Tỉnh Đồng Nai xác định bảo vệ môi trường là trụ cột chiến lược cho phát triển bền vững, hướng tới xây dựng một tỉnh xanh, sạch, bền vững. Tỉnh đã và đang thực hiện nhiều giải pháp đồng bộ như siết chặt kiểm soát và xử lý nước thải tại 100% khu công nghiệp, đẩy mạnh phân loại rác tại nguồn, thu hút đầu tư công nghệ cao thân thiện môi trường, đồng thời từ chối các dự án gây ô nhiễm. Đồng Nai đặt ra các mục tiêu tham vọng như xử lý 78,8% chất thải rắn sinh hoạt và cắt giảm 50% rác thải nhựa dùng một lần vào năm 2025, cùng với mục tiêu dài hạn đến năm 2030 về thu gom, tái chế chất thải và nâng cao độ che phủ rừng. Để đạt được mục tiêu Net-zero vào năm 2050, tỉnh cũng tập trung phát triển kinh tế tuần hoàn, chuyển đổi khu công nghiệp sang mô hình sinh thái và nâng cao ý thức cộng đồng trong ứng phó biến đổi khí hậu.
Bảo vệ Môi trường: Trụ Cột Chiến Lược cho Phát Triển Bền Vững
Trong những năm gần đây, tỉnh Đồng Nai đã kiên định theo đuổi mục tiêu phát triển bền vững thông qua chuỗi giải pháp môi trường toàn diện. Tỉnh đã thực thi nghiêm ngặt quy định về đầu tư hệ thống xử lý nước thải tập trung tại các khu, cụm công nghiệp, đồng thời đẩy mạnh hoạt động kiểm tra, giám sát và xử lý triệt để các hành vi vi phạm. Song song, các sáng kiến phân loại rác tại nguồn và tái chế chất thải rắn sinh hoạt được mở rộng quy mô, lan tỏa tới cả khu vực đô thị và dân cư. Đặc biệt, theo Nghị quyết số 21/NQ-HĐND ban hành cuối tháng 7 năm 2025 của HĐND tỉnh về Kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội, quốc phòng – an ninh năm 2025, Đồng Nai đặt ra các chỉ tiêu môi trường đầy tham vọng: đảm bảo 78,8% chất thải rắn sinh hoạt được xử lý và 98% các khu công nghiệp đang hoạt động sở hữu trạm xử lý nước thải tập trung đạt chuẩn môi trường.
Dựa trên định hướng chiến lược “bảo vệ môi trường là một trong ba trụ cột phát triển, hướng tới xây dựng Đồng Nai xanh – sạch – bền vững”, tỉnh đã hoạch định các mục tiêu rõ ràng. Đến năm 2030, toàn bộ chất thải rắn sinh hoạt sẽ được thu gom, trong đó tối thiểu 70% được tái chế, tái sử dụng hoặc xử lý để thu hồi năng lượng. Đặc biệt, Đồng Nai cam kết cắt giảm 50% rác thải nhựa dùng một lần tại các khu đô thị và du lịch vào cuối năm 2025. Về mảng cây xanh, tỉnh đặt mục tiêu trồng mới và chăm sóc hơn 10 triệu cây trong giai đoạn 2021-2030, nhằm nâng tỷ lệ che phủ rừng toàn tỉnh lên trên 56%. Bên cạnh đó, 100% các khu, cụm công nghiệp được yêu cầu phải có hệ thống xử lý nước thải đạt chuẩn trước khi xả thải. Tỉnh cũng khuyến khích mạnh mẽ các doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ sạch, tiết kiệm năng lượng, từng bước chuyển đổi sang mô hình sản xuất thân thiện với môi trường.
Để củng cố sức mạnh tổng hợp từ cộng đồng, Đồng Nai đã phát động Chiến dịch “Làm cho thế giới sạch hơn” vào năm 2025. Chiến dịch này không chỉ nâng cao nhận thức mà còn khơi gợi sự tham gia tích cực của người dân vào các hoạt động bảo vệ môi trường, hướng tới kiến tạo nền kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn. Đây là minh chứng rõ ràng cho cam kết của Đồng Nai trong việc đồng hành cùng Việt Nam thực hiện hiệu quả các nghĩa vụ quốc tế về bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu. Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Đồng Nai lần thứ XI, nhiệm kỳ 2025-2030, tiếp tục đặt ra các mục tiêu trọng tâm: đẩy mạnh phân loại và thu gom rác tại nguồn, hoàn thiện cơ sở hạ tầng xử lý chất thải, đổi mới công nghệ xử lý rác, phát triển các dịch vụ bảo vệ và tái tạo môi trường, khuyến khích sử dụng năng lượng hiệu quả và áp dụng nhãn sinh thái. Đồng thời, tỉnh cũng chú trọng bảo tồn đa dạng sinh học, phát triển bền vững rừng phòng hộ và rừng đặc dụng, xây dựng ngành lâm nghiệp hiện đại. Những mục tiêu này không chỉ khẳng định quyết tâm chính trị mà còn là lời cam kết mạnh mẽ của Đồng Nai về một môi trường sống an toàn, trong lành cho toàn thể nhân dân.
Trong lĩnh vực thu gom, phân loại và xử lý chất thải, Đồng Nai đã mạnh dạn đầu tư vào cơ sở hạ tầng hiện đại, ứng dụng các công nghệ tiên tiến, đồng thời tăng cường phối hợp liên ngành và liên địa phương nhằm đảm bảo quy trình thu gom diễn ra thông suốt và liên tục. Nhờ những nỗ lực này, đến nay, 100% chất thải rắn phát sinh trên địa bàn tỉnh đều được thu gom và xử lý theo đúng quy định, góp phần kiến tạo cảnh quan đô thị xanh, sạch, đẹp và bảo vệ môi trường không khí trong lành cho người dân. Không chỉ dừng lại ở vai trò của chính quyền, ý thức của cộng đồng trong việc phân loại và đổ rác đúng nơi quy định cũng đã được nâng cao rõ rệt, tạo nên những chuyển biến tích cực trong xã hội. Đây là minh chứng sống động cho sự kiên trì và quyết tâm của Đồng Nai trên hành trình hiện thực hóa mục tiêu phát triển bền vững.
Theo báo cáo từ Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Nai, địa phương này đã vượt qua các chỉ tiêu nghị quyết Tỉnh ủy đề ra, với những thành tựu ấn tượng: 100% chất thải công nghiệp (cả nguy hại và không nguy hại) được thu gom và xử lý; 100% (10/10) các cụm công nghiệp có chủ đầu tư đang hoạt động đều trang bị hệ thống xử lý nước thải tập trung đạt chuẩn môi trường; và 100% (36/36) các khu công nghiệp đang vận hành với lưu lượng nước thải ổn định đã lắp đặt hệ thống quan trắc tự động. Đặc biệt, Ban Quản lý các KCN, cụm công nghiệp đã tăng cường triển khai công tác kiểm soát khí thải – một nhiệm vụ trọng yếu. Nhờ đó, phần lớn các doanh nghiệp đã chủ động đầu tư vào hệ thống thu gom, xử lý hiện đại, ứng dụng công nghệ tiên tiến để đảm bảo khí thải sau xử lý đạt tiêu chuẩn, không gây ô nhiễm môi trường không khí.
Không chỉ dừng lại ở kiểm soát, Đồng Nai còn thể hiện quyết tâm mạnh mẽ trong việc định hình dòng vốn đầu tư. Tỉnh kiên quyết từ chối các dự án tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường, sử dụng lao động thâm dụng và công nghệ lạc hậu. Thay vào đó, tỉnh ưu tiên thu hút những dự án công nghệ cao, thân thiện môi trường, các ngành công nghiệp phụ trợ, và những dự án có quy mô vốn vừa phải nhưng mang lại giá trị gia tăng cao. Từ năm 2021, Ban Quản lý các KCN tỉnh Đồng Nai đã tích cực tham gia Dự án Triển khai KCN sinh thái tại Việt Nam, dựa trên cách tiếp cận của chương trình KCN sinh thái toàn cầu. Khu công nghiệp Amata Biên Hòa đã được chọn làm mô hình thí điểm, nơi triển khai các giải pháp chuyển đổi theo hướng sinh thái. Nhờ đó, 18 doanh nghiệp và nhà máy trong KCN Amata đã nhận được hỗ trợ để áp dụng các phương pháp sản xuất sạch hơn, tái sử dụng nguyên liệu, tối ưu hóa năng lượng và quản lý chất thải hiệu quả.
 |
| Đồng Nai đang triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ môi trường, hướng tới tăng trưởng xanh và phát triển bền vững. |
Mô hình kinh tế tuần hoàn tại các Khu công nghiệp đang tạo ra những giá trị vượt trội, tác động tích cực trên cả ba trụ cột: kinh tế, môi trường và xã hội. Về mặt kinh tế, doanh nghiệp đạt được hiệu quả chi phí nhờ tối ưu hóa sử dụng nguyên vật liệu, năng lượng và giảm thiểu chi phí xử lý chất thải. Về môi trường, lượng phát thải được cắt giảm đáng kể, góp phần bảo vệ chất lượng không khí, hệ sinh thái và tăng cường khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu. Về khía cạnh xã hội, mô hình này tạo ra việc làm ổn định, cải thiện điều kiện lao động và nâng cao trách nhiệm cộng đồng của doanh nghiệp. UBND tỉnh tiếp tục chỉ đạo Ban Quản lý các KCN Đồng Nai mở rộng quy mô tham gia Dự án Nhân rộng phương pháp tiếp cận KCN sinh thái, nhằm đẩy mạnh kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam, từng bước hiện thực hóa mục tiêu Net-zero vào năm 2050.
Hướng Tới Nền Kinh Tế Tuần Hoàn, Xanh Và Bền Vững Hơn Nữa
Với những định hướng mục tiêu kiên định và giải pháp đồng bộ, Đồng Nai đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng trong việc hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế và bảo tồn môi trường, tài nguyên. Các kết quả nổi bật bao gồm: quy hoạch phân vùng sử dụng đất hợp lý hơn, cải thiện môi trường đầu tư nhằm thu hút các dự án công nghệ cao và thân thiện môi trường, đồng thời đẩy mạnh đầu tư đồng bộ hạ tầng xử lý nước thải tại nhiều khu công nghiệp, nâng cao năng lực quản lý nhà nước về môi trường. Tỉnh cũng triển khai hiệu quả các chương trình bảo vệ rừng bền vững, bảo tồn đa dạng sinh học, phát triển cảnh quan ven sông (đặc biệt là trục sông Đồng Nai), và tăng cường thanh tra, xử lý nghiêm các vi phạm môi trường. Những nỗ lực này đã góp phần cải thiện đáng kể chất lượng môi trường và nâng cao nhận thức của doanh nghiệp cũng như cộng đồng. Tuy nhiên, thẳng thắn nhìn nhận, công tác bảo vệ môi trường vẫn còn một số tồn tại, hạn chế: tình trạng doanh nghiệp xả thải chưa đúng quy chuẩn, chất thải rắn sinh hoạt và công nghiệp tại một số khu vực chưa được phân loại, thu gom, xử lý triệt để, và tình trạng ô nhiễm không khí cục bộ vẫn còn diễn ra tại các khu sản xuất và nút giao thông vào giờ cao điểm.
Từ thực trạng đó, Đồng Nai đã xác định một trong những mục tiêu phát triển trọng tâm trong nhiệm kỳ 2025-2030 là đẩy mạnh phát triển kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế chia sẻ và kinh tế tri thức. Đồng thời, tỉnh cam kết phát triển kinh tế phải gắn liền với phát triển văn hóa, xã hội, bảo vệ môi trường và không ngừng nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân. Để hiện thực hóa các mục tiêu này, Đồng Nai đã hoạch định một chuỗi giải pháp chiến lược đồng bộ. Trước tiên là tăng cường quản lý, sử dụng hiệu quả và tiết kiệm tài nguyên, bảo vệ môi trường, đồng thời chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu. Bên cạnh đó, tỉnh tập trung vào quản lý và sử dụng hiệu quả các nguồn lực tài nguyên then chốt như đất đai, khoáng sản và nước; nâng cao chất lượng công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, định giá đất sát với thực tế; và đẩy nhanh tiến độ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, đặc biệt đối với các dự án trọng điểm quốc gia.
Song song đó, tỉnh sẽ tăng cường công tác kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm trong khai thác tài nguyên và bảo vệ môi trường. Các biện pháp cụ thể bao gồm đẩy mạnh phân loại và thu gom rác thải tại nguồn, hoàn thiện cơ sở hạ tầng thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt, đổi mới công nghệ xử lý chất thải và khí thải. Đồng thời, tỉnh khuyến khích đầu tư vào các dịch vụ bảo vệ và tái tạo môi trường, áp dụng Nhãn sinh thái và sử dụng năng lượng hiệu quả. Công tác bảo tồn đa dạng sinh học, phát triển bền vững rừng phòng hộ và rừng đặc dụng cũng được chú trọng, gắn liền với mục tiêu xây dựng ngành lâm nghiệp hiện đại và bền vững.
Đối với Sở Nông nghiệp và Môi trường, trong thời gian tới, đơn vị sẽ tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm. Cụ thể, tăng cường theo dõi, giám sát công tác thu gom và xử lý chất thải tại các khu xử lý tập trung, nhằm đảm bảo tuân thủ tỷ lệ quy định. Sở cũng sẽ tổng hợp kết quả khảo sát, đề xuất và báo cáo UBND tỉnh phương án xử lý các bãi rác tạm tồn tại trên địa bàn. Đồng thời, đơn vị sẽ tổng hợp kết quả kiểm tra, xử lý tình trạng ô nhiễm môi trường từ các lò gạch nung đang hoạt động tại xã An Phước (lối vào KCN Long Đức) để báo cáo và xin chỉ đạo của UBND tỉnh. Sở cũng sẽ tham mưu và triển khai việc xây dựng nghị quyết về thu phí thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường và cấp Giấy phép môi trường theo chỉ đạo của UBND tỉnh. Một nhiệm vụ quan trọng khác là tham mưu UBND tỉnh trình Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành Chỉ thị về tăng cường lãnh đạo việc phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn, cũng như thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt sau phân loại, nhằm đảm bảo toàn bộ lượng rác thải phát sinh được xử lý kịp thời, tránh gây ô nhiễm môi trường đất, nước, không khí, ảnh hưởng đến sức khỏe và hoạt động sản xuất của người dân.
Ngoài ra, Sở Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục tham mưu và triển khai các nhiệm vụ thường xuyên liên quan đến thẩm định, phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường và cấp Giấy phép môi trường. Đồng thời, Sở chịu trách nhiệm thẩm định và thông báo nộp phí bảo vệ môi trường đối với nước thải công nghiệp và khí thải. Sở cũng sẽ phối hợp chặt chẽ với đơn vị tư vấn, sau khi hợp đồng được ký kết, để triển khai nghiên cứu, đánh giá thực trạng phát thải khí nhà kính trên địa bàn tỉnh, phục vụ Đề án “Giảm thiểu khí các-bon trên địa bàn tỉnh Đồng Nai đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050”. Hơn nữa, Sở sẽ xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức chuyên trách về chuyển đổi xanh và mục tiêu Net-Zero, với nội dung và phạm vi cập nhật dựa trên kinh nghiệm của tỉnh Bình Phước (cũ).
Đặc biệt, trong khuôn khổ triển khai Chiến lược bảo vệ môi trường trên địa bàn tỉnh Đồng Nai, Ban Quản lý các KCN tỉnh đã ban hành Kế hoạch thực hiện Chiến lược bảo vệ môi trường quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, với nhiều nhiệm vụ trọng tâm. Kế hoạch tập trung vào việc chủ động phòng ngừa, kiểm soát và ngăn chặn các tác động tiêu cực đến môi trường, hạn chế tối đa các sự cố môi trường. Đồng thời, đẩy mạnh xanh hóa các ngành sản xuất công nghiệp, khuyến khích phát triển công nghiệp xanh và công nghiệp công nghệ cao. Tỉnh cũng định hướng chuyển đổi các KCN hiện có theo mô hình KCN sinh thái, khuyến khích mạnh mẽ việc sử dụng nguyên liệu, nhiên liệu, vật liệu thân thiện môi trường, và thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng xanh. Ngoài ra, các nguồn lực sẽ được tập trung để giải quyết dứt điểm các vấn đề môi trường trọng điểm, cấp bách, khắc phục ô nhiễm và suy thoái môi trường, duy trì và cải thiện chất lượng vệ sinh môi trường. Trong đó, đặc biệt chú trọng tăng cường kiểm soát ô nhiễm, duy trì và nâng cao chất lượng môi trường không khí tại các KCN; tăng cường quản lý chất thải rắn, chất thải nguy hại; triển khai hiệu quả việc phân loại chất thải rắn tại nguồn thông qua việc đẩy mạnh áp dụng công nghệ hiện đại, thân thiện môi trường, đồng xử lý và xử lý kết hợp thu hồi năng lượng. Đặc biệt, tỉnh sẽ thực hiện ký Quỹ bảo vệ môi trường cho hoạt động chôn lấp chất thải, không chôn lấp trực tiếp chất thải rắn sinh hoạt, qua đó giảm thiểu nguồn phát thải gây ô nhiễm không khí. Cuối cùng, Đồng Nai chủ động bảo vệ môi trường nhằm nâng cao năng lực thích ứng với biến đổi khí hậu và giảm phát thải khí nhà kính, ưu tiên phát triển năng lượng tái tạo, sử dụng nhiên liệu sạch, vật liệu xây không nung và thân thiện môi trường, từng bước hạn chế phát triển nhiệt điện than, đồng thời kiểm soát chặt chẽ các chất làm suy giảm tầng ô-zôn từ hoạt động sản xuất và tiêu dùng.
