Nghiên cứu từ Đại học Bách khoa Hà Nội đã công bố kết quả toàn diện về độ bền xe điện (EV) so với xe động cơ đốt trong (ICE), dựa trên mô hình lý thuyết, dữ liệu bảo dưỡng thực tế và thử nghiệm thực địa. Phát hiện cho thấy, dù xe điện có thể gặp xác suất hỏng hóc ban đầu cao hơn một chút trong 3 năm đầu (thường do phần mềm/pin), nhưng xu hướng này đảo chiều ngoạn mục từ năm thứ 6 trở đi. Xe điện chứng tỏ khả năng duy trì độ bền vượt trội nhờ cấu trúc truyền động đơn giản và ít chi tiết cơ khí phức tạp. Cụ thể, sau 12 năm sử dụng, xác suất hỏng hóc của xe điện (62,7%) thấp hơn đáng kể so với xe xăng (81,3%), và dữ liệu từ 5.600 phương tiện tại Việt Nam cùng các thử nghiệm thực địa cũng củng cố lợi thế này về lâu dài.
 |
| Nghiên cứu được triển khai dựa trên nguồn dữ liệu bảo dưỡng thực tế kết hợp với các thử nghiệm thực địa chuyên sâu. |
Trong bối cảnh phương tiện điện (EV) đang dần chiếm lĩnh thị trường Việt Nam, câu hỏi về khả năng vận hành và độ bền so với xe động cơ đốt trong (ICE) truyền thống luôn là mối quan tâm hàng đầu của người tiêu dùng. Nhằm cung cấp cái nhìn khoa học và toàn diện, nhóm nghiên cứu từ Đại học Bách khoa Hà Nội đã công bố một báo cáo chuyên sâu tại Hội nghị quốc tế lần thứ 7 về Công nghệ và Quy trình Chế tạo (ICMPT 2026) tổ chức tại Malaysia.
Độ bền xe điện: Xu hướng đảo chiều ngoạn mục sau 6 năm sử dụng
Theo PGS.TS Đàm Hoàng Phúc, Giám đốc chương trình Đào tạo kỹ thuật ô tô của Đại học Bách khoa Hà Nội, công trình nghiên cứu được xây dựng trên ba trụ cột chính: mô hình lý thuyết vững chắc, phân tích dữ liệu bảo dưỡng từ hàng nghìn phương tiện thực tế, và các thực nghiệm chuyên sâu ngoài hiện trường. Kết quả phân tích định lượng dựa trên mô hình thống kê Weibull đã chỉ ra sự khác biệt đáng kể về vòng đời hoạt động của hai loại phương tiện.
 |
| PGS. TS Đàm Hoàng Phúc – Giám đốc chương trình Đào tạo kỹ thuật ô tô, Đại học Bách Khoa Hà Nội tại Hội nghị quốc tế lần thứ 7 về Công nghệ và Quy trình Chế tạo – ICMPT 2026 ở Malaysia. |
Trong giai đoạn ba năm đầu vận hành, xe điện ghi nhận xác suất hỏng hóc tích lũy là 1,32%, cao hơn so với mức 0,87% của xe xăng. Các sự cố ban đầu này thường tập trung vào phần mềm, hệ thống pin hoặc các linh kiện điện tử. Tuy nhiên, xu hướng này đã đảo chiều một cách ngoạn mục từ năm thứ 6 trở đi. Khi các bộ phận cơ khí phức tạp của động cơ đốt trong bắt đầu xuống cấp do hao mòn, xe điện lại chứng tỏ khả năng duy trì độ bền vượt trội nhờ cấu trúc hệ truyền động đơn giản và ít chi tiết cơ khí phức tạp.
 |
| Xác suất hỏng hóc tích lũy của xe điện (BEV) và xe xăng (ICE) theo mô hình Weibull |
Cụ thể, đến năm thứ 12 sử dụng, xác suất hỏng hóc của xe xăng đã vọt lên 81,3%, trong khi xe điện duy trì ở mức thấp hơn đáng kể là 62,7%. Sau 15 năm vận hành, khoảng cách này càng được nới rộng, với tỷ lệ hỏng hóc lần lượt là 98,2% cho xe xăng và chỉ 86,3% cho xe điện.
Dữ liệu thực tế từ 5.600 phương tiện tại Việt Nam
Ngoài các mô hình lý thuyết, nhóm nghiên cứu đã tiến hành khảo sát dữ liệu vận hành thực tế của hơn 5.600 phương tiện tại Việt Nam trong giai đoạn 2020-2024. Tập dữ liệu này bao gồm 1.047 xe điện VinFast và 4.620 xe xăng từ các thương hiệu VinFast, Hyundai và Chevrolet. Kết quả phân tích thực nghiệm chỉ ra rằng, sau khi vượt qua mốc 40.000 km đầu tiên, tần suất hỏng hóc của xe điện giảm mạnh, thấp hơn xe xăng từ 15% đến 25%.
 |
| Tần suất hỏng hóc/km của xe điện (BEV) và xe xăng (ICE) theo quãng đường vận hành |
Đặc biệt, ở quãng đường vận hành từ 80.000 đến 125.000 km, xe điện tiếp tục thể hiện sự ổn định vượt trội, ít phát sinh các hao mòn vật lý nghiêm trọng so với các dòng xe sử dụng động cơ đốt trong, nơi mà các thành phần cơ khí thường bắt đầu bộc lộ dấu hiệu lão hóa.
Lợi thế công nghệ: Phanh tái sinh và hệ thống treo tối ưu
Các thử nghiệm thực địa được tiến hành tại vườn quốc gia Ba Vì (Hà Nội) đã làm rõ những ưu điểm kỹ thuật vượt trội của xe điện. Khi thực hiện đổ đèo liên tục, nhờ tích hợp công nghệ phanh tái sinh (regenerative braking), nhiệt độ đĩa phanh của xe điện chỉ tăng nhẹ từ 33,4°C lên 38,4°C. Trong khi đó, xe xăng, phụ thuộc hoàn toàn vào ma sát cơ khí, ghi nhận mức nhiệt độ lên tới 147,6°C.
 |
| So sánh nhiệt độ phanh giữa SUV điện và SUV xăng khi vận hành trên đường dốc |
Lợi thế này giúp độ mòn đĩa phanh của xe điện chỉ bằng khoảng 60–65% so với xe xăng, góp phần kéo dài tuổi thọ của hệ thống phanh. Đối với hệ thống treo, mặc dù xe điện có trọng lượng tổng thể lớn hơn do khối pin, nhưng nhờ trọng tâm thấp và sự phân bổ tải trọng cân bằng (48:52 giữa cầu trước và cầu sau), ứng suất tác động lên các thành phần như lò xo và giảm chấn lại thấp hơn đáng kể so với xe xăng khi phanh gấp hoặc vào cua. Điển hình, ứng suất tại càng A cầu trước của xe điện khi phanh gấp chỉ bằng một nửa so với xe xăng.
 |
| Bảng so sánh các chỉ số độ bền tiêu biểu. |
Tóm lại, nghiên cứu toàn diện này khẳng định rằng mặc dù xe điện có thể gặp phải một số lỗi nhỏ ở giai đoạn đầu do tính chất công nghệ mới, nhưng về lâu dài, cấu trúc cơ khí đơn giản cùng với các công nghệ tiên tiến tích hợp sẽ giúp xe điện chứng minh được độ bền bỉ vượt trội và ưu thế vận hành bền vững so với các phương tiện sử dụng động cơ đốt trong truyền thống.
