Mặc dù Hà Nội đã ban hành nhiều quy định chặt chẽ nhằm kiểm soát đất đào, bùn thải và chất thải rắn xây dựng để ngăn chặn đổ thải trái phép, tình trạng này vẫn diễn biến phức tạp ở các khu vực ngoại thành. Cụ thể, người dân tại xã Phú Nghĩa đã phản ánh về hoạt động san lấp ao trái phép, gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến hệ thống tiêu thoát nước và làm phát sinh bụi bẩn, đất rơi vãi trên đường dân sinh. Mặc dù Công an xã Phú Nghĩa thừa nhận đã nắm thông tin và báo cáo lên UBND xã, nhưng hoạt động san lấp vẫn tiếp diễn công khai trong khi không có cán bộ địa phương nào có mặt tại hiện trường để kiểm tra, xử lý theo đề nghị của phóng viên. Bài báo nhấn mạnh sự cần thiết phải làm rõ tính pháp lý của hoạt động san lấp, nguồn gốc vật liệu và yêu cầu các cơ quan chức năng khẩn trương vào cuộc kiểm tra, xử lý nghiêm minh các vi phạm. Sự thiếu phản hồi và hành động kịp thời từ chính quyền địa phương đã gây lo ngại sâu sắc.
Trong thời gian gần đây, Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội đã ban hành nhiều văn bản quy định chặt chẽ nhằm kiểm soát hoạt động quản lý đất đào, bùn thải và chất thải rắn xây dựng. Mục tiêu chính là hạn chế triệt để tình trạng đổ thải trái phép, vốn gây ra những hệ lụy nghiêm trọng về ô nhiễm môi trường và suy giảm chất lượng hạ tầng, cảnh quan đô thị. Theo các quy định hiện hành, mọi hoạt động vận chuyển, tập kết, tiếp nhận và sử dụng đất đào, vật liệu san lấp đều phải tuân thủ đúng địa điểm, mục đích và phải được sự chấp thuận của cơ quan có thẩm quyền. Đồng thời, chính quyền địa phương chịu trách nhiệm cao nhất trong việc kiểm tra, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm trên địa bàn quản lý.
Mặc dù vậy, thực trạng cho thấy tình hình đổ đất, bùn và phế thải xây dựng trái phép vẫn diễn biến phức tạp, đặc biệt tại nhiều khu vực ngoại thành Hà Nội, thách thức nỗ lực quản lý của chính quyền.
Gần đây, Tạp chí Môi trường và Cuộc sống – Moitruong.net.vn đã tiếp nhận phản ánh từ người dân tại thôn Thanh Bình và thôn Trung Cao 2, xã Phú Nghĩa, Thành phố Hà Nội, liên quan đến hoạt động đổ đất, bùn nhằm cải tạo, san lấp các khu vực ao. Người dân cho biết, các hoạt động này diễn ra trong thời gian gần đây nhưng chưa có bất kỳ thông báo chính thức nào từ cơ quan chức năng về việc cấp phép cải tạo, san lấp tại các vị trí này. Điều này dấy lên nhiều lo ngại sâu sắc về những tác động tiêu cực tiềm ẩn đối với môi trường tự nhiên và hệ thống tiêu thoát nước chung của khu vực.
Qua khảo sát thực tế của phóng viên, tại thôn Thanh Bình, ao của hộ ông Vi đang bị san lấp và cải tạo trên một diện tích đáng kể. Tại hiện trường, máy xúc đang hoạt động liên tục để san gạt mặt bằng sau khi lượng lớn đất được đổ xuống lòng ao.
Song song đó, tại thôn Trung Cao 2, khu vực ao của hộ ông Mạnh cũng ghi nhận hoạt động san lấp tương tự, với sự hiện diện của máy xúc làm việc không ngừng nghỉ. Nhiều lượt xe tải liên tục vận chuyển vật liệu đổ vào khu vực để thực hiện việc san lấp.
Điều đáng lưu tâm là quá trình vận chuyển vật liệu đã khiến đất, cát rơi vãi tràn lan trên các tuyến đường dân sinh dẫn vào khu vực, song không hề có biện pháp quét dọn, thu gom kịp thời. Lượng bụi đất khổng lồ phát sinh từ hoạt động vận chuyển và san gạt đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt và giao thông của các hộ dân lân cận.
Theo phản ánh của người dân địa phương, hoạt động đổ đất đã kéo dài nhiều ngày, với mật độ xe tải lưu thông liên tục vào khu vực, dẫn đến tình trạng bụi bẩn và đất đá rơi vãi trên tuyến đường, gây mất an toàn và mỹ quan.
Trước những phản ánh bức xúc từ người dân và các ghi nhận khách quan tại hiện trường, phóng viên đã chủ động liên hệ với Bí thư Đảng ủy và Chủ tịch UBND xã Phú Nghĩa, khẩn thiết đề nghị cử cán bộ chuyên trách xuống hiện trường nhằm phối hợp kiểm tra, xác minh thực tế và kịp thời áp dụng các biện pháp ngăn chặn, xử lý nếu phát hiện vi phạm.
Tuy nhiên, cho đến khoảng 13 giờ cùng ngày, không một cán bộ nào của UBND xã Phú Nghĩa có mặt tại hiện trường để phối hợp kiểm tra theo đề nghị.
Sự vắng mặt của đại diện chính quyền địa phương tại hiện trường vào thời điểm phóng viên phản ánh đã khiến nhiều thông tin quan trọng liên quan đến hoạt động san lấp không thể được làm rõ ngay lập tức.
Khi trao đổi với phóng viên, ông Đinh Việt Hùng, Trưởng Công an xã Phú Nghĩa, thừa nhận: “Tình trạng đổ phế thải không phép tại các địa phương ngoại thành Hà Nội đang là một vấn đề vô cùng nhức nhối. Hai khu vực mà phóng viên đề cập đã được Công an xã nắm bắt thông tin và báo cáo lên UBND xã; đồng thời, Phòng Kinh tế cũng đã tiến hành lập biên bản vụ việc.”
Mặc dù lực lượng Công an xã khẳng định đã nắm được thông tin và Phòng Kinh tế – Hạ tầng đã lập biên bản, cho thấy vụ việc đã được chính quyền địa phương ghi nhận, tuy nhiên, tại thời điểm phóng viên có mặt, hoạt động san lấp trái phép tại hiện trường vẫn tiếp tục diễn ra một cách công khai.
Nhằm thu thập thông tin khách quan hơn về quá trình kiểm tra và xử lý vụ việc, phóng viên đã liên hệ với ông Lê Anh Dũng, Trưởng phòng Kinh tế xã Phú Nghĩa, với mong muốn làm rõ các vấn đề liên quan đến việc lập biên bản, kết quả kiểm tra cụ thể, cũng như phương hướng xử lý đối với hoạt động san lấp ao của hộ ông Vi và hộ ông Mạnh. Đáng tiếc, cho đến thời điểm hiện tại, phóng viên vẫn chưa nhận được bất kỳ phản hồi nào từ ông Dũng.
Yêu cầu khẩn thiết làm rõ tính pháp lý của hoạt động san lấp và truy xuất nguồn gốc vật liệu đổ vào ao
Theo quy định pháp luật về đất đai và bảo vệ môi trường, mọi hoạt động cải tạo, san lấp mặt bằng, đặc biệt tại các khu vực ao, hồ hoặc đất có hiện trạng mặt nước, phải được tiến hành theo đúng quy hoạch, mục đích sử dụng đất đã được phê duyệt và tuân thủ chặt chẽ các quy định của cơ quan có thẩm quyền. Song song đó, vật liệu được sử dụng để san lấp cũng phải được quản lý minh bạch về nguồn gốc, địa điểm tiếp nhận và phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn về môi trường.
Xuất phát từ những phản ánh của người dân và các ghi nhận thực tế tại hiện trường, nhiều vấn đề trọng yếu liên quan đến hoạt động san lấp ao tại xã Phú Nghĩa đòi hỏi UBND xã và các cơ quan chức năng phải khẩn trương vào cuộc kiểm tra, làm rõ. Cụ thể, cần xác định rõ loại đất, hiện trạng và mục đích sử dụng đất của khu vực ao đang bị san lấp; đồng thời, cần làm rõ liệu hoạt động cải tạo, san lấp ao của hộ ông Vi và hộ ông Mạnh đã nhận được sự chấp thuận hợp pháp từ cơ quan có thẩm quyền hay chưa. Bên cạnh đó, các cơ quan chức năng cũng phải điều tra nguồn gốc vật liệu san lấp – đó là đất đào từ các công trình hay bùn, đất thải được vận chuyển từ nơi khác đến – và đánh giá liệu quá trình vận chuyển, tập kết, sử dụng vật liệu này có tuân thủ các quy định về bảo vệ môi trường và quản lý chất thải hay không.
Cư dân địa phương cũng bày tỏ mối quan ngại sâu sắc rằng việc đổ đất, bùn vào khu vực ao mà không được kiểm soát chặt chẽ có thể dẫn đến những biến đổi khó lường về hiện trạng mặt bằng, làm suy giảm nghiêm trọng khả năng tiêu thoát nước của khu vực. Hơn nữa, hoạt động này còn gây phát sinh bụi bẩn, bùn đất tràn lan trên các tuyến đường dân sinh, ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường sống và sinh hoạt hàng ngày của cộng đồng dân cư xung quanh.
Trong trường hợp quá trình kiểm tra xác minh được hành vi đổ đất, bùn, phế thải không đúng quy định, gây ra hoặc tiềm ẩn nguy cơ gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường, chính quyền địa phương cần khẩn trương áp dụng các biện pháp xử lý theo đúng quy định pháp luật. Song song đó, cần yêu cầu các tổ chức, cá nhân liên quan chịu trách nhiệm khắc phục triệt để hậu quả đã gây ra.
Tạp chí điện tử Môi trường và Cuộc sống – Moitruong.net.vn sẽ tiếp tục chủ động liên hệ và làm việc chặt chẽ với UBND xã Phú Nghĩa cùng các cơ quan chức năng có liên quan, nhằm cập nhật thông tin về kết quả kiểm tra và các biện pháp xử lý của chính quyền địa phương đối với hoạt động san lấp ao tại hai khu vực đã được đề cập.
