Tại họp báo, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn đã phân tích chuyên sâu về ô nhiễm không khí tại Hà Nội và Bắc Bộ, chủ yếu do bụi mịn PM2.5 từ đa dạng các nguồn như giao thông, xây dựng, công nghiệp và đốt phụ phẩm nông nghiệp. Bộ đặc biệt nhấn mạnh vai trò then chốt của khoa học – công nghệ và các thiết bị kỹ thuật tiên tiến trong việc giám sát, kiểm soát và nâng cao chất lượng không khí. Các giải pháp trọng tâm bao gồm củng cố và mở rộng mạng lưới quan trắc môi trường tự động, ứng dụng công nghệ dự báo chất lượng không khí dựa trên dữ liệu lớn, và triển khai thiết bị chuyên dụng để hạn chế phát thải. Mục tiêu là xây dựng hệ thống quản lý thông minh, góp phần quản lý chất lượng không khí hiệu quả, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và phát triển đô thị bền vững.
Trong khuôn khổ buổi họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 12 diễn ra vào chiều ngày 8/1, đại diện Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn đã trình bày phân tích chuyên sâu về các nguồn gốc gây ô nhiễm không khí tại Hà Nội và khu vực Bắc Bộ. Đồng thời, Bộ cũng đề xuất chuỗi giải pháp ứng phó toàn diện, từ cấp bách đến dài hạn, đặc biệt nhấn mạnh vai trò then chốt của công nghệ và các thiết bị kỹ thuật tiên tiến trong việc giám sát, kiểm soát và nâng cao chất lượng môi trường không khí.
Theo nhận định từ Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, tình trạng ô nhiễm không khí hiện hữu chủ yếu do bụi mịn PM2.5, xuất phát từ đa dạng các nguồn phát thải như hoạt động giao thông, xây dựng, sản xuất công nghiệp, đốt phụ phẩm nông nghiệp, cùng với những tác động tiêu cực từ điều kiện thời tiết. Trong bối cảnh phức tạp này, việc tích hợp và ứng dụng khoa học – công nghệ được khẳng định là yếu tố then chốt để tối ưu hóa hiệu quả công tác quản lý chất lượng không khí.
Một trong những trụ cột chiến lược mà Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn đang đẩy mạnh là củng cố và mở rộng mạng lưới quan trắc môi trường. Mục tiêu là thiết lập một hệ thống cơ sở dữ liệu toàn diện, cập nhật liên tục, làm nền tảng vững chắc cho công tác quản lý, điều hành và giải quyết các thách thức liên quan đến chất lượng không khí.
 |
| Trạm quan trắc môi trường không khí quốc gia, một cấu phần thiết yếu trong hệ thống giám sát, được đặt tại Công viên Thanh Xuân, TP. Hà Nội. Ảnh: NN&MT |
Việc triển khai đồng bộ các trạm quan trắc tự động và liên tục tại các đô thị trọng điểm cùng các khu vực ô nhiễm nghiêm trọng đang mang lại khả năng thu thập dữ liệu theo thời gian thực về nồng độ bụi mịn cũng như các thông số ô nhiễm cốt lõi. Điều này hình thành cơ sở khoa học vững chắc để phân tích xu hướng ô nhiễm, dự báo chất lượng không khí, đồng thời hỗ trợ đắc lực cho các cơ quan quản lý nhà nước trong công tác chỉ đạo, điều hành và đặc biệt là nâng cao năng lực cảnh báo sớm cho cộng đồng.
Song hành cùng hệ thống quan trắc tiên tiến, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn còn đặc biệt chú trọng đến vai trò của các thiết bị kỹ thuật chuyên dụng trong việc kiểm soát và hạn chế phát thải. Nhiều giải pháp đang được triển khai đồng bộ tại các địa phương, bao gồm tăng cường trang thiết bị rửa đường, dập bụi, cùng với việc siết chặt kiểm soát 100% các công trình xây dựng nhằm giảm thiểu tối đa nguồn gây ô nhiễm.
 |
| Thủ đô Hà Nội đã tích cực đưa vào vận hành các thiết bị xe phun sương dập bụi đa năng hiện đại, góp phần cải thiện đáng kể chất lượng không khí. Ảnh: TPO |
Đáng chú ý, Bộ đang định hướng mạnh mẽ vào việc ứng dụng công nghệ dự báo chất lượng không khí, thông qua sự kết hợp tinh vi giữa dữ liệu quan trắc thực tế, các mô hình khí tượng phức tạp và công nghệ phân tích dữ liệu lớn (Big Data). Các công cụ phân tích hiện đại này cho phép cơ quan quản lý chủ động nhận diện các giai đoạn ô nhiễm có nguy cơ gia tăng, từ đó kịp thời ban hành khuyến nghị kỹ thuật và áp dụng các biện pháp điều chỉnh tối ưu.
Song song, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn đang đẩy mạnh chiến lược chuyển đổi số hóa trong lĩnh vực quản lý môi trường không khí. Mục tiêu là dần xây dựng một hệ thống quản lý thông minh, cung cấp nền tảng vững chắc cho công tác kiểm tra, giám sát và hoạch định chính sách dựa trên cơ sở dữ liệu khoa học minh bạch và chính xác.
Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn khẳng định, trong giai đoạn sắp tới, việc đầu tư vào các giải pháp công nghệ sẽ tiếp tục được ưu tiên hàng đầu. Chiến lược này sẽ kết hợp hài hòa với việc hoàn thiện khung khổ cơ chế chính sách và nâng cao năng lực thực thi tại các cấp địa phương, nhằm đạt được mục tiêu tối thượng là quản lý chất lượng không khí một cách hiệu quả, bảo vệ sức khỏe toàn dân và kiến tạo sự phát triển đô thị bền vững.
