Hà Nội hiện đứng thứ 4 trong danh sách các đô thị ô nhiễm nhất toàn cầu với chỉ số chất lượng không khí (AQI) 229, tăng mạnh so với ngày hôm trước và đặc biệt nghiêm trọng tại các khu vực nội thành. Tình trạng này được các chuyên gia lý giải là do sự kết hợp của điều kiện thời tiết đầu đông, sương mù, thiếu gió cùng mật độ giao thông và xây dựng dày đặc, gây tích tụ bụi mịn PM2.5. Ô nhiễm không khí kéo dài tiềm ẩn rủi ro nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là nhóm nhạy cảm, ảnh hưởng tức thời đến hệ hô hấp và lâu dài đến tim mạch, thần kinh. Trước thực trạng này, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) khuyến nghị người dân thường xuyên cập nhật chỉ số AQI, sử dụng khẩu trang chuyên dụng và duy trì vệ sinh, thông thoáng không gian sống, đồng thời đưa ra hướng dẫn cụ thể về bảo vệ sức khỏe theo từng cấp độ ô nhiễm.
Dữ liệu mới nhất từ nền tảng theo dõi chất lượng không khí IQAir cho thấy, vào 9h30 sáng nay, Hà Nội ghi nhận vị trí thứ 4 trong danh sách các đô thị ô nhiễm nhất toàn cầu với chỉ số chất lượng không khí (AQI) ở mức 229. Đây là sự gia tăng đáng kể so với con số 188 và vị trí thứ 7 được ghi nhận vào sáng hôm qua (9/12). Thực trạng này minh chứng cho diễn biến phức tạp của ô nhiễm không khí tại Thủ đô, đặc biệt là xu hướng gia tăng nhanh chóng trong khoảng thời gian đầu ngày.
Tại các khu vực nội thành, tình hình ô nhiễm cũng diễn biến hết sức nghiêm trọng. Vào cùng thời điểm 9h30 sáng, hầu hết các điểm quan trắc AQI trong nội thành đều duy trì ở ngưỡng “tím” – mức cảnh báo cao nhất, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe con người. Điển hình, trạm đo tại phường Phú Thượng ghi nhận AQI 249; phường Hai Bà Trưng 247; phường Hoàn Kiếm ở mức 219; và Hoàng Quốc Việt đạt 234. Tất cả các chỉ số này đều vượt ngưỡng cảnh báo an toàn một cách đáng kể, tiềm ẩn rủi ro cao đối với sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là các đối tượng nhạy cảm như trẻ em, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và những người có tiền sử bệnh hô hấp, tim mạch.
Theo phân tích của các chuyên gia môi trường, sự kết hợp giữa điều kiện thời tiết đầu đông, các yếu tố khí tượng bất lợi như sương mù, thiếu gió, cùng mật độ hoạt động giao thông và xây dựng dày đặc, đã tạo điều kiện cho bụi mịn PM2.5 tích tụ, đẩy chất lượng không khí xuống mức báo động. Tình trạng ô nhiễm kéo dài này không chỉ gây tác động tức thời đến hệ hô hấp mà còn tiềm ẩn những rủi ro nghiêm trọng về lâu dài cho hệ tim mạch, thần kinh và toàn bộ sức khỏe cộng đồng.
Đối diện với thực trạng ô nhiễm không khí nghiêm trọng tại Hà Nội và các tỉnh, thành phố lân cận, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) đã đưa ra khuyến nghị người dân cần thường xuyên cập nhật chỉ số AQI thông qua các kênh thông tin chính thức; sử dụng khẩu trang chuyên dụng đạt chuẩn khi tham gia các hoạt động ngoài trời; đồng thời duy trì vệ sinh không gian sống, đảm bảo sự thông thoáng cho môi trường bên trong.
Khuyến nghị bảo vệ sức khỏe theo từng cấp độ chỉ số AQI
AQI 151-200 (Mức xấu): Hạn chế tối đa các hoạt động ngoài trời không cần thiết; lựa chọn thời điểm có chất lượng không khí tốt hơn để ra ngoài; khuyến khích sử dụng phương tiện giao thông công cộng. Đối với nhóm đối tượng nhạy cảm, khuyến cáo nên duy trì sinh hoạt trong nhà và thực hiện vệ sinh mũi, họng, mắt bằng nước muối sinh lý.
AQI 201-300 (Mức rất xấu): Tuyệt đối giảm thiểu các hoạt động ngoài trời. Các hộ gia đình sinh sống gần khu vực ô nhiễm nghiêm trọng cần đóng kín cửa để ngăn chặn bụi mịn và khí độc xâm nhập vào không gian sống.
AQI 301-500 (Mức nguy hại): Tránh mọi hoạt động ngoài trời; ưu tiên sinh hoạt hoàn toàn trong nhà, đóng kín các cửa. Học sinh có thể được xem xét cho nghỉ học nếu tình trạng ô nhiễm kéo dài liên tục trong 3 ngày; nếu vẫn phải đến trường, cần điều chỉnh thời gian học và ngừng hoàn toàn các hoạt động vui chơi, thể chất ngoài trời.
Khi tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng kéo dài (chỉ số VN_AQI đạt mức ≥ 301 trong 3 ngày liên tiếp), các cơ quan, tổ chức và trường học cần xem xét việc tạm dừng hoặc điều chỉnh linh hoạt thời gian làm việc; đồng thời dừng mọi hoạt động tập trung đông người được tổ chức ngoài trời.
