Tại Vườn quốc gia Chư Mom Ray, một mạng lưới gồm 280 máy ảnh và camera giám sát tự động đã được triển khai để bảo vệ hệ sinh thái và đa dạng sinh học. Hệ thống này hoạt động liên tục 24/7, giúp giám sát biến động quần thể động vật hoang dã quý hiếm và kịp thời phát hiện, cảnh báo, ngăn chặn các hành vi xâm hại rừng, săn bắt trái phép. Nhờ công nghệ này, vườn quốc gia đã ghi nhận sự xuất hiện của hơn 30 loài động vật quý hiếm mới chỉ trong hai năm, nâng cao hiệu quả công tác bảo tồn. Việc ứng dụng công nghệ hiện đại kết hợp với tuần tra truyền thống và tuyên truyền cộng đồng đã tạo nên một quy trình giám sát và bảo vệ toàn diện, góp phần nâng cao hiệu quả bảo tồn tại đây.
Tại Vườn quốc gia (VQG) Chư Mom Ray, một mạng lưới thiết bị ghi hình và camera giám sát tự động đã được triển khai, hoạt động như những “người gác rừng thầm lặng”, đóng vai trò then chốt trong việc kiểm soát các hành vi xâm hại hệ sinh thái rừng và bảo vệ đa dạng sinh học, đặc biệt là các loài động vật hoang dã quý hiếm và có nguy cơ tuyệt chủng.
Bảo vệ rừng: Bước tiến mới nhờ công nghệ
Nhằm tăng cường hiệu quả công tác quản lý và bảo vệ rừng tự nhiên, VQG Chư Mom Ray đã thiết lập một mạng lưới gồm 280 máy ảnh và máy quay phim tự động, kết hợp với hệ thống camera giám sát chiến lược tại các cửa rừng và vùng lõi trọng yếu. Hệ thống công nghệ thông minh này vận hành liên tục, không chỉ hỗ trợ thu thập dữ liệu hình ảnh về quần thể động vật hoang dã mà còn kịp thời phát hiện và ngăn chặn các hành vi xâm hại môi trường và săn bắt trái phép.
 |
| Hình ảnh gấu quý hiếm được ghi nhận thông qua hệ thống camera giám sát |
Hệ thống thiết bị này được duy trì hoạt động liên tục 24/7, ngay cả trong các kỳ nghỉ lễ như Tết, và truyền tải dữ liệu về trung tâm điều phối. Ngay khi phát hiện sự hiện diện của người lạ trong khu vực cư trú của các loài quý hiếm hoặc có dấu hiệu mang theo công cụ săn bắt, hệ thống cảnh báo tự động sẽ kích hoạt, cho phép lực lượng kiểm lâm nhanh chóng đánh giá tình hình và triển khai các biện pháp xử lý kịp thời theo quy định.
Công nghệ ghi hình tự động không chỉ đơn thuần ghi nhận sự hiện diện của các loài, mà còn cung cấp khả năng giám sát biến động quần thể theo thời gian thực. Điều này đóng vai trò then chốt, tạo nền tảng vững chắc cho chiến lược quản lý rừng bền vững và bảo tồn đa dạng sinh học.
Phát hiện đột phá: Hơn 30 loài động vật quý hiếm được ghi nhận
Với diện tích trải rộng hơn 60.000 ha, VQG Chư Mom Ray là môi trường sống lý tưởng cho khoảng 1.000 loài động vật, trong đó có 112 loài được vinh danh trong Sách đỏ Việt Nam và Sách đỏ thế giới. Đáng chú ý, chỉ trong hai năm gần đây, hệ thống máy ảnh và máy quay phim tự động đã ghi nhận sự xuất hiện của hơn 30 loài động vật quý hiếm mới tại khu vực này, minh chứng cho hiệu quả của công nghệ giám sát.
Sự hiện diện của các loài động vật cực kỳ quý hiếm như gấu ngựa, bò tót, gà tiền mặt màu đỏ và gà lôi vằn là minh chứng rõ nét cho tầm vóc và giá trị bảo tồn đặc biệt của VQG Chư Mom Ray. Tất cả các loài này đều đang được bảo vệ nghiêm ngặt, với mọi hành vi săn bắt hay xâm hại đều bị nghiêm cấm theo quy định của pháp luật.
Các hình ảnh và dữ liệu thu thập được về động vật hoang dã từ hệ thống camera và máy quay tự động sẽ được tích hợp vào nền tảng phân tích sinh thái. Dữ liệu này sẽ bổ sung và nâng cao hiệu quả các phương pháp khảo sát truyền thống như điều tra thực địa, bẫy ảnh thủ công và ghi chép tay, từ đó mang lại cái nhìn toàn diện và đánh giá chính xác hơn về tình trạng đa dạng sinh học tại khu vực.
 |
| Hình ảnh gà lôi quý hiếm được ghi lại tại VQG Chư Mom Ray |
Việc ứng dụng và mở rộng công nghệ giám sát thông minh đã trở thành xu hướng tất yếu trong công tác bảo tồn thiên nhiên toàn cầu. Nhiều khu bảo tồn trên thế giới đang thử nghiệm và triển khai các giải pháp tiên tiến như camera nhiệt, hệ thống cảm biến chuyển động, thiết bị bay không người lái (drone) và phần mềm phân tích dữ liệu ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Những công nghệ này không chỉ nâng cao đáng kể hiệu quả giám sát mà còn cải thiện khả năng dự báo và phản ứng tức thời trước các mối đe dọa đối với hệ sinh thái.
Song hành với việc ứng dụng công nghệ hiện đại, lực lượng chức năng tại VQG Chư Mom Ray vẫn duy trì các hoạt động tuần tra rừng định kỳ, tích cực tháo gỡ bẫy động vật và đẩy mạnh công tác tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về tầm quan trọng của hệ sinh thái rừng và các loài hoang dã.
Sự kết hợp hài hòa giữa công nghệ tiên tiến và các phương thức bảo tồn truyền thống đã hình thành một quy trình giám sát – phản ứng – bảo vệ toàn diện, góp phần nâng cao hiệu quả công tác bảo tồn đa dạng sinh học, không chỉ tại VQG Chư Mom Ray mà còn trên phạm vi toàn quốc.
