Công tác bảo vệ môi trường nông thôn luôn được xác định là một trong những tiêu chí trọng yếu, song cũng ẩn chứa vô vàn thách thức trong khuôn khổ Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng Nông thôn mới nâng cao. Trong bối cảnh hạ tầng kỹ thuật phục vụ thu gom chất thải dần được hoàn thiện, trở ngại lớn nhất hiện nay lại nằm ở thói quen và ý thức cố hữu, chưa thực sự chuyển biến của một bộ phận người dân.
 |
| UBND xã Bình Giã tổ chức vinh danh đột xuất hai cá nhân xuất sắc trong nỗ lực bảo vệ môi trường. |
Thực tiễn đã chứng minh, việc chỉ tập trung vào các chiến dịch truyền thông mang nặng tính hình thức hay cổ động chung chung thường không mang lại hiệu quả bền vững. Nhận thức sâu sắc về hạn chế này, trong thời gian qua, cấp ủy, chính quyền cùng các lực lượng chức năng xã Bình Giã đã chủ động chuyển đổi phương thức từ “tuyên truyền đơn thuần” sang “hành động pháp lý kết hợp biểu dương thực chất”.
Sự kiên quyết trong công tác quản lý được thể hiện rõ nét qua quyết định xử lý hành chính vừa được triển khai trên địa bàn xã. Cụ thể, vào lúc 17 giờ ngày 7/6/2026, thông qua công tác nắm tình hình và tuần tra kiểm soát chặt chẽ, lực lượng Công an xã Bình Giã đã phát hiện quả tang bà V.T.D (thường trú tại ấp Đông Linh) đang thực hiện hành vi xả thải trái quy định. Bà D. đã sử dụng xe mô tô hai bánh tự chế có gắn thùng chở hàng (thường gọi là xe lôi) để vận chuyển một lượng lớn rác thải sinh hoạt từ khu vực khác đến và đổ bỏ bừa bãi tại địa bàn ấp Gia Hòa Yên.
Ngay sau khi lập biên bản vi phạm, Công an xã Bình Giã đã nhanh chóng ban hành Quyết định xử phạt vi phạm hành chính số 15/QĐ-XPHC. Dựa trên Điểm d, Khoản 2, Điều 25 của Nghị định số 45/2022/NĐ-CP ngày 07/07/2022 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, bà V.T.D đã bị áp dụng mức phạt tiền là 1,5 triệu đồng.
Đáng chú ý, nhằm đảm bảo tính răn đe tối đa của pháp luật, quyết định còn quy định rõ các biện pháp cưỡng chế nghiêm khắc. Cụ thể, nếu quá thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận quyết định mà cá nhân vi phạm không tự nguyện chấp hành, cơ quan chức năng sẽ áp dụng các biện pháp cưỡng chế theo quy định, đồng thời tính thêm mức phạt chậm nộp là 0,05% mỗi ngày trên tổng số tiền phạt chưa nộp.
Động thái quyết liệt này của Công an xã Bình Giã đã gửi đi một thông điệp vô cùng rõ ràng và đanh thép: “Không có vùng cấm, không có ngoại lệ cho bất kỳ hành vi gây tổn hại môi trường nào”.
Việc áp dụng mức xử phạt hành chính lên tới 1,5 triệu đồng đối với hành vi vứt rác sinh hoạt sai quy định của Công an xã Bình Giã không chỉ đơn thuần là giải quyết một vụ việc cá biệt. Đây là một lời cảnh tỉnh mạnh mẽ thông qua công cụ pháp lý, tác động trực tiếp vào lợi ích kinh tế của người vi phạm, nhằm loại bỏ tư tưởng “tiện đâu vứt đấy” đã ăn sâu bám rễ trong cộng đồng.
Nếu như biện pháp xử phạt nghiêm khắc của Công an xã đóng vai trò như “thanh bảo kiếm” để răn đe và ngăn chặn các hành vi vi phạm, thì chính sách thi đua, khen thưởng đột xuất của UBND xã Bình Giã lại chính là “ngọn lửa” thắp sáng tinh thần trách nhiệm và khơi dậy sự cống hiến của cộng đồng.
Cụ thể, tiếp nối vụ việc xử phạt, vào ngày 16/6/2026, Chủ tịch UBND xã Bình Giã đã ký ban hành Quyết định số 1020/QĐ-UBND về việc khen thưởng đột xuất cho hai cá nhân có thành tích nổi bật trong công tác bảo vệ môi trường. Theo đó, Chủ tịch UBND xã đã trao tặng Giấy khen cho ông Nguyễn Huy Hoàng – Trưởng ấp Vĩnh Bình và ông Phạm Văn Sỹ – Trưởng ấp Gia Hòa Yên.
Đây là hai cán bộ cơ sở đã có những đóng góp đặc biệt tích cực, không quản ngại khó khăn để “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, kiên trì tuyên truyền, vận động quần chúng Nhân dân tham gia bảo vệ môi trường, thực hiện phân loại rác tại nguồn và giữ gìn cảnh quan đường làng, ngõ xóm luôn xanh – sạch – đẹp.
Việc khen thưởng mang tính đột xuất này là một sự ghi nhận kịp thời, minh bạch, mang giá trị tinh thần to lớn, tạo động lực mạnh mẽ không chỉ cho những người trực tiếp được vinh danh mà còn là tấm gương để toàn thể nhân dân trên địa bàn xã noi theo và học tập.
Từ góc độ quản lý nhà nước về môi trường, cách làm của xã Bình Giã tuy không phải là mô hình hoàn toàn mới nhưng đã mang lại một bài học kinh nghiệm vô cùng quý báu cho các địa phương khác. Công tác quản lý môi trường không thể thành công nếu chỉ dựa vào “lực lượng hành chính” để xử phạt. Ngược lại, cũng sẽ trở nên bất lực nếu chỉ trông chờ vào “vận động phong trào” để kêu gọi lòng tự giác.
 |
| Lực lượng chức năng xã Bình Giã đã kịp thời phát hiện và kiên quyết xử lý theo quy định pháp luật đối với cá nhân có hành vi đổ rác thải sinh hoạt bừa bãi tại ấp Gia Hòa Yên, xã Bình Giã – TP. HCM. |
Mô hình mà Bình Giã đang triển khai có thể được xem là chiến lược “Hai mũi giáp công” đầy hiệu quả: biểu dương những tấm gương sáng đi đôi với việc trừng trị nghiêm khắc các hành vi sai trái. Khi người dân nhận thấy những người có công được tôn vinh xứng đáng, còn kẻ cố tình vi phạm bị xử lý công minh, minh bạch trước công luận, họ sẽ tự giác điều chỉnh hành vi của mình để phù hợp với chuẩn mực chung của xã hội.
Hy vọng rằng, tinh thần thượng tôn pháp luật cùng sự công bằng, minh bạch trong công tác thi đua – khen thưởng tại xã Bình Giã sẽ tiếp tục được giữ vững và lan tỏa mạnh mẽ. Đây chính là nền tảng cốt lõi để kiến tạo một cộng đồng dân cư văn minh, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững gắn liền với việc bảo vệ hệ sinh thái môi trường tại địa phương.
Nguyễn Hải – Tiến Trung
