Hà Nội và các tỉnh miền Bắc đang trải qua đợt ô nhiễm không khí nghiêm trọng, với chất lượng không khí ở ngưỡng xấu và kém, tiềm ẩn nguy cơ gây hại cho sức khỏe cộng đồng. Tình trạng này bắt đầu từ ngày 15 tháng 11 và dự kiến kéo dài đến hết ngày 17 tháng 11, với hy vọng cải thiện đáng kể từ đêm cùng ngày nhờ khối không khí lạnh. Nguyên nhân chính là hiện tượng nghịch nhiệt, làm giảm khả năng khuếch tán bụi mịn (PM2.5) phát sinh từ giao thông, xây dựng, sản xuất và đốt rơm rạ, ảnh hưởng đặc biệt xấu đến người già, trẻ em và người có bệnh hô hấp. Cộng đồng được khuyến nghị hạn chế tối đa các hoạt động ngoài trời vào sáng sớm và tối muộn, đeo khẩu trang chuyên dụng và thường xuyên theo dõi chỉ số chất lượng không khí để bảo vệ sức khỏe.
Ghi nhận vào sáng ngày 15 tháng 11, các trạm quan trắc tại Hà Nội đã chỉ ra chất lượng không khí ở ngưỡng xấu, tiềm ẩn nguy cơ gây hại đáng kể cho sức khỏe cộng đồng. Theo dự báo, đợt ô nhiễm này sẽ tiếp diễn tại các tỉnh miền Bắc cho đến hết ngày thứ Hai, trước khi một khối không khí lạnh mạnh dự kiến tràn về, mang theo hy vọng cải thiện tình hình.
Theo dữ liệu từ ứng dụng quan trắc của Cục Môi trường, vào 6 giờ sáng cùng ngày, các điểm đo tại Đại học Bách khoa Hà Nội và đường Nguyễn Văn Cừ (quận Long Biên) đã ghi nhận mức độ ô nhiễm ở ngưỡng xấu. Tại Công viên Thanh Xuân, chất lượng không khí ở ngưỡng kém, đặc biệt gây ảnh hưởng bất lợi đến người cao tuổi, trẻ em và những người mắc bệnh hô hấp, tim mạch. Hệ thống dự báo HanoiAir cũng chỉ ra rằng ô nhiễm ngưỡng xấu đang bao trùm khu vực nội thành, trong khi ngoại thành Hà Nội và các tỉnh lân cận như Hưng Yên, Bắc Ninh duy trì ở ngưỡng kém.
Giới chuyên gia nhận định, đợt ô nhiễm không khí hiện tại chủ yếu xuất phát từ hiện tượng nghịch nhiệt, làm giảm khả năng khuếch tán của bụi và khí thải phát sinh từ các hoạt động giao thông, xây dựng, và sản xuất. Đặc điểm nổi bật của đợt này là chỉ số bụi mịn (PM2.5) tăng cao đột biến vào ban đêm và sáng sớm, có lúc gấp 2-3 lần so với mức ghi nhận vào trưa và chiều. Dự báo, ô nhiễm sẽ tiếp diễn đến hết ngày 17 tháng 11, và tình hình sẽ được cải thiện đáng kể từ đêm cùng ngày, nhờ ảnh hưởng của khối không khí lạnh.
Để bảo vệ sức khỏe, cộng đồng được khuyến nghị hạn chế tối đa các hoạt động ngoài trời vào khung giờ sáng sớm và tối muộn. Việc đeo khẩu trang chuyên dụng chống bụi mịn khi di chuyển là cần thiết. Đồng thời, nên thường xuyên theo dõi chỉ số chất lượng không khí trên các ứng dụng đáng tin cậy để điều chỉnh lịch trình sinh hoạt và làm việc một cách khoa học, giảm thiểu tác động tiêu cực đến sức khỏe.
Theo phân tích từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường, ô nhiễm không khí tại Hà Nội xuất phát từ bốn nguồn chính: hoạt động giao thông, các dự án xây dựng, sản xuất công nghiệp và làng nghề, cùng với các hoạt động đốt mở như rơm rạ, rác thải, và vàng mã. Đáng chú ý, trong suốt mùa đông, từ tháng 10 đến tháng 3 năm sau, tình trạng ô nhiễm thường trầm trọng hơn do điều kiện thời tiết không thuận lợi, khiến bụi và khí thải tập trung gần mặt đất, khó có thể khuếch tán.
