Hà Nội và các địa phương liền kề đang đối mặt với tình trạng ô nhiễm không khí nghiêm trọng, đặc biệt là nồng độ bụi mịn PM2.5 thường xuyên vượt xa ngưỡng cho phép, đòi hỏi các giải pháp cấp bách và triệt để. Để giải quyết, Hà Nội đang xúc tiến triển khai mô hình Khu Vực Phát Thải Thấp (LEZ), dự kiến thí điểm từ 1/7/2026 tại vành đai 1 để hạn chế phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch, sau đó mở rộng dần. Giới chuyên gia nhấn mạnh cần có chiến lược "đánh đúng trọng tâm" vào các nguồn phát thải lớn dựa trên dữ liệu khoa học. Kế hoạch hành động quốc gia cũng đã đề ra năm nhóm giải pháp toàn diện, từ hoàn thiện thể chế đến ứng dụng công nghệ và huy động nguồn lực. Mục tiêu chiến lược của Hà Nội đến giai đoạn 2026-2030 là giảm khoảng 20% nồng độ PM2.5 và nâng tỷ lệ ngày có chất lượng không khí tốt/trung bình lên khoảng 80%, hướng tới đô thị xanh bền vững.
“`html
 |
| Hà Nội đối mặt ô nhiễm không khí: Yêu cầu cấp bách về giải pháp triệt để và mang tầm nhìn dài hạn |
Ô nhiễm không khí: Hướng tới giải pháp đặc hiệu, tránh xa sự chung chung
Phát biểu tại hội thảo, ông Trương Mạnh Tuấn, Phó Trưởng phòng Quản lý chất lượng môi trường (Cục Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã nhấn mạnh: “Tình trạng ô nhiễm không khí hiện hữu đang tập trung trọng điểm tại Hà Nội và các địa phương liền kề. Đáng lưu ý, nồng độ bụi mịn PM2.5 thường xuyên vượt xa ngưỡng cho phép, đặc biệt nghiêm trọng hơn trong mùa khô”.
Theo nhận định của ông Tuấn, ô nhiễm không khí đang bộc lộ xu hướng gia tăng đáng lo ngại, đòi hỏi một cách tiếp cận cấp bách với các giải pháp đủ mạnh mẽ nhằm kiềm chế và từng bước xoay chuyển tình hình này. Ông cũng nhấn mạnh, Kế hoạch hành động quốc gia về khắc phục ô nhiễm và quản lý chất lượng không khí giai đoạn 2026–2030, với tầm nhìn chiến lược đến năm 2045, đã được ban hành, chứa đựng những mục tiêu dài hạn và đầy tham vọng.
Tại hội thảo “Kiểm soát ô nhiễm không khí Hà Nội: Thách thức và hành động”, giới chuyên gia đã nhất quán quan điểm: cải thiện chất lượng không khí đòi hỏi không chỉ các giải pháp dàn trải, mà cần một chiến lược “đánh đúng trọng tâm” vào các nguồn phát thải lớn, dựa trên nền tảng dữ liệu khoa học vững chắc và hệ thống quan trắc đáng tin cậy. Đây là yếu tố then chốt để tối ưu hóa nguồn lực và mang lại hiệu quả thực chất.
Hà Nội triển khai mô hình vùng phát thải thấp: Một lộ trình chiến lược và minh bạch
Trong bối cảnh đó, Hà Nội đang xúc tiến triển khai một chuỗi giải pháp mang tính đột phá, trong đó tâm điểm là việc xây dựng và áp dụng Khu Vực Phát Thải Thấp (Low Emission Zone – LEZ). Thành phố dự kiến sẽ định rõ các tuyến đường và khung giờ hạn chế đối với phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch trong các khu vực này, nhằm giảm thiểu đáng kể áp lực phát thải từ giao thông – một trong những nguồn gây ô nhiễm đáng kể nhất hiện nay.
Theo lộ trình đã vạch ra, từ ngày 1/7/2026, Hà Nội sẽ tiến hành thí điểm Khu Vực Phát Thải Thấp tại khu vực vành đai 1 và một số phường trọng điểm. Tiếp đó, mô hình này sẽ dần được mở rộng ra vành đai 2, và tiến tới bao phủ khu vực vành đai 3 trong các năm tiếp theo. Các loại phương tiện không đáp ứng tiêu chuẩn khí thải, xe tải trọng lớn, cũng như xe máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch sẽ phải đối mặt với các quy định hạn chế hoặc cấm lưu thông theo khung giờ cụ thể.
Việc công bố sớm các tuyến đường và khung thời gian hạn chế lưu thông được nhìn nhận là một bước đi chiến lược, nhằm tạo dựng sự đồng thuận xã hội, đồng thời khuyến khích người dân chủ động chuyển đổi phương tiện, thích ứng với mô hình giao thông xanh bền vững.
Kế hoạch hành động quốc gia: Năm trụ cột giải pháp toàn diện
Để hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược, Kế hoạch hành động quốc gia đã đề ra năm nhóm giải pháp trọng tâm, bao gồm: Hoàn thiện thể chế, chính sách pháp luật; Kiểm soát chặt chẽ các nguồn thải công nghiệp và quản lý giao thông hiệu quả; Tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ; Huy động tối đa nguồn lực và thúc đẩy hợp tác quốc tế; Tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ.
Mục tiêu chiến lược mà Hà Nội đặt ra cho giai đoạn 2026–2030 là giảm khoảng 20% nồng độ PM2.5 trung bình năm, đồng thời nâng tỷ lệ ngày có chất lượng không khí ở mức tốt và trung bình lên khoảng 80%. Đây là một thách thức đáng kể nhưng là yếu tố then chốt, quyết định hướng phát triển của Thủ đô trở thành một đô thị xanh, văn minh và đáng sống.
“`
