Dự báo đến năm 2030, thành phố sẽ phát sinh khoảng 3.600 tấn chất thải rắn sinh hoạt/ngày, trong khi công suất xử lý hiện tại của 05 khu xử lý chỉ đạt khoảng 2.052 tấn/ngày. Để giải quyết thách thức này, UBND thành phố đã ban hành Quyết định 461/QĐ-UBND, quy định chi tiết các quy trình kỹ thuật cho toàn bộ chuỗi từ thu gom, vận chuyển đến xử lý chất thải rắn. Quyết định này bao gồm các quy trình thu gom (thủ công, cơ giới), vận hành các trạm trung chuyển/phân loại, và các phương pháp xử lý như chôn lấp, sản xuất phân compost, đốt rác. Việc áp dụng đồng bộ các quy trình cùng với đầu tư trang thiết bị hiện đại và tuân thủ nghiêm ngặt các yêu cầu bảo vệ môi trường, an toàn lao động, an toàn giao thông là trọng tâm. Mục tiêu là giảm thiểu áp lực môi trường, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và hướng đến xây dựng một thành phố xanh, phát triển bền vững.
Theo dữ liệu từ Sở Nông nghiệp và Môi trường, dự báo đến năm 2030, tổng lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh trên toàn thành phố sau điều chỉnh địa giới hành chính sẽ đạt ngưỡng khoảng 3.600 tấn/ngày. Hiện tại, hoạt động vệ sinh môi trường, thu gom và vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt được thực hiện bởi 06 đơn vị dịch vụ với 03 phương thức triển khai chính.
Chi tiết hơn, phương thức thu gom trực tiếp từ điểm phát sinh đến khu xử lý đang được áp dụng tại 78/94 xã, phường (thuộc địa phận tỉnh Quảng Nam trước đây). Tần suất thu gom linh hoạt, dao động từ 1-2 lần mỗi tuần ở các khu vực thông thường, đến hàng ngày tại các trung tâm đô thị.
Kế đến, phương thức thu gom qua các điểm tập kết được triển khai tại 09/94 xã, phường, xử lý khoảng 500 tấn chất thải mỗi ngày. Rác thải từ các hộ dân được tập trung về các điểm này trước khi chuyển đến Khu liên hợp xử lý Khánh Sơn.
Ngoài ra, phương thức thu gom thông qua các trạm trung chuyển hiện đang vận hành tại 06/94 xã, phường, đảm nhiệm khối lượng khoảng 700 tấn chất thải mỗi ngày.
Đối với công tác xử lý chất thải rắn sinh hoạt, thành phố hiện sở hữu 05 khu xử lý đặt tại các khu vực đô thị và đồng bằng. Các phương pháp chính bao gồm chôn lấp hợp vệ sinh, sản xuất phân compost và đốt rác trực tiếp, với tổng công suất xử lý đạt khoảng 2.052 tấn/ngày.
Nhằm tối ưu hóa hiệu quả xử lý rác thải, UBND thành phố đã ban hành Quyết định 461/QĐ-UBND vào ngày 30/01/2026, quy định chi tiết các quy trình kỹ thuật trong toàn bộ chuỗi thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt. Văn bản này đề cập đến nhiều công đoạn, từ thu gom thủ công tại các hộ gia đình và cá nhân đến điểm tập kết; thu gom cơ giới trực tiếp từ nguồn phát sinh đến các cơ sở tiếp nhận; và vận chuyển chất thải từ điểm tập kết hoặc trạm trung chuyển đến cơ sở xử lý cuối cùng.
 |
| Việc hoàn thiện hệ thống quản lý chất thải rắn sinh hoạt, song hành với việc tăng cường trang bị thiết bị và phương tiện hiện đại, đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao hiệu quả thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải, hướng đến xây dựng một thành phố xanh và đáng sống. |
Các quy trình kỹ thuật cụ thể trong công tác thu gom và vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt bao gồm: thu gom thủ công từ hộ gia đình, cá nhân đến điểm tập kết; thu gom cơ giới từ nguồn phát sinh đến cơ sở tiếp nhận; vận chuyển từ điểm tập kết hoặc trạm trung chuyển đến cơ sở xử lý; vận chuyển chất thải cồng kềnh từ điểm thu gom đến cơ sở xử lý; vận chuyển chất thải nguy hại phát sinh từ hộ gia đình, cá nhân đến cơ sở xử lý hoặc điểm lưu giữ chuyên biệt; vận chuyển nước thải phát sinh trong quá trình thu gom, vận chuyển, xử lý đến cơ sở chuyên trách; và quy trình vệ sinh điểm tập kết chất thải rắn sinh hoạt.
Ngoài ra, Quyết định còn ban hành các quy trình kỹ thuật vận hành trạm phân loại chất thải có khả năng tái sử dụng, tái chế và trạm trung chuyển chất thải rắn sinh hoạt, bao gồm: quy trình vận hành trạm phân loại chất thải tái chế; quy trình vận hành trạm trung chuyển chất thải rắn sinh hoạt có sử dụng thiết bị ép; và quy trình vận hành trạm trung chuyển không sử dụng thiết bị ép.
Hơn nữa, Quyết định cũng thiết lập các quy trình kỹ thuật xử lý chất thải rắn sinh hoạt, bao gồm: vận hành cơ sở xử lý chất thải thực phẩm thành mùn; vận hành cơ sở chôn lấp chất thải rắn sinh hoạt hợp vệ sinh; vận hành cơ sở đốt chất thải rắn sinh hoạt có thu hồi năng lượng để phát điện; vận hành cơ sở đốt chất thải rắn sinh hoạt không thu hồi năng lượng; vận hành cơ sở xử lý chất thải cồng kềnh; và vận hành cơ sở xử lý nước thải phát sinh trong suốt quá trình thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt.
Phạm vi áp dụng của Quyết định bao gồm tất cả các cơ quan, tổ chức, cá nhân và hộ gia đình có liên quan đến hoạt động thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt trên toàn địa bàn thành phố.
Quyết định cũng nêu rõ các yêu cầu nghiêm ngặt về bảo vệ môi trường trong toàn bộ quy trình thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt. Cụ thể, cần đảm bảo vệ sinh môi trường, an toàn lao động và an toàn giao thông; việc tiếp nhận và vận chuyển chất thải phải đúng chủng loại, đúng lịch trình. Phương tiện thu gom, vận chuyển cần đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật, không để chất thải rơi vãi, không phát tán mùi hay nước rỉ rác trong suốt quá trình hoạt động.
Đối với các cơ sở tiếp nhận và xử lý chất thải rắn sinh hoạt, toàn bộ hoạt động từ tiếp nhận, vận hành đến xử lý chất thải phải tuân thủ nghiêm ngặt các yêu cầu bảo vệ môi trường theo quy định hiện hành.
UBND thành phố giao trách nhiệm cho UBND các xã, phường, đặc khu, cùng các Sở, ban, ngành, cơ quan, đơn vị, tổ chức và cá nhân có liên quan, căn cứ vào quy trình này để triển khai áp dụng linh hoạt, phù hợp với thực tế, điều kiện hạ tầng kỹ thuật và tình hình kinh tế – xã hội của từng địa phương, đồng thời đảm bảo đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về bảo vệ môi trường.
Thành phố kiên quyết đặt các tiêu chuẩn về bảo vệ môi trường, vệ sinh an toàn lao động và an toàn giao thông lên hàng đầu. Quy trình tiếp nhận và vận chuyển rác thải phải tuân thủ nghiêm ngặt về chủng loại và lịch trình. Các phương tiện thu gom, vận chuyển phải đạt chuẩn kỹ thuật, đảm bảo không làm rơi vãi chất thải, không phát tán mùi hay nước rỉ rác trong suốt quá trình vận hành.
Trong giai đoạn tiếp theo, Sở Nông nghiệp và Môi trường sẽ đẩy mạnh hoàn thiện hệ thống quản lý chất thải rắn sinh hoạt, đồng thời xây dựng các định mức kinh tế – kỹ thuật và đơn giá dịch vụ phù hợp. Song song đó, Đề án nâng cao năng lực thu gom, vận chuyển và xử lý rác sẽ được triển khai nhằm đầu tư đồng bộ vào hạ tầng, công nghệ và phương thức quản lý, đáp ứng toàn diện yêu cầu phát triển bền vững của thành phố sau quá trình sáp nhập.
Với dự báo lượng rác thải sinh hoạt sẽ đạt ngưỡng 3.600 tấn/ngày vào năm 2030, việc ban hành và triển khai đồng bộ các quy trình kỹ thuật từ thu gom, vận chuyển đến xử lý chất thải trên toàn địa bàn, cùng với các giải pháp bảo vệ môi trường, đầu tư công nghệ và trang thiết bị hiện đại, được kỳ vọng sẽ giảm thiểu đáng kể áp lực môi trường trong bối cảnh tốc độ đô thị hóa và lượng khách du lịch gia tăng. Hơn thế nữa, công tác xử lý rác thải hiệu quả không chỉ góp phần kích hoạt mạnh mẽ chuỗi kinh tế tuần hoàn, tạo ra giá trị kinh tế bền vững cho doanh nghiệp, mà còn mang lại lợi ích to lớn cho toàn thành phố trong việc thực hiện thành công các mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội và bảo vệ môi trường trong kỷ nguyên mới của đất nước.
