Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NNMT) đã ban hành công văn khẩn cấp, đề ra các biện pháp ứng phó với đợt ô nhiễm không khí nghiêm trọng dự báo tại Hà Nội và các tỉnh lân cận vào cuối tháng 11, đầu tháng 12. Theo dự báo, thời tiết bất lợi như nghịch nhiệt và lặng gió sẽ khiến nồng độ bụi mịn PM2.5 tăng cao (AQI có thể vượt 150), tiềm ẩn tác động tiêu cực đến sức khỏe và kinh tế-xã hội.
Bộ NNMT kêu gọi các địa phương triển khai quyết liệt các giải pháp như tăng cường vệ sinh đô thị, kiểm soát chặt chẽ hoạt động xây dựng, vận tải, quản lý nguồn phát thải công nghiệp và xử lý triệt để hành vi đốt chất thải, phụ phẩm nông nghiệp. Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh thông tin cảnh báo sức khỏe cộng đồng, khuyến nghị người dân hạn chế hoạt động ngoài trời và sử dụng khẩu trang. Bộ NNMT cũng sẽ ứng dụng công nghệ như UAV để giám sát, phát hiện vi phạm và yêu cầu các địa phương báo cáo kết quả thực hiện định kỳ.
Ngày 25/11 vừa qua, Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NNMT) đã ban hành Công văn số 9593, đề ra các biện pháp khẩn cấp nhằm ứng phó với đợt ô nhiễm không khí dự báo sẽ diễn ra vào cuối tháng 11 và đầu tháng 12 tại khu vực Hà Nội cùng các tỉnh lân cận.
Theo thông tin từ Bộ NNMT, dựa trên số liệu quan trắc từ hệ thống giám sát chất lượng môi trường quốc gia và dự báo khí tượng thủy văn, trong khoảng 10 ngày tới, miền Bắc, đặc biệt là khu vực Thủ đô Hà Nội và các tỉnh thành liền kề, sẽ đối mặt với hình thái thời tiết bất lợi. Các hiện tượng như nghịch nhiệt, lặng gió và sương mù sẽ làm giảm khả năng khuếch tán các chất ô nhiễm trong không khí, kéo theo nguy cơ nồng độ bụi mịn PM2.5 tăng cao (chỉ số AQI có thể vượt ngưỡng 150). Điều này tiềm ẩn những tác động tiêu cực trực tiếp đến các hoạt động kinh tế, xã hội và sức khỏe cộng đồng.
 |
| Dự báo thời tiết bất lợi sắp tới sẽ ảnh hưởng đến chất lượng không khí tại miền Bắc, đặc biệt là Hà Nội và vùng lân cận. (Ảnh minh họa) |
Để chủ động kiểm soát, ngăn chặn và giảm thiểu tối đa mức độ ô nhiễm cũng như các hệ lụy từ đợt ô nhiễm này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường kêu gọi Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tập trung chỉ đạo và triển khai quyết liệt các giải pháp cấp bách.
Thứ nhất, tăng cường công tác vệ sinh đô thị và triển khai các biện pháp giảm thiểu bụi đường: Chỉ đạo các đơn vị quản lý môi trường và các chủ đầu tư dự án hạ tầng giao thông khẩn trương nâng cao tần suất quét, hút bụi đường. Đồng thời, ưu tiên sử dụng xe chuyên dụng phun nước rửa đường tại các tuyến giao thông huyết mạch và cửa ngõ đô thị.
Hoạt động phun nước, dập bụi cần được ưu tiên thực hiện vào khung giờ thấp điểm (đêm và sáng sớm, trước 6h sáng hàng ngày) nhằm đảm bảo hiệu quả giảm nồng độ bụi tích tụ trước giờ cao điểm giao thông và tránh gây ùn tắc.
Thứ hai, kiểm soát chặt chẽ hoạt động xây dựng và vận tải phát sinh bụi: Chỉ đạo Sở Xây dựng, Công an xã, phường và chính quyền địa phương tăng cường kiểm tra, giám sát các công trường xây dựng trên địa bàn. Yêu cầu nghiêm túc thực hiện các biện pháp che chắn, vệ sinh phương tiện ra vào công trường; đình chỉ thi công (khi cần thiết) đối với các công trình không tuân thủ quy định về bảo vệ môi trường, để phát sinh bụi bẩn hoặc bùn đất phát tán ra đường.
Đẩy mạnh kiểm tra, xử lý nghiêm minh các phương tiện vận chuyển vật liệu xây dựng, phế thải không che chắn kỹ lưỡng, gây rơi vãi ra đường và làm ô nhiễm môi trường.
Thứ ba, quản lý chặt chẽ nguồn phát thải công nghiệp và các hoạt động đốt tại làng nghề: Tổ chức rà soát, kiểm tra sự tuân thủ quy định về bảo vệ môi trường đối với các cơ sở sản xuất công nghiệp, đặc biệt là các nguồn phát thải khí lớn (như xi măng, nhiệt điện, luyện thép…). Tương tự, chú trọng kiểm soát các làng nghề có công đoạn đốt, đặc biệt là các cơ sở tái chế trên địa bàn.
Kiểm soát chặt chẽ việc vận hành ổn định hệ thống xử lý khí thải, đảm bảo tuân thủ các quy chuẩn kỹ thuật môi trường. Khuyến khích giảm công suất hoạt động trong những ngày chất lượng không khí (VN_AQI) diễn biến xấu trở lên, nhằm giảm thiểu ảnh hưởng đến sức khỏe người dân.
Thứ tư, kiểm soát triệt để hoạt động đốt chất thải và phụ phẩm nông nghiệp: Chỉ đạo Ủy ban nhân dân cấp xã, phường tăng cường công tác quản lý địa bàn một cách hiệu quả.
Giao lực lượng Công an cấp xã, phường đóng vai trò nòng cốt, phối hợp với các đơn vị chức năng đẩy mạnh tuần tra, kiểm soát, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm khắc theo quy định pháp luật đối với hành vi đốt chất thải rắn sinh hoạt, đốt rơm rạ, phụ phẩm nông nghiệp không đúng quy định, đặc biệt tại các khu vực giáp ranh và ven các tuyến giao thông trọng điểm.
Thứ năm, tăng cường thông tin và cảnh báo sức khỏe cộng đồng: Chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Y tế phối hợp với các cơ quan truyền thông, báo chí địa phương liên tục cập nhật thông tin về chất lượng không khí, theo dõi sát sao chỉ số VN_AQI trên ứng dụng VNAir.
Tuyên truyền, khuyến cáo người dân (đặc biệt là người cao tuổi, trẻ em và những người có bệnh lý nền về hô hấp) hạn chế tối đa các hoạt động ngoài trời, tập thể dục vào sáng sớm và ban đêm. Khuyến nghị sử dụng khẩu trang khi ra đường trong thời điểm chỉ số VN_AQI ở mức cao để bảo vệ sức khỏe.
Thứ sáu, ứng dụng công nghệ giám sát và xử lý vi phạm: Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ triển khai thiết bị bay không người lái (UAV/Flycam) và ảnh vệ tinh để giám sát, phát hiện các điểm đốt mở, các nguồn phát thải lớn và chuyển giao thông tin, hình ảnh vi phạm về địa phương. Đề nghị Quý Ủy ban chỉ đạo xử lý tức thì khi nhận được thông tin phản ánh.
“Bộ sẽ phối hợp với các địa phương thành lập các Tổ công tác liên ngành (khi cần thiết) nhằm kiểm tra, giám sát việc thực hiện; kiên quyết xử lý các trường hợp vi phạm và công khai thông tin các tổ chức, cá nhân vi phạm trên các phương tiện thông tin đại chúng”, Bộ NNMT khẳng định.
Bộ NNMT đề nghị các tỉnh, thành phố khẩn trương chỉ đạo thực hiện và cập nhật báo cáo kết quả định kỳ hàng tuần gửi Bộ Nông nghiệp và Môi trường để tổng hợp, theo Công văn số 10260/VPCP-NN ngày 23/10/2025 của Văn phòng Chính phủ về việc đôn đốc thực hiện nhiệm vụ Lãnh đạo Chính phủ giao.
