Nghiên cứu mới của Trường Đại học Y tế Công cộng tại Việt Nam đã phát hiện mức độ ô nhiễm bụi mịn PM2.5 đáng báo động tại các cơ sở dịch vụ ăn uống, giải trí cho phép hút thuốc, đặc biệt là quán bar với nồng độ lên tới 145 µg/m³, vượt xa khuyến nghị của WHO. Nồng độ PM2.5 chênh lệch rõ rệt tùy thuộc vào chính sách hút thuốc, với các nơi cấm hút thuốc hoàn toàn ghi nhận mức trung bình khoảng 17 µg/m³, trong khi nơi cho phép hút thuốc tự do lên tới 65 µg/m³. Khảo sát cũng chỉ ra khói thuốc lá là nguồn phát tán bụi mịn chủ yếu trong không gian kín. Những phát hiện này cung cấp bằng chứng khoa học vững chắc để củng cố việc loại bỏ hoàn toàn khu vực hút thuốc trong nhà, nhằm thúc đẩy môi trường không khói thuốc tại tất cả các địa điểm công cộng.
Nghiên cứu mới nhất của Trường Đại học Y tế Công cộng đã chỉ ra mức độ ô nhiễm bụi mịn PM2.5 đáng báo động tại các cơ sở cho phép hút thuốc lá, đặc biệt là quán bar với nồng độ lên tới 145 µg/m³, vượt xa khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Báo cáo này nằm trong khuôn khổ nghiên cứu “Giám sát nồng độ bụi mịn PM2.5 tại các cơ sở dịch vụ ăn uống, giải trí cấm hút thuốc lá trong nhà năm 2025”.
Dữ liệu được thu thập chi tiết từ ngày 23/6 đến 30/8, bao gồm 85 địa điểm đa dạng từ quán cà phê, nhà hàng, bar đến karaoke tại ba thành phố lớn: Hà Nội, Bắc Ninh và Hội An, với các quy định khác nhau về khu vực hút thuốc.
Tại hội thảo công bố kết quả vào ngày 19/11, PGS.TS Lê Thị Thanh Hương, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Y tế Công cộng, đã nhấn mạnh tầm quan trọng của nghiên cứu này như là khảo sát đầu tiên tại Việt Nam ứng dụng công nghệ đo lường tiên tiến, mang lại cái nhìn chính xác về nồng độ bụi mịn và mức độ phơi nhiễm các chất độc hại từ khói thuốc lá.
Bà Đoàn Thị Thu Huyền, Giám đốc Chương trình tại Việt Nam – Tổ chức Chiến dịch Trẻ em Không thuốc lá, đã khẳng định PM2.5 là một chỉ báo cực kỳ quan trọng phản ánh sự hiện diện của khói thuốc thụ động, bởi thuốc lá là một trong những nguồn phát thải bụi mịn cô đặc nhất trong các không gian kín.
Phân tích kết quả nghiên cứu cho thấy sự chênh lệch rõ rệt về nồng độ PM2.5 tùy thuộc vào chính sách hút thuốc của từng cơ sở. Cụ thể, những nơi cấm hút thuốc hoàn toàn trong nhà ghi nhận mức PM2.5 trung bình khoảng 17 µg/m³, thấp hơn ngưỡng khuyến nghị 24 giờ của WHO (25 µg/m³). Ngược lại, tại các cơ sở có khu vực hút thuốc riêng, nồng độ này tăng lên 39 µg/m³; đặc biệt, những nơi cho phép hút thuốc tự do trong toàn bộ không gian đã ghi nhận mức cao nhất, khoảng 65 µg/m³, cao gấp 2–3 lần so với chuẩn an toàn.
Theo từng loại hình dịch vụ, nồng độ PM2.5 trung bình phân bổ như sau: quán cà phê 27 µg/m³; nhà hàng 38 µg/m³; karaoke 54 µg/m³; và đáng báo động nhất là bar với con số xấp xỉ 145 µg/m³.
Nghiên cứu cũng thiết lập một mối tương quan chặt chẽ giữa số lượng điếu thuốc được tiêu thụ và nồng độ PM2.5 trong không khí, củng cố thêm bằng chứng rằng khói thuốc là nguồn phát tán bụi mịn chủ yếu trong môi trường kín.
Những phát hiện này không chỉ cung cấp bằng chứng khoa học, khách quan về mức độ phơi nhiễm khói thuốc thụ động, mà còn là cơ sở vững chắc để củng cố các khuyến nghị loại bỏ hoàn toàn khu vực dành riêng cho người hút thuốc trong nhà, qua đó thúc đẩy việc xây dựng môi trường không khói thuốc tại tất cả các địa điểm công cộng.
Theo thống kê của WHO, hơn một phần ba dân số toàn cầu thường xuyên phải đối mặt với nguy cơ phơi nhiễm khói thuốc thụ động. Tại Việt Nam, nhiều quy định cấm hút thuốc lá trong nhà tại các cơ sở dịch vụ ăn uống và giải trí đã được ban hành.
