Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khẳng định ô nhiễm không khí làm gia tăng đáng kể nguy cơ mắc nhiều bệnh lý nghiêm trọng về hô hấp, tim mạch, thần kinh, da và sức khỏe tâm thần. Trước diễn biến ô nhiễm nghiêm trọng, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) khuyến nghị cộng đồng theo dõi chỉ số chất lượng không khí (AQI), đeo khẩu trang đạt chuẩn, duy trì không gian sống sạch sẽ và tìm đến cơ sở y tế khi có triệu chứng đáng lo ngại. Bài báo cũng đưa ra hướng dẫn cụ thể ứng phó theo từng mức độ AQI, từ hạn chế hoạt động ngoài trời đến tuyệt đối tránh ra ngoài và cân nhắc nghỉ học/làm khi ô nhiễm ở mức nguy hại kéo dài. Về phía chính quyền, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã chỉ đạo các bộ, ngành và địa phương tăng cường kiểm soát khí thải, quản lý chặt chẽ hoạt động xây dựng, vận tải, đẩy mạnh vệ sinh đường phố và phối hợp với Bộ Y tế để truyền thông về chăm sóc sức khỏe.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khẳng định, phơi nhiễm với không khí ô nhiễm là tác nhân gia tăng đáng kể nguy cơ mắc các bệnh lý nghiêm trọng, bao gồm viêm đường hô hấp cấp, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD), hen suyễn, các vấn đề tim mạch, đột quỵ, tổn thương da, các bệnh về mắt, và ảnh hưởng tiêu cực đến hệ thần kinh, hệ miễn dịch cùng sức khỏe tâm thần.
Trước diễn biến ô nhiễm không khí nghiêm trọng tại Hà Nội và các khu vực lân cận, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) khuyến nghị cộng đồng thực hiện nghiêm túc các biện pháp phòng ngừa. Cụ thể, người dân cần theo dõi chỉ số chất lượng không khí (AQI) thông qua các kênh chính thức, sử dụng khẩu trang đạt chuẩn khi hoạt động ngoài trời, duy trì không gian sống sạch sẽ và thông thoáng. Đối với môi trường đặc biệt nhiều bụi, việc đeo khẩu trang kết hợp kính bảo hộ là cần thiết.
Các đối tượng nhạy cảm được khuyến cáo tránh xa các khu vực ô nhiễm cao như nút giao thông trọng điểm, công trường xây dựng, hoặc những nơi có hoạt động đốt than củi. Khi xuất hiện các triệu chứng đáng lo ngại như ho, khó thở, đau tức ngực, cần nhanh chóng tìm đến cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời. Ngoài ra, Cục Phòng bệnh nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tăng cường dinh dưỡng, giữ ấm cơ thể và tuân thủ chặt chẽ phác đồ điều trị đối với những người mắc bệnh mãn tính.
Hướng dẫn ứng phó theo chỉ số chất lượng không khí (AQI)
- AQI 151–200 (Mức độ Xấu): Người dân nên hạn chế các hoạt động ngoài trời, lựa chọn khung giờ có mức độ ô nhiễm thấp hơn để thực hiện các hoạt động cần thiết. Khuyến khích ưu tiên sử dụng phương tiện giao thông công cộng. Đối với nhóm đối tượng nhạy cảm, cần tuyệt đối giữ sinh hoạt trong nhà và thực hiện vệ sinh mũi, họng, mắt bằng dung dịch nước muối sinh lý thường xuyên.
- AQI 201–300 (Mức độ Rất Xấu): Cần giảm thiểu tối đa mọi hoạt động ngoài trời. Các hộ gia đình sinh sống gần khu vực bị ảnh hưởng bởi ô nhiễm cần đóng kín cửa để ngăn chặn sự xâm nhập của bụi mịn và khí độc.
- AQI 301–500 (Mức độ Nguy Hại): Tuyệt đối tránh mọi hoạt động ngoài trời. Ưu tiên sinh hoạt hoàn toàn trong không gian kín, đóng chặt cửa. Đối với học sinh, các cơ quan chức năng có thể xem xét cho phép nghỉ học nếu tình trạng ô nhiễm duy trì ở mức này trong 3 ngày liên tục. Trong trường hợp vẫn phải đến trường, cần điều chỉnh lịch học và đình chỉ mọi hoạt động thể chất hoặc vui chơi ngoài trời.
Đối với tình huống ô nhiễm nghiêm trọng kéo dài (chỉ số VN_AQI đạt ≥ 301 trong 3 ngày liên tiếp), các cơ quan, tổ chức và trường học cần cân nhắc việc tạm dừng hoặc điều chỉnh thời gian làm việc, đồng thời ngừng tổ chức các hoạt động tập trung đông người ngoài trời.
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành thông tin, Bộ đã chỉ đạo các bộ, ngành hữu quan và Ủy ban nhân dân các tỉnh phía Bắc khẩn trương thực hiện các biện pháp ứng phó cần thiết.
Các đơn vị chức năng có trách nhiệm rà soát toàn bộ quy trình vận hành, đảm bảo hiệu quả tối đa của hệ thống xử lý khí thải. Bên cạnh đó, cần tăng cường công tác kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ thiết bị; đẩy mạnh tần suất quét dọn, hút bụi và phun nước rửa đường trên các trục giao thông huyết mạch. Đồng thời, phải kiểm soát chặt chẽ các hoạt động xây dựng và vận tải nhằm hạn chế phát thải ô nhiễm.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đã đề xuất Bộ Y tế tăng cường công tác truyền thông, cung cấp hướng dẫn chi tiết về chăm sóc sức khỏe cho người dân, đồng thời đưa ra các khuyến cáo cụ thể nhằm bảo vệ nhóm đối tượng dễ bị tổn thương trong bối cảnh ô nhiễm không khí nghiêm trọng.
