Vĩnh Long đang triển khai dự án mở rộng ô chôn lấp mới tại bãi rác An Hiệp, dự kiến hoàn thành cuối năm 2026, nhằm giải quyết áp lực rác thải sinh hoạt ngày càng tăng. Công trình này sẽ củng cố năng lực tiếp nhận và xử lý chất thải cho tỉnh, giảm tải cho khu vực hiện hành và giảm thiểu nguy cơ ô nhiễm môi trường. Dự án được thiết kế với các giải pháp kỹ thuật tiên tiến về bảo vệ môi trường như hệ thống chống thấm, thu gom và xử lý nước rỉ rác, kiểm soát khí phát sinh, tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật. Việc nâng cấp hạ tầng chôn lấp hợp vệ sinh là giải pháp cấp thiết, đồng thời cần song hành với quản lý nước rỉ rác, kiểm soát mùi, khuyến khích phân loại rác tại nguồn và tăng cường giám sát để hướng tới phát triển bền vững.
Trước áp lực gia tăng không ngừng của rác thải sinh hoạt tại Đồng bằng sông Cửu Long, việc cải thiện và mở rộng hạ tầng xử lý chất thải đã trở thành một mệnh lệnh cấp thiết. Tại Vĩnh Long, dự án mở rộng ô chôn lấp mới tại bãi rác An Hiệp được nhận định là một động thái chiến lược, nhằm củng cố năng lực tiếp nhận và xử lý chất thải cho tỉnh trong thời gian tới.
Theo lộ trình từ các cơ quan hữu quan, ô chôn lấp mới tại bãi rác An Hiệp đang trong quá trình triển khai kỹ thuật và dự kiến sẽ hoàn thành vào cuối năm 2026. Khi đi vào hoạt động, công trình này kỳ vọng sẽ giảm đáng kể áp lực cho khu xử lý hiện hành, qua đó giảm thiểu nguy cơ ô nhiễm môi trường do quá tải chất thải gây ra.
Trong nhiều năm qua, bãi rác An Hiệp đã đảm nhiệm vai trò trung tâm tiếp nhận và xử lý một khối lượng lớn chất thải sinh hoạt cho Vĩnh Long và các vùng lân cận. Tuy nhiên, với tốc độ đô thị hóa và sự tăng trưởng dân số nhanh chóng, lượng rác phát sinh hàng ngày đã vượt quá năng lực của hạ tầng xử lý hiện có, gây nên áp lực không nhỏ.
 |
| Công tác tăng cường xử lý nước rỉ rác tại bãi rác An Hiệp được đẩy mạnh nhằm ứng phó với mùa mưa sắp tới. |
Liên quan đến công tác xử lý nước rỉ rác, Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long đã chỉ đạo nghiên cứu các giải pháp kỹ thuật tối ưu và tăng cường giám sát chặt chẽ quy trình, nhằm đảm bảo tuân thủ nghiêm ngặt các quy chuẩn môi trường, đặc biệt trong điều kiện thời tiết mùa mưa, vì mục tiêu bảo vệ môi trường bền vững.
Đại diện đơn vị vận hành khẳng định, việc bổ sung ô chôn lấp mới là nhằm đáp ứng nhu cầu xử lý chất thải lâu dài, đảm bảo duy trì liên tục hoạt động thu gom và vận chuyển. Công trình này được thiết kế tích hợp các giải pháp kỹ thuật tiên tiến về bảo vệ môi trường, bao gồm hệ thống chống thấm đáy, thu gom nước rỉ rác và kiểm soát khí phát sinh trong quá trình chôn lấp.
Những tiêu chuẩn này được nhìn nhận là yêu cầu cốt lõi trong công tác quản lý chất thải rắn hiện đại, nhất là khi các quy định pháp luật về môi trường ngày càng được thắt chặt. Cụ thể, Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 đã quy định rõ ràng rằng các cơ sở xử lý chất thải phải tuân thủ đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật để giảm thiểu tối đa mọi tác động tiêu cực đến tài nguyên nước, đất và chất lượng không khí tại khu vực lân cận.
Hơn nữa, Nghị định số 08/2022/NĐ-CP của Chính phủ, hướng dẫn thi hành Luật Bảo vệ môi trường, cũng đặt ra yêu cầu nghiêm ngặt đối với các dự án xử lý chất thải: phải trang bị hệ thống thu gom và xử lý nước rỉ rác đạt chuẩn trước khi xả thải ra môi trường. Đồng thời, cần tăng cường giám sát liên tục khí thải, mùi và các yếu tố phát sinh khác trong suốt quá trình vận hành.
Các chuyên gia môi trường nhấn mạnh rằng, một khu xử lý chất thải không được đầu tư đồng bộ sẽ tiềm ẩn nguy cơ trở thành điểm nóng ô nhiễm, tác động trực tiếp đến chất lượng cuộc sống của cộng đồng dân cư. Do đó, việc mở rộng bãi rác An Hiệp cần phải song hành với việc triển khai các giải pháp quản lý tiên tiến và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ để đảm bảo giảm thiểu tối đa tác động môi trường về lâu dài.
Bên cạnh các yêu cầu về hạ tầng kỹ thuật, công tác quản lý nước rỉ rác được coi là một yếu tố mang tính quyết định. Nước rỉ rác phát sinh từ quá trình chôn lấp, nếu không được xử lý triệt để, có thể gây ô nhiễm nghiêm trọng nguồn nước mặt và nước ngầm. Vì vậy, các hệ thống chống thấm, hồ chứa và cơ sở xử lý nước thải cần được thiết kế đồng bộ và vận hành liên tục, nhằm đảm bảo an toàn tuyệt đối cho môi trường.
Một khía cạnh khác cũng nhận được sự quan tâm đặc biệt là việc kiểm soát mùi và khí thải phát sinh từ bãi chôn lấp. Dưới điều kiện thời tiết nắng nóng, khí methane cùng các hợp chất hữu cơ dễ dàng khuếch tán ra môi trường, tác động tiêu cực đến chất lượng không khí xung quanh. Do đó, việc triển khai hệ thống thu gom khí, phủ đất định kỳ và phát triển vành đai cây xanh cách ly là những giải pháp bắt buộc cần được thực thi nghiêm túc.
Theo định hướng phát triển bền vững, nhiều địa phương đang nỗ lực chuyển dịch từ phương thức chôn lấp truyền thống sang các mô hình xử lý rác thải tiên tiến hơn, như đốt rác phát điện, tái chế và phân loại tại nguồn. Tuy nhiên, do những giới hạn về hạ tầng và nguồn lực, chôn lấp hợp vệ sinh vẫn đóng vai trò là giải pháp chủ lực tại nhiều tỉnh, thành thuộc khu vực miền Tây Nam Bộ.
Vì lẽ đó, việc nâng cấp các bãi rác hiện hữu theo tiêu chí an toàn và giảm thiểu ô nhiễm là một nhiệm vụ cấp thiết trong giai đoạn chuyển tiếp này. Dự án mở rộng ô chôn lấp tại bãi rác An Hiệp không chỉ nhằm giải quyết nhu cầu xử lý chất thải trước mắt mà còn kiến tạo một nền tảng vững chắc cho việc phát triển hệ thống quản lý chất thải đồng bộ và hiệu quả hơn trong tương lai.
Các chuyên gia cũng khuyến nghị rằng, để giảm thiểu áp lực lên các khu xử lý chất thải, cần phải đẩy mạnh hoạt động phân loại rác tại nguồn và nâng cao nhận thức cộng đồng về tầm quan trọng của việc giảm thiểu rác thải nhựa. Khi lượng chất thải cần chôn lấp được cắt giảm, không chỉ tuổi thọ của các ô chôn lấp sẽ được gia tăng, mà còn giúp tiết kiệm đáng kể chi phí xử lý và giảm thiểu rủi ro ô nhiễm môi trường.
Song hành cùng việc đầu tư cơ sở hạ tầng, các cơ quan chức năng cần đẩy mạnh công tác thanh tra, giám sát chặt chẽ quá trình vận hành của các khu xử lý chất thải. Đồng thời, việc công khai thông tin môi trường là cần thiết để người dân có thể cùng theo dõi và giám sát. Sự minh bạch trong quản lý sẽ là nền tảng tạo dựng sự đồng thuận xã hội, từ đó hạn chế những phản ánh tiêu cực liên quan đến ô nhiễm phát sinh từ hoạt động xử lý chất thải.
Trong bối cảnh toàn cầu đang mạnh mẽ hướng tới phát triển kinh tế tuần hoàn và tăng trưởng xanh, việc đầu tư vào hạ tầng xử lý chất thải không chỉ là một nhiệm vụ cấp bách về môi trường mà còn là một tiêu chí then chốt trong chiến lược phát triển bền vững của mọi địa phương. Việc đẩy nhanh tiến độ hoàn thành ô chôn lấp mới tại bãi rác An Hiệp được kỳ vọng sẽ tạo đà nâng cao hiệu quả quản lý chất thải rắn, góp phần cải thiện rõ rệt chất lượng môi trường sống và bảo vệ sức khỏe cộng đồng trong tương lai gần.
