Nghị quyết mới ban hành đặt ra lộ trình quản lý rác thải sinh hoạt đến năm 2030, với mục tiêu tham vọng là 95% rác thải đô thị và 90% rác thải nông thôn được thu gom, xử lý đạt chuẩn, đồng thời giảm tỷ lệ chôn lấp trực tiếp xuống dưới 50%. Để hiện thực hóa mục tiêu này, Nghị quyết yêu cầu triển khai phân loại rác thải tại nguồn, tổ chức tổng vệ sinh cộng đồng định kỳ, đầu tư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và ứng dụng công nghệ tiên tiến trong thu gom, tái chế, xử lý. Toàn xã hội được huy động tham gia tích cực vào các phong trào bảo vệ môi trường, nâng cao ý thức cộng đồng nhằm xóa bỏ các điểm đen ô nhiễm và giảm thiểu rác thải nhựa dùng một lần. Nghị quyết cũng nhấn mạnh việc hoàn thiện thể chế, tăng cường giám sát toàn diện, xử lý nghiêm các vi phạm, và giao trách nhiệm cụ thể cho các Bộ, ngành, địa phương trong việc xây dựng kế hoạch hành động và báo cáo định kỳ.
Đột phá trong Quản lý Rác thải: Hướng tới 95% Đô thị và 90% Nông thôn được Thu gom, Xử lý Đạt Chuẩn
Theo Nghị quyết mới ban hành, tầm nhìn đến năm 2030 định hình một lộ trình rõ ràng và mạnh mẽ cho công tác quản lý rác thải sinh hoạt. Theo đó, 100% các phường, xã sẽ thường xuyên tổ chức các chiến dịch tổng vệ sinh công cộng tại khu dân cư, tổ dân phố vào cuối tuần. Song hành, mọi cấp chính quyền địa phương phải triển khai phân loại rác thải tại nguồn ở các hộ gia đình và cá nhân; đồng thời, đảm bảo đủ điểm tập kết và thu gom rác thải đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật về bảo vệ môi trường, kiên quyết chấm dứt tình trạng đổ, đốt rác bừa bãi trong cộng đồng.
 |
| Thực hiện mục tiêu 100% các địa phương huy động tối ưu các nguồn lực để đầu tư, xây dựng, và phát triển đồng bộ phương tiện, trang thiết bị, cùng với hạ tầng kỹ thuật phục vụ phân loại, thu gom, tái chế, xử lý rác thải là một thách thức không nhỏ. Tuy nhiên, với quyết tâm cao độ từ Chính phủ và sự đồng lòng của toàn bộ hệ thống chính trị cùng nhân dân, kỳ vọng vào một diện mạo môi trường có nhiều chuyển biến tích cực là hoàn toàn có cơ sở. |
Ngoài ra, Nghị quyết cũng đặt ra yêu cầu 100% khu dân cư, tổ dân phố phải bổ sung các nội dung về bảo vệ môi trường vào hương ước, quy ước cộng đồng; xây dựng, duy trì và nhân rộng các mô hình tự quản hiệu quả về môi trường. Đồng thời, 100% cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang, đoàn viên, hội viên sẽ được phổ biến, quán triệt và gương mẫu tham gia tích cực vào các phong trào bảo vệ môi trường.
Chính phủ đặt ra các mục tiêu cụ thể, đầy tham vọng: 95% rác thải sinh hoạt đô thị và 90% rác thải sinh hoạt nông thôn sẽ được thu gom, xử lý theo đúng quy định. Tỷ lệ rác thải sinh hoạt được xử lý bằng phương pháp chôn lấp trực tiếp sẽ giảm xuống dưới 50% tổng lượng rác thu gom. Hơn 50% các bãi chôn lấp rác thải không hợp vệ sinh sẽ được cải tạo, phục hồi môi trường. Đặc biệt, Nghị quyết hướng tới xóa bỏ hoàn toàn các “điểm đen” ô nhiễm môi trường và đóng cửa, cải tạo, phục hồi môi trường 100% các bãi rác tự phát gây ô nhiễm nghiêm trọng.
 |
| Việc huy động sức mạnh toàn dân tham gia bảo vệ môi trường không chỉ dừng lại ở sự đóng góp về con người mà còn mở ra những cơ hội vàng cho các hoạt động xã hội hóa sâu rộng trong lĩnh vực này, đặc biệt là đối với công tác xử lý rác thải. |
Các địa phương được giao nhiệm vụ huy động hiệu quả 100% các nguồn lực để đầu tư, xây dựng, và phát triển đồng bộ phương tiện, trang thiết bị, hạ tầng kỹ thuật phân loại, thu gom, tái chế, xử lý rác thải. Việc này cần ứng dụng công nghệ tiên tiến, công nghệ cao, công nghệ thân thiện với môi trường, cùng các kỹ thuật hiện có tốt nhất. Song song đó, công tác đào tạo nguồn nhân lực chuyên sâu về quản lý rác thải cũng sẽ được tăng cường.
Tăng cường Giám sát Toàn diện Quy trình Phân loại, Thu gom, Vận chuyển và Xử lý Rác thải
Để hiện thực hóa các mục tiêu đã đề ra, Nghị quyết yêu cầu Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương phải triển khai đồng bộ các đợt ra quân tổng vệ sinh môi trường tại khu vực công cộng vào ngày thứ Bảy hoặc Chủ nhật hàng tuần. Các hoạt động này tập trung vào việc quét dọn đường phố, ngõ xóm, khu dân cư; thu gom, vớt rác tại các thủy vực như sông, hồ, ao, đầm, kênh, mương, bãi biển và hệ thống tiêu thoát nước. Mục tiêu là tạo ra sự chuyển biến mạnh mẽ, lan tỏa sâu rộng trong cộng đồng về ý thức gìn giữ môi trường sáng – xanh – sạch – đẹp.
Nghị quyết cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tăng cường truyền thông, giáo dục nhằm nâng cao nhận thức. Qua đó, các cơ quan, doanh nghiệp, cộng đồng và Nhân dân sẽ tự giác hình thành nếp sống văn minh: không xả rác bừa bãi, bỏ rác đúng nơi, đúng thời gian quy định; đồng thời hạn chế, tiến tới chấm dứt sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần và túi nilon khó phân hủy.
Việc đẩy mạnh thời lượng tuyên truyền về bảo vệ môi trường trên các phương tiện thông tin đại chúng, mạng xã hội, hệ thống truyền thanh cơ sở, pano, áp phích… là cần thiết để tạo sức lan tỏa sâu rộng, khuyến khích và động viên toàn dân tích cực tham gia.
Nghị quyết đề cao vai trò của việc huy động sự tham gia của toàn xã hội vào công tác bảo vệ môi trường. Trong đó, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên như Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ, Hội Cựu chiến binh, Hội Nông dân, Liên đoàn Lao động được xác định là lực lượng nòng cốt trong việc tổ chức, hướng dẫn và giám sát việc giảm thiểu khối lượng phát sinh, phân loại, thu gom, vận chuyển, tái chế, xử lý rác thải.
Cần đảm bảo cơ chế phối hợp, hỗ trợ về tài chính, cơ sở vật chất và các điều kiện vật chất khác để phát hiện, nhân rộng các mô hình hiệu quả. Mục tiêu là triển khai liên tục, bền vững các phong trào, không chỉ phát động theo đợt mà duy trì thường xuyên, tạo thành thói quen tốt trong cộng đồng. Đồng thời, khuyến khích tổ chức các cuộc thi tìm hiểu về các mô hình phân loại, thu gom, vận chuyển, tái chế, xử lý rác thải hiệu quả.
Nghị quyết đề nghị Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam chỉ đạo Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tại các địa phương xây dựng kế hoạch giám sát chặt chẽ việc phân loại, tiếp nhận, thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải sinh hoạt của các tổ chức, cá nhân. Đảm bảo không để rác thải tồn đọng gây mất vệ sinh công cộng và ô nhiễm môi trường, đặc biệt tại khu dân cư, nơi công cộng, khu du lịch, đường phố, đường làng, ngõ xóm, kênh mương, ao hồ, sông ngòi, bờ biển.
Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh được chỉ đạo phát huy vai trò xung kích, tổ chức các đội hình thanh niên tình nguyện tham gia thu gom rác thải, trồng cây xanh, vệ sinh công cộng đường làng, ngõ xóm, tuyến phố, kênh mương, ao hồ, sông ngòi, bờ biển. Đồng thời, phối hợp với nhà trường tổ chức các hoạt động phân loại rác thải sinh hoạt, vệ sinh trường lớp sáng – xanh – sạch – đẹp, và tăng cường giáo dục, tuyên truyền bảo vệ môi trường cho học sinh, sinh viên.
Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam được chỉ đạo đẩy mạnh thực hiện các phong trào ý nghĩa như “Gia đình 5 không, 3 sạch”, “Nhà sạch, ngõ đẹp”. Hội sẽ tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn, vận động hội viên tích cực phân loại rác thải sinh hoạt ngay tại hộ gia đình, góp phần giữ gìn vệ sinh môi trường tại gia đình và khu dân cư.
Nghị quyết cũng yêu cầu các Bộ, ngành và địa phương tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách về quản lý rác thải. Song song đó là hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật đồng bộ cho việc phân loại, thu gom, vận chuyển, tái chế, xử lý rác thải sinh hoạt sau phân loại; giảm thiểu phát sinh rác thải; đẩy mạnh tái chế; xử lý, cải tạo, phục hồi môi trường các khu vực bị ô nhiễm do rác thải gây ra; đồng thời tăng cường giám sát, thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các vi phạm.
Các bộ, ngành, địa phương có trách nhiệm xây dựng và ban hành chương trình, kế hoạch hành động, cùng các văn bản phân công triển khai thực hiện Nghị quyết trước ngày 31/12/2025. Các văn bản này phải xác định cụ thể mục tiêu, nhiệm vụ, tiến độ thực hiện, dự kiến kết quả cho từng nhiệm vụ và đơn vị chủ trì, sau đó gửi Bộ Nông nghiệp và Môi trường để tổng hợp. Trước ngày 15/12 hàng năm, các đơn vị này cũng phải báo cáo tình hình và kết quả thực hiện Nghị quyết về Bộ Nông nghiệp và Môi trường để tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ.
