Ngày 06/01, UBND tỉnh Lâm Đồng đã tổ chức hội nghị bàn về việc tháo gỡ các vướng mắc trong công tác thu gom và xử lý chất thải rắn sinh hoạt tại Đà Lạt, nơi phát sinh khoảng 389 tấn rác mỗi ngày. Tình trạng rác thải không được thu gom đều đặn, hạ tầng xử lý quá tải và việc phân loại rác tại nguồn chưa đồng bộ đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến mỹ quan và môi trường sống của thành phố. Nguyên nhân chính là do áp lực từ dân số tăng và du khách, cùng với sự chậm trễ trong triển khai các dự án xử lý rác tiên tiến và các bãi chôn lấp đã đạt công suất.
Trước bối cảnh này, chính quyền đang triển khai các giải pháp đồng bộ bao gồm rà soát quy hoạch hệ thống xử lý rác, tăng cường kiểm tra, giám sát các đơn vị thu gom và đẩy mạnh truyền thông nâng cao ý thức cộng đồng về phân loại rác tại nguồn. Về lâu dài, tỉnh định hướng thu hút các dự án xử lý chất thải áp dụng công nghệ tiên tiến, thân thiện với môi trường và xã hội hóa lĩnh vực này. Việc giải quyết triệt để vấn đề rác thải đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của toàn bộ hệ thống chính trị, doanh nghiệp và cộng đồng để Đà Lạt phát triển bền vững và giữ vững hình ảnh thành phố du lịch xanh.
Ngày 06/01 vừa qua, ông Nguyễn Ngọc Phúc, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng, đã chủ trì hội nghị quan trọng nhằm tháo gỡ các vướng mắc, khó khăn trong công tác thu gom và xử lý chất thải rắn sinh hoạt tại khu vực Đà Lạt.
 |
| Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng Nguyễn Ngọc Phúc điều hành buổi họp. |
Thống kê từ các cơ quan chuyên trách tỉnh Lâm Đồng chỉ rõ, khu vực Đà Lạt và các vùng lân cận, đặc biệt trên địa bàn 5 phường trung tâm, phát sinh khoảng 389 tấn chất thải rắn sinh hoạt mỗi ngày. Lượng rác này được Công ty Cổ phần Dịch vụ Đô thị Đà Lạt đảm nhiệm thu gom và vận chuyển bằng đội xe chuyên dụng với tải trọng đa dạng từ dưới 1 tấn đến 10 tấn.
Tuy nhiên, trong thời gian gần đây, hệ thống thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải tại địa phương vẫn còn tồn tại nhiều bất cập đáng kể. Tình trạng rác thải không được thu gom đều đặn tại một số khu dân cư, cùng với việc chất thải tồn đọng tại các điểm tập kết tạm, đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến mỹ quan đô thị và chất lượng môi trường sống của cộng đồng.
Nguyên nhân sâu xa của những thách thức này là đa chiều. Đầu tiên phải kể đến áp lực từ sự gia tăng dân số cơ học và lưu lượng du khách khổng lồ đổ về Đà Lạt, đặc biệt vào các kỳ nghỉ lễ, Tết và mùa du lịch cao điểm. Sự gia tăng nhanh chóng của lượng chất thải trong khi hạ tầng xử lý chưa được đầu tư tương xứng đã tạo ra một khoảng cách lớn trong năng lực quản lý môi trường đô thị. Thêm vào đó, công tác phân loại rác tại nguồn chưa được triển khai đồng bộ, dẫn đến khó khăn trong quá trình xử lý và làm tăng đáng kể chi phí vận hành.
Thực trạng đáng báo động là nhiều bãi chôn lấp rác trên địa bàn đã đạt hoặc sắp vượt quá công suất thiết kế. Trong khi đó, các dự án ứng dụng công nghệ xử lý rác thải tiên tiến lại bị chậm trễ do những rào cản về thủ tục hành chính, quỹ đất và nguồn vốn. Các doanh nghiệp hoạt động trong ngành thu gom, xử lý chất thải cũng đối mặt với thách thức duy trì hoạt động vì chi phí vận hành cao và giá dịch vụ chưa phản ánh đúng thực tế. Đây chính là những “điểm nghẽn” cấp bách cần được giải quyết triệt để nhằm ngăn chặn nguy cơ ô nhiễm môi trường lan rộng.
Trước bối cảnh cấp bách này, chính quyền tỉnh Lâm Đồng và thành phố Đà Lạt đã chủ động triển khai một loạt giải pháp đồng bộ nhằm từng bước khắc phục các tồn tại trong quy trình thu gom và xử lý chất thải. Trong đó, trọng tâm là rà soát tổng thể quy hoạch hệ thống xử lý rác thải, bao gồm các khâu từ thu gom, vận chuyển cho đến xử lý cuối cùng, nhằm đảm bảo sự tương thích với tốc độ phát triển đô thị và ngành du lịch. Đồng thời, công tác kiểm tra, giám sát các đơn vị thu gom rác cũng được tăng cường, yêu cầu tuân thủ nghiêm ngặt quy trình, đảm bảo tần suất và chất lượng vệ sinh môi trường tại các khu dân cư và tuyến phố trọng điểm.
 |
| Nhà máy xử lý chất thải rắn tại TP Đà Lạt hiện vận hành quá tải và không đủ khả năng đáp ứng nhu cầu phát sinh thực tế. |
Song hành với các giải pháp về hạ tầng kỹ thuật, công tác truyền thông và nâng cao ý thức cộng đồng được xem là nhân tố then chốt. Các cơ quan chức năng đang tích cực thúc đẩy việc phân loại rác tại nguồn, giảm thiểu tối đa rác thải nhựa dùng một lần, cũng như khuyến khích tái chế và tái sử dụng. Nhiều mô hình tiên phong như khu dân cư tự quản về môi trường, tuyến đường không rác, hay chợ dân sinh văn minh – sạch – đẹp đã được triển khai và bước đầu ghi nhận những kết quả khả quan.
Với tầm nhìn chiến lược dài hạn, tỉnh Lâm Đồng định hướng thu hút các dự án xử lý chất thải áp dụng công nghệ tiên tiến, thân thiện với môi trường, nhằm giảm thiểu tối đa phương pháp chôn lấp truyền thống. Việc xã hội hóa lĩnh vực môi trường, tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp tham gia đầu tư và vận hành các nhà máy xử lý rác, được coi là giải pháp tất yếu. Tuy nhiên, để các dự án này được triển khai hiệu quả, cần có sự điều chỉnh kịp thời về cơ chế, chính sách, cùng với sự đồng thuận cao từ phía người dân tại các khu vực triển khai dự án.
Không thể phủ nhận rằng, vấn đề chất thải tại Đà Lạt không đơn thuần là một thách thức kỹ thuật, mà còn là một bài toán phức tạp liên quan đến năng lực quản lý, ý thức cộng đồng và trách nhiệm chung đối với môi trường. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và ô nhiễm môi trường ngày càng trầm trọng, việc giải quyết triệt để các vướng mắc trong thu gom và xử lý rác thải không chỉ có ý nghĩa bảo vệ cảnh quan, môi trường sống mà còn góp phần duy trì và nâng cao hình ảnh của Đà Lạt như một thành phố du lịch xanh, thân thiện và đáng sống.
Để tháo gỡ triệt để những khó khăn hiện hữu, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của toàn bộ hệ thống chính trị, cùng với sự phối hợp đồng bộ, chặt chẽ giữa các sở ban ngành, cộng đồng doanh nghiệp và người dân. Chỉ khi mỗi cá nhân cùng thay đổi thói quen sinh hoạt, chủ động chung tay giảm thiểu rác thải và tích cực bảo vệ môi trường, Đà Lạt mới có thể hiện thực hóa mục tiêu phát triển bền vững, tạo nên sự hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế, phát triển du lịch và bảo tồn môi trường sinh thái.
