Tình hình chất lượng không khí tại nhiều khu vực đô thị Việt Nam đang ở mức "kém" hoặc "xấu" (AQI 101-200), gây rủi ro cao cho sức khỏe, đặc biệt là các nhóm nhạy cảm như người già, trẻ em. Trước diễn biến này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ hợp tác với địa phương xây dựng quy trình ứng phó khẩn cấp. Người dân được khuyến nghị hạn chế hoạt động ngoài trời, sử dụng khẩu trang chuyên dụng và thực hiện các biện pháp bảo vệ sức khỏe tại nhà. Về lâu dài, các chuyên gia nhấn mạnh cần tăng cường trồng cây xanh, khuyến khích sử dụng phương tiện công cộng, kiểm soát khí thải, thực hiện quy hoạch đô thị chặt chẽ và nâng cao ý thức cộng đồng để cải thiện chất lượng không khí.
Chỉ số chất lượng không khí (AQI) được thiết lập trên thang đo từ 0 đến 500, phân loại thành sáu cấp độ cảnh báo sức khỏe khác nhau. Đáng chú ý, các ngưỡng “kém” (101–150) và “xấu” (151–200) đã được xác định là không có lợi cho sức khỏe, đặc biệt gây rủi ro cao cho các nhóm đối tượng nhạy cảm như người cao tuổi, trẻ em và những người có tiền sử bệnh lý về hô hấp.
Vào 8 giờ sáng ngày 10/2, trạm quan trắc đặt tại số 437 đường Nguyễn Văn Linh (Hưng Yên) đã thống kê chỉ số AQI ở mức 157, xếp vào nhóm “xấu”. Tương tự, nhiều khu vực đô thị khác cũng ghi nhận chất lượng không khí “kém”, điển hình là trạm Đại học Bách khoa (cổng Parabol, đường Giải Phóng, Hà Nội) với 123 điểm; và trạm tại ngã ba Lê Hữu Kiểu – Trương Văn Bang (TP Hồ Chí Minh) ở mức 117 điểm. Đáng chú ý, các trạm quan trắc tại Bắc Giang, Hà Nam và Thái Nguyên cũng cho thấy chỉ số AQI dao động trong khoảng từ 108 đến 126.
Trước diễn biến phức tạp của tình hình ô nhiễm không khí, Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẳng định sẽ hợp tác chặt chẽ với các địa phương để xây dựng và triển khai các quy trình ứng phó khẩn cấp, hướng đến mục tiêu giảm thiểu tối đa những ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường và sức khỏe cộng đồng.
Theo khuyến nghị từ giới chuyên gia y tế, khi chất lượng không khí xuống cấp trầm trọng, người dân cần hạn chế tối đa các hoạt động ngoài trời, đặc biệt đối với các nhóm đối tượng nhạy cảm. Trong trường hợp phải di chuyển, việc sử dụng khẩu trang chuyên dụng có khả năng lọc bụi mịn PM2.5 và tuân thủ đúng quy cách đeo là vô cùng cần thiết nhằm bảo vệ hệ hô hấp.
Ở không gian gia đình, người dân được khuyến cáo giữ kín cửa, cân nhắc sử dụng thiết bị lọc không khí, đồng thời duy trì vệ sinh mũi họng định kỳ và bổ sung chế độ dinh dưỡng khoa học để củng cố sức đề kháng.
Xét về tầm nhìn dài hạn, các chuyên gia môi trường nhấn mạnh sự cần thiết của việc các địa phương phải tăng cường triển khai các dự án trồng và phủ xanh cây xanh, đặc biệt là khu vực đồi núi, nhằm tối ưu hóa khả năng hấp thụ CO₂ và các tác nhân ô nhiễm. Song song đó, cần đẩy mạnh khuyến khích sử dụng phương tiện giao thông công cộng, thiết lập kiểm soát chặt chẽ hơn đối với khí thải từ các phương tiện, và loại bỏ dần những phương tiện không đáp ứng tiêu chuẩn về môi trường.
Ngoài ra, quá trình đô thị hóa đòi hỏi phải tuân thủ nghiêm ngặt quy hoạch, nhằm ngăn chặn sự phát sinh của bụi mịn PM2.5. Cùng với đó, cộng đồng dân cư cần chủ động nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, chấm dứt hành vi xả rác không đúng nơi quy định, hạn chế tối đa việc đốt rác thải và phụ phẩm nông nghiệp, đồng thời tích cực ứng dụng các giải pháp công nghệ xanh vào hoạt động sản xuất và sinh hoạt hàng ngày.
Các cơ quan chức năng cũng được kêu gọi tăng cường các chiến dịch truyền thông, giáo dục nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng về những hệ lụy khôn lường của ô nhiễm không khí. Đây là bước đi thiết yếu để bảo vệ sức khỏe người dân và kiến tạo một môi trường sống chất lượng hơn.
