữ liệu vững chắc về diện tích, hiện trạng và diễn biến rừng theo thời gian thực đã được thiết lập. Giờ đây, khi thực hiện nhiệm vụ tại hiện trường, kiểm lâm viên có thể dễ dàng khoanh vẽ các lô rừng trực tiếp lên bản đồ số, xác định chính xác vị trí, và mọi dữ liệu được tích hợp tức thì trên nền tảng bản đồ kỹ thuật số, mang lại khả năng theo dõi trực quan và hiệu quả. ‘Nhờ đó, công tác giám sát rừng không còn bó hẹp trong những con số khô khan trên sổ sách mà đã được chuyển hóa thành những bản đồ số sống động, trực quan và dễ hiểu’, ông Vũ nhấn mạnh.”
Song hành với đó, đội ngũ cán bộ kiểm lâm đã được trang bị điện thoại thông minh cài đặt các phần mềm ảnh viễn thám tiên tiến. Các ứng dụng này tích hợp trực tiếp với dữ liệu vệ tinh, cho phép theo dõi sát sao diễn biến rừng, hỗ trợ đắc lực trong việc xác định vị trí, đánh dấu, tìm kiếm điểm theo tọa độ định sẵn, từ đó nâng cao hiệu quả khảo sát thực địa và thu thập thông tin địa lý, hiện trạng rừng một cách chính xác.
 |
| Ông Huỳnh Đức Vũ, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm liên xã Khu vực 2, Chi cục Kiểm lâm TP Đà Nẵng, trao đổi về nỗ lực phòng chống cháy rừng trong mùa nắng hạn |
Bên cạnh đó, sự tích hợp giữa công nghệ ảnh vệ tinh và máy định vị GPS không chỉ giúp xác định tọa độ và nhận diện hiện trường một cách chính xác, mà còn cho phép nhanh chóng phát hiện các khu vực nghi ngờ mất rừng do sạt lở. Từ đó, mọi biến động về tài nguyên rừng được cập nhật kịp thời, đồng thời hỗ trợ hiệu quả trong việc dự báo nguy cơ cháy rừng dựa trên phân tích các yếu tố thời tiết và thảm thực vật…
Kiên Định Giữ Vững Và Phát Triển Sắc Xanh Của Rừng
Ngày nay, những cánh rừng bạt ngàn không đơn thuần là “lá phổi xanh” thanh lọc không khí, điều hòa khí hậu, cung cấp nguồn nước và ngăn chặn xói mòn đất. Chúng đã vươn tầm trở thành động lực then chốt cho sự phát triển kinh tế xanh. Từ việc khai thác rừng trồng gỗ lớn, cung cấp dịch vụ môi trường rừng, phát triển du lịch sinh thái cho đến tham gia thị trường tín chỉ carbon, ngành lâm nghiệp đang từng bước khẳng định vị thế là một trụ cột kinh tế bền vững, mang lại giá trị đa chiều cho xã hội.
Nhằm chủ động ứng phó với những diễn biến phức tạp của thời tiết cực đoan, các cơ quan quản lý và toàn bộ lực lượng kiểm lâm trên địa bàn TP Đà Nẵng đang thực thi nghiêm ngặt các phương án phòng cháy, chữa cháy rừng đã được phê duyệt. Toàn bộ hệ thống giám sát và các đội phản ứng nhanh luôn được duy trì trong trạng thái sẵn sàng chiến đấu ở mức cao nhất.
Cụ thể, các đơn vị quản lý rừng và chính quyền địa phương có rừng được yêu cầu bắt buộc phải bố trí lực lượng thường trực 24/24 giờ trong suốt giai đoạn nắng nóng gay gắt. Công tác trực ban không chỉ nhằm mục đích theo dõi sát sao diễn biến thời tiết và nền nhiệt mà còn đảm bảo sự phối hợp chặt chẽ, thông suốt thông tin từ cấp thành phố đến cơ sở. Song song đó, các đơn vị cũng đã chủ động rà soát, bảo dưỡng và chuẩn bị đầy đủ các trang thiết bị, phương tiện chuyên dụng, vật tư, nguồn nước cùng các dụng cụ thủ công cần thiết, sẵn sàng ứng phó và cơ động ngay lập tức khi có tình huống khẩn cấp…
 |
| Đội ngũ cán bộ Hạt Kiểm lâm liên xã Khu vực 2, Chi cục Kiểm lâm TP Đà Nẵng, không quản ngại khó khăn băng rừng vượt suối trong các chuyến tuần tra bảo vệ rừng |
Hiện tại, khi đang bước vào đỉnh điểm của mùa khô hạn, thảm thực vật tại các sườn đồi và khu vực núi cao trở nên khô héo, giòn dễ cháy. Chỉ một đốm lửa nhỏ cũng có thể nhanh chóng bùng phát thành đại hỏa hoạn, lan rộng không kiểm soát. Do đó, vai trò của cộng đồng trong công tác phòng ngừa và ngăn chặn hỏa hoạn mang ý nghĩa vô cùng then chốt.
Ông BNướch Ngang, một thành viên dân tộc Cơ Tu sinh sống tại xã miền núi Đông Giang (TP Đà Nẵng), sở hữu hơn 2 héc ta rừng keo lá tràm. Khi mùa nắng đến, ông và các hộ dân trồng rừng khác đã được chính quyền và lực lượng kiểm lâm tích cực nhắc nhở, cảnh báo về nguy cơ cháy rừng. Họ được khuyến nghị tuân thủ nghiêm ngặt các quy định khi đốt thực bì, tuyệt đối không sử dụng lửa tùy tiện trong lâm phận, và cùng chung tay gìn giữ những cánh rừng xanh quý giá cho các thế hệ tương lai.
“Tôi luôn chủ động chuẩn bị đầy đủ các dụng cụ chữa cháy cần thiết tại lán trại, luôn trong tư thế sẵn sàng ứng phó ngay khi có sự cố cháy rừng. Nếu phát hiện bất kỳ dấu hiệu cháy nào, bà con chúng tôi sẽ lập tức thông báo cho chính quyền hoặc lực lượng chức năng để kịp thời xử lý, ngăn chặn đám cháy lan rộng, gây thiệt hại nghiêm trọng đến rừng”, ông BNướch Ngang khẳng định.
Theo số liệu thống kê từ Chi cục Kiểm lâm TP Đà Nẵng, tổng diện tích rừng đang được quản lý lên tới hơn 745.000 héc ta, bao gồm hơn 503.000 héc ta rừng tự nhiên và gần 242.000 héc ta rừng trồng. Đáng chú ý, từ đầu năm 2026 đến nay, địa bàn thành phố đã ghi nhận 4 vụ cháy rừng, gây thiệt hại khoảng 35 héc ta rừng trồng. Nguyên nhân chủ yếu được xác định là do tình hình thời tiết nắng nóng gay gắt kéo dài, diễn ra trên diện rộng, làm gia tăng đáng kể nguy cơ bùng phát và lan rộng của các đám cháy rừng.
Bên cạnh các yếu tố tự nhiên như thời tiết khắc nghiệt và đặc điểm sinh thái của từng loại rừng, nguy cơ cháy rừng nghiêm trọng nhất lại bắt nguồn từ những tác động của con người. Điều này thể hiện rõ qua các hành vi như đốt xử lý thực bì trong hoạt động canh tác nông nghiệp, hay những hành động thiếu ý thức khi sử dụng lửa của các đối tượng xâm nhập lâm phận trái phép để khai thác gỗ, săn bắt động vật, hoặc thu hái các loại lâm sản ngoài gỗ như mây, tre, đót, mật ong…
Từ việc đổi mới trong công tác tuyên truyền cho đến sự áp dụng mạnh mẽ công nghệ vào quản lý, chuyển đổi số đang tạo ra một bước ngoặt mang tính cách mạng trong công tác bảo vệ rừng. Công nghệ số không chỉ giúp giảm bớt gánh nặng công việc cho đội ngũ kiểm lâm – những người lính thầm lặng gìn giữ rừng – mà còn nâng cao hiệu quả, góp phần giữ gìn màu xanh bất tận của rừng. Sự kết hợp hài hòa giữa công nghệ hiện đại và tinh thần đồng lòng của cộng đồng sẽ là nền tảng then chốt để kiến tạo và duy trì sự phát triển bền vững của rừng trong kỷ nguyên mới. Trồng rừng đã là một thách thức, nhưng việc bảo vệ rừng để đảm bảo sự phát triển bền vững còn đòi hỏi nỗ lực lớn lao hơn nữa. Để hiện thực hóa mục tiêu đó, cần có sự chung tay, đồng lòng của toàn bộ hệ thống chính trị và mỗi người dân.
