Tín chỉ carbon rừng, đơn vị đo lường giảm phát thải khí nhà kính, đã mang lại giá trị kinh tế rõ rệt khi Việt Nam thành công chuyển nhượng hơn 10 triệu tín chỉ, thu về hàng chục triệu USD. Với tiềm năng tạo ra hàng chục triệu tín chỉ mỗi năm, Đắk Lắk và Lâm Đồng được xác định là hai tỉnh then chốt trong phát triển thị trường carbon quốc gia. Các khu rừng tại đây không chỉ là "lá phổi xanh" lưu trữ carbon khổng lồ, mà còn góp phần bảo vệ môi trường, ổn định khí hậu, phòng chống thiên tai và cải thiện sinh kế cho người dân địa phương. Phát triển tín chỉ carbon rừng tại hai tỉnh này có ý nghĩa chiến lược trong việc đạt mục tiêu Net Zero của Việt Nam vào năm 2050, đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ và khung pháp lý hoàn thiện để tối đa hóa tiềm năng.
Tín chỉ carbon, một đơn vị đo lường quốc tế, thể hiện việc giảm phát thải hoặc hấp thụ một tấn CO₂ tương đương khí nhà kính. Trong bối cảnh lâm nghiệp, tín chỉ carbon rừng hình thành từ các nỗ lực bảo vệ, quản lý bền vững, trồng mới và phục hồi hệ sinh thái rừng. Những tín chỉ này, khi được đo lường, báo cáo và xác minh nghiêm ngặt theo chuẩn mực toàn cầu, trở thành tài sản có thể giao dịch trên các thị trường carbon quốc gia và quốc tế, mở ra nguồn giá trị kinh tế mới từ tiềm năng rừng.
Thực tiễn đã minh chứng rõ nét tiềm năng này khi Việt Nam thành công trong việc chuyển nhượng hơn 10 triệu tín chỉ carbon rừng cho Ngân hàng Thế giới, thu về hàng chục triệu USD. Thành quả này khẳng định vai trò kép của rừng: vừa là lá phổi sinh thái, vừa là động lực kinh tế chiến lược. Các chuyên gia nhận định, với cơ chế quản lý và vận hành tối ưu, Việt Nam hoàn toàn có khả năng tạo ra hàng chục triệu tín chỉ carbon rừng mỗi năm.
Trong chiến lược phát triển thị trường carbon quốc gia, Đắk Lắk và Lâm Đồng nổi lên với vai trò then chốt. Hai tỉnh sở hữu diện tích rừng đáng kể, chất lượng sinh khối tốt và đa dạng sinh học phong phú, hình thành nên “lá phổi xanh” của vùng Tây Nguyên. Khối lượng carbon được lưu trữ và hấp thụ tại các khu rừng này có ý nghĩa sâu sắc trong việc ổn định khí hậu khu vực, đồng thời đóng góp trực tiếp vào mục tiêu giảm phát thải của Việt Nam.
 |
| Toàn cảnh một khu rừng tại Đắk Lắk |
Tại Đắk Lắk, các hệ sinh thái rừng tự nhiên và rừng phòng hộ trải dài khắp vùng đồi núi và lưu vực sông, kiến tạo một mạng lưới sinh thái thiết yếu cho việc bảo vệ nguồn nước và hạn chế xói mòn đất. Các khu rừng này có khả năng lưu giữ một lượng lớn carbon trong sinh khối và tầng đất, đóng góp vào việc ổn định khí hậu và giảm thiểu rủi ro thiên tai. Đặc biệt, Đắk Lắk là nơi sinh sống của nhiều cộng đồng dân tộc thiểu số có mối quan hệ gắn bó mật thiết với rừng. Việc phát triển tín chỉ carbon rừng tại đây không chỉ mang lại giá trị môi trường mà còn mở ra nguồn thu nhập bền vững, cải thiện sinh kế và giảm áp lực chuyển đổi rừng sang các mục đích sử dụng kém bền vững.
 |
| Rừng cao nguyên hùng vĩ tại Lâm Đồng |
Với Lâm Đồng, hệ sinh thái rừng cao nguyên đặc trưng bởi rừng thông, rừng mưa nhiệt đới và các khu bảo tồn thiên nhiên đóng vai trò thiết yếu trong việc duy trì cân bằng sinh thái. Rừng Lâm Đồng không chỉ là kho tàng đa dạng sinh học mà còn là nguồn dự trữ carbon khổng lồ. Việc triển khai tín chỉ carbon rừng tại đây sẽ tạo ra cơ chế tài chính bền vững cho công tác bảo vệ và tái tạo rừng, đồng thời thúc đẩy sự tham gia của các doanh nghiệp, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao và du lịch sinh thái, qua đó nâng cao ý thức trách nhiệm môi trường và xây dựng hình ảnh phát triển bền vững cho địa phương.
Vai trò chiến lược của rừng tại Đắk Lắk và Lâm Đồng còn nổi bật trong công tác phòng chống thiên tai. Rừng đóng góp đáng kể vào việc giảm thiểu nguy cơ lũ quét, sạt lở đất và duy trì nguồn nước ổn định cho sản xuất nông nghiệp cũng như sinh hoạt. Khi các dự án tín chỉ carbon được lồng ghép hiệu quả với các hoạt động bảo vệ và phục hồi rừng, những lợi ích này sẽ được củng cố, qua đó nâng cao năng lực thích ứng của cộng đồng địa phương trước những tác động của biến đổi khí hậu.
Việc phát triển tín chỉ carbon rừng tại Đắk Lắk và Lâm Đồng còn mang ý nghĩa quan trọng trong việc hiện thực hóa cam kết giảm phát thải quốc gia của Việt Nam. Khối lượng carbon được lưu trữ trong các hệ sinh thái rừng của hai tỉnh là yếu tố then chốt trong hành trình đạt mục tiêu phát thải ròng bằng không (Net Zero) vào năm 2050. Với hệ thống đo lường, báo cáo và xác minh (MRV) được triển khai chặt chẽ theo tiêu chuẩn quốc tế, tín chỉ carbon rừng của Đắk Lắk và Lâm Đồng sẽ có cơ hội tham gia sâu rộng vào thị trường carbon toàn cầu, tạo ra giá trị kinh tế bền vững cho cả người dân và các chủ rừng.
Trong bối cảnh Việt Nam đang quyết liệt chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng xanh và bền vững, tín chỉ carbon rừng tại Đắk Lắk và Lâm Đồng được nhìn nhận là một hướng đi đầy hứa hẹn. Để khai thác tối đa tiềm năng này, đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa Nhà nước, cộng đồng doanh nghiệp, người dân địa phương và các tổ chức quốc tế, đi kèm với việc hoàn thiện khung pháp lý và cơ chế chia sẻ lợi ích công bằng. Chỉ khi đó, rừng Tây Nguyên nói chung, và rừng tại Đắk Lắk, Lâm Đồng nói riêng, mới thực sự trở thành trụ cột vững chắc cho sự phát triển bền vững lâu dài của khu vực và quốc gia.
