Bộ Nông nghiệp và Môi trường cảnh báo Hà Nội đối mặt nguy cơ ô nhiễm không khí nghiêm trọng từ tháng 11/2025 đến tháng 4/2026, do sự cộng hưởng của biến đổi khí hậu, thời tiết bất lợi và gia tăng đột biến các nguồn phát thải. Các nguyên nhân chính gồm hoạt động xây dựng, giao thông, đốt rơm rạ, chất thải và hiện tượng nghịch nhiệt, khiến bụi mịn và khói bụi đặc quánh tại đô thị. Trước tình hình này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã phối hợp với các bộ ngành và Hà Nội triển khai các biện pháp khẩn cấp kiểm soát chất lượng không khí. Song song, Bộ đang khẩn trương xây dựng Kế hoạch hành động quốc gia về quản lý chất lượng môi trường không khí đến năm 2045, đồng thời đề xuất nhiều giải pháp đồng bộ như ứng dụng viễn thám, tích hợp quan trắc và chế biến rơm rạ thành than sinh học để giảm phát thải tại nguồn.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường cảnh báo, giai đoạn cao điểm ô nhiễm không khí thường diễn ra từ tháng 10 đến tháng 4 năm kế tiếp. Mặc dù ảnh hưởng của mưa bão đã làm khởi đầu mùa ô nhiễm năm nay chậm hơn, nhưng từ tháng 11/2025 đến tháng 4/2026, chất lượng không khí vẫn đối mặt với nguy cơ suy giảm nghiêm trọng, do sự cộng hưởng của biến đổi khí hậu, biến động thời tiết và gia tăng đột biến các nguồn phát thải.
Trong khoảng thời gian này, việc triển khai đồng loạt các công trình trọng điểm quốc gia cùng các dự án xây dựng dân dụng kéo theo nhu cầu vận chuyển vật liệu, gia tăng xả thải và lưu lượng phương tiện giao thông. Tình trạng này, khi kết hợp với hiện tượng nghịch nhiệt đặc trưng của mùa hanh khô, khiến các chất ô nhiễm bị giữ lại ở tầng khí quyển thấp, gây ra không khí ngột ngạt và nồng độ bụi mịn đặc quánh.
Bên cạnh đó, khí thải từ phương tiện giao thông tiếp tục là nguồn gây ô nhiễm đáng kể tại Hà Nội. Tình trạng đốt ngoài trời, bao gồm đốt rơm rạ sau thu hoạch, phế phụ phẩm nông nghiệp, sử dụng bếp than tổ ong và đốt rác tự phát, vẫn diễn ra phổ biến ở các khu vực ngoại thành, phát tán khói bụi dày đặc bao trùm không gian đô thị.
Sự cộng hưởng của hàng loạt nguồn phát thải này đẩy Hà Nội, đặc biệt là các quận nội thành và khu vực giáp ranh, vào tình trạng đối mặt với nguy cơ ô nhiễm không khí nghiêm trọng trong các tháng sắp tới.
Trước thực trạng cấp bách này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã chủ động phối hợp với Bộ Công an, Bộ Xây dựng, Bộ Y tế cùng Sở Nông nghiệp & Môi trường Hà Nội để thống nhất kế hoạch triển khai các biện pháp khẩn cấp nhằm kiểm soát chất lượng không khí.
Hiện tại, Bộ đang phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành và địa phương để xây dựng Kế hoạch hành động quốc gia về khắc phục ô nhiễm và quản lý chất lượng môi trường không khí giai đoạn 2026 – 2030, với tầm nhìn đến năm 2045, dự kiến trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Song song, nhiều nhiệm vụ ưu tiên cho giai đoạn cuối năm 2025 – 2026 cũng đang được khẩn trương hoàn thiện, đặc biệt tập trung vào giai đoạn cao điểm ô nhiễm từ tháng 11 đến tháng 4 hàng năm.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đang khẩn trương dự thảo Đề án thành lập Ban Chỉ đạo quốc gia về khắc phục ô nhiễm, với trọng tâm là giải quyết các vấn đề liên ngành, liên vùng ảnh hưởng đến chất lượng không khí tại Vùng Thủ đô. Cùng lúc đó, một mạng lưới kết nối và chia sẻ thông tin đã được thiết lập giữa các bộ, ngành và địa phương, nhằm phục vụ việc báo cáo định kỳ hàng tuần lên Thủ tướng.
Trong buổi làm việc, các bộ, ngành đã đề xuất hàng loạt giải pháp đồng bộ, bao gồm cả các biện pháp cấp bách và mang tính dài hạn. Điển hình là việc ứng dụng thiết bị viễn thám để giám sát chất lượng không khí theo từng khu vực, tích hợp hệ thống quan trắc môi trường vào mạng lưới khí tượng thủy văn, cũng như xây dựng đề án chế biến rơm rạ thành than sinh học… tất cả nhằm mục tiêu giảm thiểu phát thải ngay tại nguồn.
Những giải pháp đồng bộ và mang tính liên ngành này được kỳ vọng sẽ đóng góp đáng kể vào việc cải thiện chất lượng không khí tại Hà Nội trong mùa khô 2025–2026, đồng thời kiến tạo nền tảng vững chắc cho các chính sách quản lý môi trường bền vững trong dài hạn.
