Việt Nam khẳng định sự thịnh vượng nông nghiệp gắn liền với bảo tồn hệ sinh thái, do đó, chuyển đổi sang hệ thống lương thực thực phẩm xanh, phát thải thấp và bền vững là lộ trình tất yếu trước áp lực biến đổi khí hậu và quỹ đất hạn chế. Bộ trưởng Trần Đức Thắng đã kêu gọi sự hỗ trợ quốc tế cho các trụ cột chính, bao gồm hoàn thiện khung thể chế, thúc đẩy nông nghiệp sinh thái, nâng cao quản lý tài nguyên, ứng dụng khoa học công nghệ và tối ưu hóa huy động nguồn lực. Các tổ chức quốc tế như FAO và ADB cam kết đồng hành, hỗ trợ Việt Nam trong các lĩnh vực trọng tâm như triển khai chương trình lúa chất lượng cao, quản lý tài nguyên thiên nhiên, áp dụng "Một Sức khỏe", cung cấp tín dụng ưu đãi và ứng phó biến đổi khí hậu. Hội nghị cũng là diễn đàn chia sẻ chính sách và chứng kiến sự mở rộng của "Đối tác Chuyển đổi hệ thống lương thực thực phẩm", tái khẳng định cam kết chung nhằm xây dựng một hệ thống lương thực minh bạch, trách nhiệm và bền vững.
Phát biểu tại Hội nghị, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng nhấn mạnh, với quỹ đất nông nghiệp giới hạn ở mức xấp xỉ 10,3 triệu hecta và trước áp lực gia tăng từ biến đổi khí hậu cùng tình trạng suy thoái tài nguyên, môi trường, Việt Nam kiên quyết khẳng định rằng sự thịnh vượng nông nghiệp gắn liền với việc bảo tồn hệ sinh thái tự nhiên. Do đó, việc chuyển đổi hệ thống lương thực thực phẩm sang mô hình xanh, phát thải thấp và bền vững không còn là một sự lựa chọn, mà đã trở thành lộ trình phát triển tất yếu.
Nhằm hiện thực hóa tầm nhìn này, Bộ trưởng đã kêu gọi sự đồng hành và hỗ trợ từ các tổ chức quốc tế dành cho ngành Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam, tập trung vào các trụ cột sau: (1) Hoàn thiện khung thể chế và mô hình quản trị hiện đại, đồng bộ, minh bạch cho các lĩnh vực đất đai, tài nguyên nước, rừng, môi trường, khí hậu và nông nghiệp; (2) Thúc đẩy chuyển đổi hệ thống lương thực thực phẩm, phát triển nông nghiệp sinh thái, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn; (3) Nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng bền vững tài nguyên quốc gia; (4) Đẩy mạnh ứng dụng khoa học – công nghệ và chuyển đổi số, tập trung nghiên cứu phát triển giống cây trồng, vật nuôi thích ứng với biến đổi khí hậu; đồng thời hỗ trợ khởi nghiệp và xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tại khu vực nông thôn; (5) Tăng cường hiệu lực quản trị và tối ưu hóa huy động nguồn lực cho tiến trình chuyển đổi xanh.
Chia sẻ quan điểm với Bộ trưởng Trần Đức Thắng, ông Vinod Ahuja, Trưởng Đại diện FAO tại Việt Nam, khẳng định rằng sự thành công của quá trình chuyển đổi phụ thuộc vào tính tin cậy, thống nhất và bao trùm của các hệ thống lương thực thực phẩm, cùng với sự phối hợp chính sách đồng bộ và khả năng đo lường tiến độ thực hiện một cách minh bạch. Trong giai đoạn tiếp theo, FAO cam kết tập trung hỗ trợ Việt Nam thông qua các sáng kiến trọng điểm do quốc gia dẫn dắt. Các ưu tiên bao gồm: triển khai Chương trình một triệu hecta lúa chất lượng cao, phát thải thấp; tăng cường quản lý tài nguyên thiên nhiên; áp dụng phương pháp tiếp cận “Một Sức khỏe” liên kết hệ thống nông nghiệp – thực phẩm với an ninh dinh dưỡng; đồng thời nỗ lực giảm thiểu thất thoát thực phẩm và kiến tạo cơ hội việc làm bền vững cho thế hệ trẻ.
Từ góc độ Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB), thông qua quan hệ hợp tác với BIDV và các đối tác nội địa, ADB đã triển khai các gói tín dụng ưu đãi nhằm mở rộng khả năng tiếp cận tài chính cho khu vực tư nhân, đặc biệt là sản xuất nông nghiệp, các doanh nghiệp vừa và nhỏ, và các đơn vị kinh doanh tại khu vực nông thôn. Dựa trên nền tảng này, ADB khẳng định cam kết hợp tác chiến lược, hỗ trợ các ưu tiên trọng yếu của Việt Nam trong các lĩnh vực: ứng phó biến đổi khí hậu, hiện đại hóa hệ thống thủy lợi, phát triển sản xuất lúa bền vững, đảm bảo an ninh nguồn nước, cắt giảm phát thải khí nhà kính, tăng cường khả năng chống chịu, tối ưu hóa việc sử dụng tài nguyên và giảm thiểu rủi ro. Mục tiêu cuối cùng là giúp ngành nông nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường một cách hiệu quả hơn.
 |
| Tổng quan về Hội nghị |
Sự kiện cũng là diễn đàn chia sẻ những thông tin và định hướng chính sách cập nhật từ các diễn đàn quốc tế lớn, điển hình là COP30. Cùng với đó, nhiều sáng kiến hợp tác về sản xuất và tiêu dùng bền vững, quản trị ISG (Môi trường, Xã hội và Quản trị), cũng như các giải pháp đổi mới sáng tạo trong tiến trình chuyển đổi hệ thống lương thực, thực phẩm đã được đưa ra. Đáng chú ý, Thỏa thuận hợp tác thuộc khuôn khổ “Đối tác Chuyển đổi hệ thống lương thực thực phẩm”, vốn được ký kết lần đầu vào tháng 10/2024 với 47 đối tác, đã được mở rộng thêm hai thành viên mới là Rikolto và Hội khoa học phát triển Nông thôn Việt Nam (PHANO). Sự kiện này tái khẳng định cam kết mạnh mẽ từ các bên trong việc hỗ trợ các ưu tiên quốc gia nhằm xây dựng một hệ thống lương thực thực phẩm minh bạch, trách nhiệm và bền vững.
