Sự phát triển công nghiệp mạnh mẽ tại Lâm Đồng đang đặt ra nguy cơ ô nhiễm nguồn nước nghiêm trọng từ nước thải công nghiệp, đòi hỏi tỉnh phải chủ động kiểm soát để phát triển bền vững. Tỉnh đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ như rà soát cơ sở, tăng cường thanh tra, kiểm tra, lấy mẫu phân tích, đầu tư hệ thống quan trắc tự động và khuyến khích doanh nghiệp xử lý nước thải đạt chuẩn. Nhiều khu công nghiệp đã có hoặc đang hoàn thiện hệ thống xử lý nước thải tập trung, tuy nhiên các cụm công nghiệp và làng nghề vẫn còn thách thức về hạ tầng xử lý chuyên biệt. Nhờ những nỗ lực này, công tác kiểm soát đã có bước tiến, góp phần giảm thiểu ô nhiễm, nhưng cần tiếp tục nâng cao hiệu quả giám sát, trách nhiệm doanh nghiệp và hoàn thiện chính sách, đầu tư công nghệ, đặc biệt theo Kế hoạch bảo vệ môi trường đến năm 2050 đã ban hành.
Sự phát triển công nghiệp mạnh mẽ trong những năm gần đây đã và đang đặt ra những thách thức nghiêm trọng đối với công tác quản lý môi trường tại Lâm Đồng, đặc biệt là nguy cơ ô nhiễm nguồn nước từ hoạt động xả thải công nghiệp. Nhận thức rõ thực trạng này, tỉnh đã chủ động triển khai một loạt các giải pháp đồng bộ nhằm siết chặt công tác giám sát và kiểm soát chất lượng nước thải công nghiệp trước khi thải ra môi trường.
 |
| Chủ động giám sát và kiểm soát nước thải công nghiệp không chỉ là yêu cầu cấp bách trong ngắn hạn mà còn mang ý nghĩa chiến lược, nền tảng cho mục tiêu phát triển bền vững của tỉnh Lâm Đồng |
Để nâng cao hiệu quả quản lý, các cơ quan chức năng đã tập trung rà soát và lập danh sách chi tiết các cơ sở sản xuất, kinh doanh phát sinh nước thải, đặc biệt chú trọng đến các khu, cụm công nghiệp và những ngành nghề có nguy cơ ô nhiễm cao. Công tác thanh tra, kiểm tra định kỳ và đột xuất được tăng cường mạnh mẽ, kết hợp với việc lấy mẫu phân tích chất lượng nước thải, đảm bảo kịp thời phát hiện và kiên quyết xử lý mọi hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường.
Song hành với các nỗ lực trên, Lâm Đồng cũng đặc biệt chú trọng đầu tư nâng cấp hệ thống quan trắc môi trường tự động, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ tiên tiến vào việc theo dõi và giám sát hoạt động xả thải. Đồng thời, địa phương tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật, hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện nghiêm túc các quy định, khuyến khích đầu tư hệ thống xử lý nước thải đạt chuẩn quốc gia trước khi xả thải ra môi trường.
Nhờ triển khai chuỗi giải pháp toàn diện và đồng bộ, công tác kiểm soát nước thải công nghiệp trên địa bàn tỉnh đã có những bước tiến đáng kể, góp phần giảm thiểu nguy cơ ô nhiễm, bảo vệ hiệu quả nguồn nước và hệ sinh thái. Theo số liệu thống kê, Lâm Đồng hiện có tổng cộng 14 khu công nghiệp (KCN), trong đó 8 KCN đang hoạt động; 38 cụm công nghiệp (CCN) với 24 CCN đã đi vào hoạt động, cùng với 33 làng nghề truyền thống.
Chi tiết hơn, khu vực 1 (thuộc địa giới Lâm Đồng cũ) bao gồm 2 khu công nghiệp (KCN), 7 cụm công nghiệp (CCN) và 30 làng nghề. Hai KCN này là Lộc Sơn và Phú Hội. KCN Lộc Sơn đã được đầu tư hoàn chỉnh và đưa vào vận hành hệ thống xử lý nước thải tập trung hiện đại; trong khi đó, KCN Phú Hội đã hoàn tất xây dựng hệ thống tương tự và đang gấp rút hoàn thiện các thủ tục pháp lý, dự kiến sẽ chính thức vận hành vào cuối năm 2025.
Đối với các CCN, do hạn chế về cơ sở hạ tầng tập trung, các cơ sở sản xuất tại đây phải tự chủ đầu tư và vận hành hệ thống xử lý nước thải riêng, cam kết đạt quy chuẩn xả thải theo đúng quy định. Trong số các làng nghề, hiện chỉ có 5 làng đã lập phương án bảo vệ môi trường. Tại khu vực 2 (thuộc Bình Thuận cũ), hiện có 9 KCN, 29 CCN và 3 làng nghề.
Trong tổng số 9 KCN này, 5 KCN đang vận hành đã được trang bị hệ thống xử lý nước thải tập trung; 4 KCN còn lại đang trong quá trình bồi thường, giải phóng mặt bằng và kêu gọi đầu tư. Đối với các CCN, trong số 15 cụm đang hoạt động, có 7 CCN đã được đầu tư hệ thống xử lý nước thải tập trung.
Đặc biệt, 3 làng nghề trên địa bàn khu vực này đều có tính chất phân tán trong khu dân cư và hiện vẫn chưa có hạ tầng xử lý nước thải chuyên biệt. Tại khu vực 3 (thuộc Đắk Nông cũ), hiện có 3 KCN và 1 CCN (Cụm công nghiệp Thuận An). Trong số này, KCN Tâm Thắng đã hoàn thành xây dựng và đưa vào vận hành hệ thống xử lý nước thải tập trung; 1 KCN khác đang trong giai đoạn chuẩn bị đi vào hoạt động, và KCN còn lại đang tiến hành các thủ tục đầu tư theo quy định hiện hành.
Đối với CCN Thuận An, mặc dù đã đi vào hoạt động từ lâu, nhưng hạ tầng thu gom và xử lý nước thải tập trung vẫn chưa được đầu tư hoàn chỉnh, buộc các doanh nghiệp phải tự đầu tư hệ thống xử lý riêng. Tuy nhiên, theo đánh giá từ các ngành chức năng, phần lớn các cơ sở sản xuất đều tuân thủ nghiêm túc các quy định về hồ sơ môi trường, đồng thời đã đầu tư hệ thống xử lý nước thải và lắp đặt thiết bị quan trắc tự động, liên tục.
Việc chủ động giám sát và kiểm soát chặt chẽ nước thải công nghiệp là một yêu cầu không chỉ cấp thiết trong hiện tại mà còn mang ý nghĩa chiến lược, quyết định đến mục tiêu phát triển bền vững của tỉnh Lâm Đồng. Trong bối cảnh công nghiệp hóa đang diễn ra mạnh mẽ, nếu không quản lý hiệu quả nguồn thải, nguy cơ suy thoái chất lượng môi trường, tác động tiêu cực đến đời sống cộng đồng và các lĩnh vực kinh tế khác là điều không thể tránh khỏi.
Những nỗ lực mà Lâm Đồng đã thể hiện trong thời gian qua đã minh chứng cho cam kết mạnh mẽ của chính quyền địa phương trong việc hài hòa giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, để công tác này đạt được hiệu quả bền vững, cần tiếp tục duy trì và nâng cao chất lượng hoạt động giám sát, đồng thời tăng cường trách nhiệm của các doanh nghiệp trong việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về xử lý nước thải.
Cùng với đó, việc hoàn thiện khung cơ chế, chính sách, đầu tư hạ tầng kỹ thuật đồng bộ và ứng dụng khoa học công nghệ tiên tiến trong quản lý môi trường cần được ưu tiên đầu tư thỏa đáng. Ngoài vai trò chủ đạo của các cơ quan chức năng, sự tham gia giám sát tích cực của cộng đồng và ý thức chấp hành pháp luật nghiêm chỉnh từ phía doanh nghiệp cũng là những yếu tố then chốt. Đặc biệt, tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 5887/KH-UBND nhằm triển khai thực hiện quy hoạch bảo vệ môi trường quốc gia, cũng như quy hoạch bảo vệ môi trường của tỉnh Lâm Đồng cho giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Mục tiêu của Kế hoạch là nhằm quán triệt và triển khai một cách hiệu quả các mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp và định hướng trong quy hoạch bảo vệ môi trường quốc gia giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050; đồng thời cụ thể hóa phương án bảo vệ môi trường, bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học, cũng như phương án phát triển hệ thống thu gom và xử lý chất thải trong quy hoạch tỉnh Lâm Đồng thời kỳ 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Kế hoạch cũng sẽ phân định rõ các nội dung trọng tâm, nguồn lực cần thiết và lộ trình thực hiện các danh mục dự án cụ thể. Đồng thời, nó cũng xác định tiến độ thực hiện các chương trình, dự án theo từng giai đoạn từ nay đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, với mục đích chiến lược là huy động tối đa các nguồn lực xã hội vào việc triển khai quy hoạch và tối ưu hóa việc sử dụng các nguồn lực đó để đạt được các mục tiêu đề ra.
Khi các giải pháp được triển khai một cách đồng bộ, liên tục và có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan, công tác kiểm soát nước thải công nghiệp chắc chắn sẽ mang lại những chuyển biến tích cực và bền vững. Điều này sẽ góp phần quan trọng vào việc bảo vệ nguồn nước, giữ gìn môi trường sống trong lành, đồng thời kiến tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển kinh tế – xã hội bền vững của tỉnh Lâm Đồng trong tương lai.
