Thành phố Chiang Mai và thị trấn Pai ở miền Bắc Thái Lan đang đối mặt với tình trạng ô nhiễm không khí đặc biệt nghiêm trọng, với nồng độ bụi mịn PM2.5 vượt xa mức khuyến nghị của WHO, liên tục nằm trong nhóm thành phố ô nhiễm nhất toàn cầu. Nguyên nhân chính được xác định là do đốt phụ phẩm nông nghiệp theo mùa, cháy rừng và điều kiện thời tiết bất lợi, cùng với địa hình đồi núi gây khó khăn cho việc khuếch tán khói bụi. Tình trạng này đang gây ra nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng cho người dân, đặc biệt là các nhóm dễ tổn thương, đồng thời ảnh hưởng nặng nề đến ngành du lịch và kinh tế địa phương. Chính quyền đã triển khai một số biện pháp ứng phó như thiết lập "phòng không bụi", nhưng các tổ chức môi trường kêu gọi cần có giải pháp triệt để hơn, bao gồm việc ban hành Luật Không khí sạch và tăng cường kiểm soát hoạt động đốt rừng.
Dựa trên dữ liệu từ hệ thống theo dõi chất lượng không khí toàn cầu IQAir, thành phố Chiang Mai, đô thị lớn thứ hai của Thái Lan, đã liên tiếp nhiều ngày đứng trong danh sách các thành phố có mức độ ô nhiễm không khí cao nhất toàn cầu. Tình hình đặc biệt nghiêm trọng được ghi nhận tại thị trấn du lịch Pai, thuộc tỉnh Mae Hong Son, nơi chỉ số ô nhiễm chạm ngưỡng đặc biệt nguy hiểm.
Các chỉ số quan trắc cho thấy nồng độ bụi mịn PM2.5 tại một số thời điểm đã vượt ngưỡng 900 microgam/m³, cao gấp hàng chục lần mức khuyến nghị trung bình 24 giờ của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Loại hạt bụi siêu nhỏ này có khả năng thâm nhập sâu vào đường hô hấp, hòa vào máu và là tác nhân chính làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý tim mạch, hô hấp cùng nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng khác.
Tình trạng ô nhiễm này được xác định chủ yếu do hoạt động đốt phụ phẩm nông nghiệp theo mùa, các vụ cháy rừng và điều kiện thời tiết không thuận lợi. Những yếu tố này cộng hưởng, hình thành nên một “mùa ô nhiễm” định kỳ hàng năm, gây ảnh hưởng rộng khắp nhiều khu vực tại Đông Nam Á.
Cấu trúc địa hình đồi núi phức tạp tại các tỉnh miền Bắc Thái Lan, đặc biệt là Chiang Mai và Mae Hong Son, tạo điều kiện cho khói bụi tích tụ và khó khuếch tán. Điều này cũng gây trở ngại đáng kể cho việc tiếp cận và khống chế các đám cháy. Thực tế cho thấy, nhiều điểm cháy vẫn tiếp diễn trên các sườn đồi và dọc theo các tuyến đường giao thông trọng yếu trong khu vực.
Trong bối cảnh không khí bị ô nhiễm nghiêm trọng, người dân, đặc biệt là lực lượng lao động ngoài trời, buộc phải tiếp tục sinh hoạt và làm việc. Nhiều người đã phản ánh về các triệu chứng như kích ứng mắt, chảy nước mũi, khó thở và tình trạng mệt mỏi kéo dài, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống và hiệu suất công việc.
Lực lượng cứu hỏa và các tình nguyện viên địa phương đang phải đối mặt với nhiều thách thức trong nỗ lực khống chế các đám cháy, do hạn chế về trang thiết bị và nguồn lực. Áp lực công việc cùng điều kiện thời tiết khắc nghiệt cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro nghiêm trọng đối với sức khỏe và tính mạng của những người tham gia chữa cháy.
Tình trạng ô nhiễm không khí được xác định là đặc biệt nguy hiểm đối với các nhóm dễ tổn thương như người cao tuổi, trẻ em và những người có bệnh nền. Các chuyên gia y tế cảnh báo rằng việc tiếp xúc lâu dài với nồng độ bụi mịn cao sẽ gây ra những hậu quả khôn lường đối với sức khỏe cộng đồng về lâu dài.
Phản ứng trước tình hình cấp bách, chính quyền địa phương đã triển khai nhiều biện pháp ứng phó, bao gồm việc thiết lập hàng trăm “phòng không bụi” được trang bị hệ thống lọc không khí hiện đại. Mục tiêu là tạo ra một không gian lánh nạn an toàn cho người dân, đặc biệt tại các cơ sở chăm sóc người cao tuổi và các cộng đồng dễ bị tổn thương.
Tuy nhiên, các tổ chức môi trường nhận định rằng những giải pháp hiện tại vẫn chỉ mang tính tạm thời và chưa giải quyết triệt để các nguyên nhân gốc rễ. Nhiều ý kiến kêu gọi Chính phủ Thái Lan cần sớm hoàn thiện và ban hành Luật Không khí sạch, song song với việc tăng cường kiểm soát nghiêm ngặt hoạt động đốt rừng và đẩy mạnh hợp tác giải quyết vấn đề ô nhiễm xuyên biên giới.
Ô nhiễm không khí đang đặt ra một thách thức nghiêm trọng cho ngành du lịch, vốn là lĩnh vực kinh tế mũi nhọn của khu vực. Lớp khói mù dày đặc không chỉ làm giảm đáng kể tầm nhìn mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến trải nghiệm của du khách, dẫn đến sự sụt giảm lượng khách trong mùa cao điểm, gây thiệt hại kinh tế đáng kể.
Theo xác nhận từ Bộ Y tế Công cộng Thái Lan, nhiều tỉnh miền Bắc đã ghi nhận mức cảnh báo ô nhiễm ở cấp độ cao, cùng hàng chục địa phương khác đang ở ngưỡng cảnh báo. Các cơ quan chức năng khuyến nghị người dân hạn chế tối đa việc ra ngoài khi không thực sự cần thiết, sử dụng khẩu trang đạt chuẩn và chủ động áp dụng các biện pháp bảo vệ sức khỏe trong giai đoạn hiện nay.
