Hải Phòng đang đẩy mạnh triển khai hai dự án trọng điểm nhằm giải quyết thách thức cấp bách về quản lý chất thải sinh hoạt và công nghiệp. Dự án Nhà máy xử lý chất thải Kinh Môn, với tổng mức đầu tư hơn 344 tỷ đồng do Ecogreen thực hiện, được kỳ vọng sẽ xử lý 400 tấn rác sinh hoạt mỗi ngày cùng chất thải công nghiệp và nguy hại, giúp tối ưu hóa sử dụng đất và cải thiện môi trường tại khu vực phía Tây Hải Phòng đang quá tải bãi chôn lấp. Song song, thành phố cũng kiên định với định hướng đầu tư Nhà máy xử lý chất thải rắn bằng công nghệ đốt rác phát điện, dự kiến xử lý 1.000 tấn rác/ngày và phát 20MW điện. Tuy nhiên, dự án đốt rác phát điện đang gặp vướng mắc trong việc lựa chọn nhà đầu tư do những thay đổi về quy định đấu thầu và căn cứ pháp lý. Hai dự án này thể hiện nỗ lực của Hải Phòng trong việc hiện đại hóa quy trình xử lý chất thải, tận thu tài nguyên và bảo vệ môi trường.
Song hành với định hướng kiên định phát triển Nhà máy đốt rác phát điện, dự án đầu tư xây dựng Nhà máy xử lý chất thải Kinh Môn được kỳ vọng sẽ mang lại giải pháp toàn diện cho thách thức cấp bách về quản lý chất thải sinh hoạt. Dự án này không chỉ tối ưu hóa việc sử dụng đất, giảm thiểu nhu cầu chôn lấp rác truyền thống, mà còn góp phần đáng kể vào việc cải thiện chất lượng môi trường sống, nâng cao mỹ quan đô thị, đồng thời tận thu tài nguyên từ chất thải và giảm gánh nặng tài chính từ ngân sách nhà nước.
Tháo gỡ nút thắt xử lý chất thải
Khu vực phía Tây Hải Phòng hiện đang đối mặt với thực trạng hàng trăm bãi chôn lấp chất thải, trong đó, theo thống kê đến cuối năm 2024, có tới 129 bãi đã đạt hơn 70% dung tích. Riêng tại khu vực Kinh Môn trước đây, việc thiếu vắng cơ sở xử lý rác thải chuyên nghiệp đã dẫn đến hàng chục bãi rác hoạt động theo hình thức chôn lấp thủ công, gây ra tình trạng ô nhiễm cục bộ nghiêm trọng.
Trước tình hình đó, việc UBND thành phố Hải Phòng phê duyệt Công ty cổ phần công nghệ Ecogreen là nhà đầu tư thực hiện Dự án xây dựng Nhà máy xử lý chất thải Kinh Môn, với tổng mức đầu tư hơn 344 tỉ đồng, là một bước tiến chiến lược. Dự án này được kỳ vọng sẽ nâng cao đáng kể hiệu quả xử lý rác thải, giải quyết áp lực gia tăng từ lượng chất thải phát sinh và sự khan hiếm quỹ đất chôn lấp. Cấu phần chi phí dự án bao gồm hơn 225,7 tỉ đồng cho xây dựng, gần 57 tỉ đồng cho thiết bị, và 10 tỉ đồng cho công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng…
 |
| Đẩy mạnh đầu tư vào các dự án xử lý chất thải là giải pháp then chốt để đáp ứng yêu cầu cấp bách về bảo vệ môi trường, tối ưu hóa diện tích đất chôn lấp rác theo phương pháp truyền thống, từ đó cải thiện đáng kể môi trường sống cho cư dân và nâng tầm diện mạo đô thị. |
Dự án sẽ được triển khai trên địa bàn phường Nhị Chiểu (trước ngày 1.7.2025 là phường Minh Tân, thị xã Kinh Môn, tỉnh Hải Dương), với tổng diện tích 134.934,7 m2. Vị trí dự án tiếp giáp với mỏ khoáng sản ở phía Bắc, sông Hàn Mấu ở phía Nam, và cả phía Đông lẫn phía Tây đều tiếp giáp với mỏ khoáng sản cùng các cơ sở sản xuất kinh doanh.
Về tiến độ, nhà đầu tư cam kết hoàn thành xây dựng và đưa dự án vào vận hành trong vòng 24 tháng kể từ ngày được giao đất. Để đảm bảo tiến độ, UBND thành phố đã chỉ đạo UBND phường Nhị Chiểu khẩn trương thực hiện công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng trong vòng 6 tháng (kể từ ngày 31.1.2026) để bàn giao mặt bằng sạch cho nhà đầu tư, đồng thời quản lý chặt chẽ trật tự xây dựng tại khu vực dự án.
Quy mô dự án bao gồm việc đầu tư toàn diện các hạng mục hạ tầng kỹ thuật thiết yếu như san nền, hệ thống đường giao thông nội bộ, hệ thống cấp thoát nước (gồm nước mặt và nước thải) và hệ thống cấp điện. Đặc biệt, dự án sẽ xây dựng nhà máy xử lý chất thải rắn sinh hoạt với công suất 400 tấn/ngày, cùng với các hạng mục chuyên biệt để xử lý và tái chế chất thải công nghiệp thông thường và chất thải nguy hại.
Thành phố Hải Phòng kỳ vọng rằng, sau khi hoàn thành, dự án sẽ không chỉ đáp ứng nhu cầu cấp bách về xử lý chất thải sinh hoạt cho khu vực thị xã Kinh Môn cũ và các vùng lân cận, mà còn góp phần tiết kiệm đáng kể quỹ đất vốn đã hạn hẹp do phương pháp chôn lấp truyền thống, nâng cao chất lượng môi trường sống và cảnh quan đô thị. Đồng thời, nhà máy sẽ thực hiện việc tận thu các nguyên liệu hữu ích từ chất thải, xử lý hiệu quả chất thải công nghiệp thông thường và chất thải nguy hại phát sinh từ các cơ sở sản xuất trong và ngoài thành phố. Dự án cũng là minh chứng cho chủ trương xã hội hóa đầu tư vào các công trình bảo vệ môi trường, nhằm giảm thiểu áp lực lên nguồn vốn ngân sách nhà nước.
Giữ vững lộ trình đầu tư Nhà máy đốt rác phát điện
Cùng với việc phê duyệt nhà đầu tư cho dự án Nhà máy xử lý chất thải Kinh Môn, thành phố Hải Phòng cũng đang tích cực hoàn thiện các thủ tục cần thiết để triển khai dự án Nhà máy xử lý chất thải rắn bằng công nghệ đốt rác phát điện.
Trước đó, vào tháng 12/2022, UBND thành phố Hải Phòng đã ban hành kế hoạch đầu tư xây dựng Nhà máy xử lý chất thải rắn bằng công nghệ đốt rác phát điện, với tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 110 triệu USD cho giai đoạn 1 (từ năm 2025 – 2027), sử dụng hoàn toàn nguồn vốn ngoài ngân sách. Mục tiêu chính của dự án là xây dựng nhà máy có khả năng xử lý 1.000 tấn rác sinh hoạt mỗi ngày, đồng thời phát khoảng 20MW điện hòa vào lưới điện quốc gia. Sau năm 2026, công suất xử lý của nhà máy dự kiến sẽ được nâng cấp lên 2.000 tấn rác sinh hoạt mỗi ngày.
Thành phố Hải Phòng đã quy hoạch địa điểm xây dựng Nhà máy xử lý chất thải rắn bằng công nghệ đốt rác phát điện tại Khu xử lý chất thải Đình Vũ, thuộc phường Đông Hải 2, quận Hải An (nay là phường Đông Hải, thành phố Hải Phòng). Nhà máy này cũng đã được tích hợp vào quy hoạch phát triển điện lực trên địa bàn thành phố. UBND thành phố Hải Phòng đã giao Ban quản lý Khu kinh tế Hải Phòng làm đơn vị mời thầu và thực hiện dự án.
Vào tháng 5/2024, Ban quản lý Khu kinh tế Hải Phòng đã tiến hành công tác mời thầu. Tuy nhiên, theo báo cáo từ UBND thành phố Hải Phòng, quá trình lựa chọn nhà đầu tư cho dự án hiện đang đối mặt với một số thách thức và vướng mắc. Cụ thể, các quy định về đấu thầu đã có những thay đổi, trong khi các hướng dẫn chi tiết về phương pháp tính đơn giá dịch vụ xử lý rác thải sinh hoạt cũng như quy định về giá mua bán điện từ việc đốt rác thải sinh hoạt vẫn đang trong giai đoạn hoàn thiện.
Ngoài ra, một điểm khó khăn khác là sự khác biệt trong quan điểm về căn cứ pháp lý để lựa chọn nhà đầu tư – liệu nên tuân thủ Luật Bảo vệ môi trường hay Luật Điện lực. Do đó, thành phố Hải Phòng cần phải tham vấn ý kiến từ các bộ, ngành liên quan, dẫn đến việc chưa thể triển khai lựa chọn nhà đầu tư cho dự án này.
Theo thông tin từ UBND thành phố Hải Phòng, ngay sau khi các rào cản về đấu thầu và lựa chọn nhà đầu tư được tháo gỡ, thành phố sẽ nhanh chóng tiến hành lựa chọn nhà đầu tư để xây dựng Nhà máy xử lý chất thải rắn bằng công nghệ đốt rác phát điện. Điều này sẽ đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc hiện đại hóa và xử lý triệt để chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn theo đúng quy định về bảo vệ môi trường, đồng thời gia tăng sản lượng điện, phục vụ hiệu quả cho hoạt động sản xuất và sinh hoạt của người dân địa phương.
