Ngày 29 tháng 12 năm 2025, Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội đã công bố Quyết định số 87/2025/QĐ-UBND, một văn bản pháp lý quan trọng quy định chi tiết về quản lý chất thải rắn sinh hoạt đối với các hộ gia đình và cá nhân cư trú trên địa bàn Thủ đô. Quyết định này sẽ chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 08 tháng 01 năm 2026.
Hướng tới mục tiêu nâng cao hiệu quả quản lý và thúc đẩy mạnh mẽ công tác phân loại rác tại nguồn, vào ngày 07 tháng 01 năm 2025, tại bãi xe Lâm Du, Công ty TNHH MTV Môi trường Đô thị Hà Nội đã tiến hành dán nhãn “CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT KHÁC” lên các phương tiện chuyên dụng thu gom và vận chuyển rác thải sinh hoạt. Hoạt động này nhằm tối ưu hóa khả năng nhận diện, tăng cường quản lý và hỗ trợ đắc lực cho việc triển khai phân loại rác từ gốc.
Việc Thủ đô Hà Nội triển khai dán nhãn cho phương tiện vận chuyển chất thải sinh hoạt, theo quy định của Quyết định số 87/2025/QĐ-UBND, không chỉ đơn thuần là tuân thủ một yêu cầu kỹ thuật. Đây còn là một bước chuyển mình mang tính chiến lược trong tư duy quản lý, biến các phương tiện thu gom rác thải trở thành công cụ đắc lực để kiểm soát toàn bộ chuỗi chất thải sinh hoạt trong khu vực đô thị.
 |
| Công ty TNHH MTV Môi trường Đô thị Hà Nội đang thực hiện dán nhãn “Chất thải sinh hoạt khác” cho các phương tiện chuyên trách trong hoạt động thu gom và vận chuyển chất thải sinh hoạt. |
Dán nhãn phương tiện: Chuẩn hóa khâu vận chuyển
Thủ đô Hà Nội hiện đang đối mặt với thách thức lớn khi là một trong những đô thị có khối lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh hàng đầu cả nước. Sự gia tăng dân số, tốc độ đô thị hóa nhanh chóng cùng với những thay đổi trong mô hình tiêu dùng đã đẩy lượng rác thải lên mức đáng báo động. Trong bối cảnh đó, mô hình quản lý chất thải rắn sinh hoạt không thể giới hạn ở việc “thu gom và xử lý”, mà cần phải chuyển đổi sang phương pháp quản lý chuỗi tuần hoàn khép kín, bao gồm toàn bộ các giai đoạn từ phát sinh, phân loại, thu gom, vận chuyển đến xử lý cuối cùng.
Đặc biệt, với sự ra đời của Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, quy định về phân loại rác tại nguồn đã trở thành yêu cầu bắt buộc, đồng thời làm rõ trách nhiệm của từng cá nhân và tổ chức tham gia vào chuỗi quản lý chất thải. Tuy nhiên, để hiện thực hóa các quy định này, cần có những công cụ quản lý cụ thể, dễ dàng triển khai và thuận tiện cho công tác giám sát. Trong số đó, các phương tiện vận chuyển chất thải sinh hoạt đóng vai trò cực kỳ thiết yếu.
Nhằm cụ thể hóa các điều khoản của Luật Bảo vệ môi trường, Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội đã ban hành Quyết định số 87/2025/QĐ-UBND, quy định chi tiết về quản lý chất thải rắn sinh hoạt áp dụng cho các hộ gia đình và cá nhân trên địa bàn Thành phố. Một điểm nhấn quan trọng trong Quyết định này là yêu cầu về nhận diện rõ ràng đối với các phương tiện vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt, nhằm tăng cường khả năng quản lý, giám sát và triển khai hiệu quả việc phân loại rác tại nguồn. Quyết định đã quy định cụ thể như sau:
– Đối với phương tiện chuyên chở chất thải thực phẩm, phải được gắn biển báo với dòng chữ “CHẤT THẢI THỰC PHẨM”.
– Các phương tiện vận chuyển chất thải sinh hoạt khác phải hiển thị rõ dòng chữ “CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT KHÁC”.
– Trong trường hợp phương tiện thực hiện thu gom đồng thời hai nhóm chất thải (chất thải thực phẩm và chất thải sinh hoạt khác), cần phải thiết kế hai ngăn chứa riêng biệt cho từng loại chất thải rắn sinh hoạt đã được phân loại. Đồng thời, phải có biển báo màu vàng với dòng chữ: “CHẤT THẢI THỰC PHẨM VÀ CHẤT THẢI SINH HOẠT KHÁC”.
Ban đầu, việc dán nhãn phương tiện có thể được nhìn nhận như một biện pháp hành chính đơn thuần. Tuy nhiên, khi đặt trong bức tranh tổng thể của quản lý chất thải rắn sinh hoạt, đây chính là một bước tiến quan trọng nhằm chuẩn hóa quy trình vận chuyển. Nó giúp định danh rõ ràng: phương tiện này chuyên chở loại chất thải nào, đảm nhiệm vai trò gì trong chuỗi, và phạm vi trách nhiệm cụ thể của nó.
Biến phương tiện cơ giới thành công cụ quản lý
Trong suốt nhiều năm qua, các phương tiện thu gom rác thường được mặc định là những cỗ máy đơn thuần phục vụ công tác vận chuyển. Tuy nhiên, việc triển khai dán nhãn nhận diện đã kiến tạo một cách tiếp cận hoàn toàn mới: biến mỗi chiếc xe trở thành một mắt xích kiểm soát trọng yếu trong toàn bộ chuỗi quản lý chất thải sinh hoạt.
Các nhãn nhận diện trên phương tiện sẽ là công cụ đắc lực giúp cơ quan quản lý nhanh chóng xác định loại chất thải đang được vận chuyển, từ đó thuận tiện trong việc kiểm tra và giám sát quá trình thu gom đúng chủng loại, theo đúng lộ trình. Hơn thế nữa, về tầm nhìn dài hạn, việc công khai nhận diện này còn tạo nền tảng vững chắc cho sự tham gia giám sát của cộng đồng. Khi chứng kiến rác thải đã được phân loại được thu gom bằng đúng phương tiện chuyên dụng, niềm tin của người dân vào chính sách phân loại rác tại nguồn sẽ được củng cố mạnh mẽ. Ngược lại, việc phát hiện sai phạm sẽ cung cấp cơ sở cho người dân phản ánh, từ đó góp phần nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm trong quản lý môi trường đô thị.
Vì lẽ đó, việc chuẩn hóa nhận diện phương tiện được xem là một bước tiến chiến lược, kiến tạo nền tảng vững chắc để Hà Nội từng bước tích hợp các giải pháp công nghệ tiên tiến vào công tác quản lý chất thải. Khi mỗi phương tiện đã được định danh rõ ràng, việc ứng dụng mã QR, hệ thống định vị GPS, quản lý lộ trình vận chuyển, và theo dõi chính xác khối lượng rác phát sinh sẽ trở nên khả thi và đạt hiệu quả vượt trội. Từ đây, thành phố có thể dần hiện thực hóa mục tiêu số hóa toàn bộ hoạt động tiếp nhận và quản lý chất thải rắn sinh hoạt tại các khu xử lý. Các phương tiện thu gom rác lúc này không chỉ đơn thuần là công cụ vận chuyển, mà còn trở thành nguồn cung cấp dữ liệu quan trọng, phục vụ đắc lực cho công tác quản lý, hoạch định chính sách và đầu tư phát triển hạ tầng xử lý.
Có thể khẳng định chắc chắn rằng, việc dán nhãn cho phương tiện vận chuyển chất thải sinh hoạt tuy là một hành động nhỏ nhưng lại ẩn chứa ý nghĩa chiến lược to lớn trong bối cảnh quản lý môi trường đô thị. Khởi nguồn từ một yêu cầu nhận diện tưởng chừng đơn giản, những chiếc xe thu gom rác nay đang từng bước chuyển mình thành một “mắt xích” không thể thiếu trong chuỗi kiểm soát chất thải sinh hoạt, đồng thời đặt nền móng vững chắc cho việc triển khai các giải pháp công nghệ và mô hình quản lý hiện đại trong tương lai.
